Ա՛զգը պետք է կերտի պետություն Պետությունը պարզապես միջոց է ազգի նպատակների համար

by


ՀՀ նախագահական, ԱԺ կամ ՏԻՄ ընտրությունները պարբերաբար հավաստում են, որ մեզանում ընտրություններ ասվածը դեռ հասկացվում է անհատական ու խմբակային շահերի միջեւ պայքար՝ անհատի ու խմբի շահերի հաստատման կամ վերահաստատման համար: Այսինքն՝ պետությունը ոչ թե ազգային, այլ անձնական միջոց է ծառայում…
Ցավոք, մեզանում այդպես էլ չհասկացվեց ներկայիս Պետական Սահմանադրության եւ Ազգային Գաղափարախոսության տարբերությունը: Իսկ իրականում դրանց միջեւ պետք է տարբերություններ չլինեն, սակայն … կան եւ նույնիսկ հակառակ բնույթի:…
Եթե Սահմանադրությունը իրավական փոփոխական փաստաթուղթ է եւ պետության գոյատեւման, գործունեության կառավարման լծակ, ինչն առնչվում է այդ պետությունում բնակվող բոլոր ազգերին, ապա Ազգային Գաղափարախոսությունը հաստատուն բնական-ավանդական փաստաթուղթ է՝ տվյալ տարածք-հայրենիքի տեր ազգի բոլոր իրավունքների պաշտպանության համար (եւ ոչ միայն այդ տարածքում):
Մեզանում Պետական եւ Ազգային Գաղափարախոսությունները տարբեր են, որովհետեւ Հայաստանի 3-րդ Հանրապետությունը զուտ հայկական ազգային պետություն չէ: Մեր երկրում ներկայումս իշխում են միջազգային հորջորջվող օրենքները, իրավունքները, նույնիսկ՝ ապազգային եւ անբարո, ինչը չի կարող որեւէ կերպ համադրվել ազգային (իրապես մարդկային) օրենքների եւ իրավունքների հետ: Հայ ազգը իր Հայրենիքում ապրում է օտարի պարտադրած օրենքներով եւ գաղափարաբանությամբ:
Ուստի, այժմ Ազգային Գաղափարախոսությունն իրապես ավելի առաջնային է Հայաստանի 3-րդ Հանրապետության հիմնադիր ու հիմնական ազգի համար, քան՝ միջազգային (այլազգային) պարտադրանքներ պարունակող ՀՀ Սահմանադրությունը:
Այսպիսի օրինակ կա նաեւ մեր օրերում՝ Իսրայելն է, որին հաճախ են սիրում օրինակ բերել ապազգայիններն ու այլասերները: Իսրայելը չունենալով Սահմանադրություն (դրա անհրաժեշտությունը չի էլ զգում)` գոյատեւեց ու հզորացավ իր Ազգային Գաղափարախոսության եւ “Թալմուդ”-ի օրենքներին համապատասխան: Եվ կարողացավ իր կամքը զորացնելով տիրապետող դերակատարում ունենալ աշխարհում: Հրեաները իրենց պետությունը միջոց դարձրեցին ազգային նպատակներին հասնելու համար:
Մենք՝ հայերս, ունենալով եւ՛ Սահմանադրություն եւ՛ “Բիբլիա-Աստվածաշունչ”, որեւէ դերակատարում չունեցանք աշխարհում: Պատճառը մեկն է՝ եւ՛ Սահմանադրությունն է ապազգային եւ՛ տիրող կրոնը՝ քրիստոնեությունը:
Իսրայելի ազգային գաղափարախոսությունը (սիոնիզմը) իրավական առումով էլ ազգային բնույթ ունի, իսկ “Թալմուդ”-ը զուտ ազգային հավատի քարոզիչ է ծառայում: ՀՀ Սահմանադրությունը եվրաքաղաքական ու ապազգային իրավական բնույթ ունի, իսկ “Բիբլիա-Աստվածաշունչ”-ը ո՛չ հայկական եւ վերազգային (եթե չասենք՝ այլազգային) հավատ է քարոզում (հրեաների ընտրյալությունը եւ նրանց նկատմամբ քրիստոնյաների հնազանդությունը, որն ամրագրված է նաեւ նորօրյա էկումենիստական փաստաթղթով): Իսկ Ազգային Գաղափարախոսությունը որեւէ դերակատարում չունի ՀՀ-ում: Ազգային հավատի մասին էլ չենք խոսում՝ այն շարունակվում է հալածվել, ապականվել պե-տա-կա-նո-րեն: իսկ շատ տխմարներ Հայ Աստվածներին չաստվածներ են որակում, կամ հրեաների Եհովա աստծո ու նրա որդի Քրիստոսի պատգամով՝ փնովում, կեղծում ու պախարակում են Նրանց:
Ազգի ստեղծումն արարչաբնույթ է՝ ազգն արարչածին է, ուրեմնեւ՝ բնական-տիեզերական արժեք, եւ այդ նույն ազգի հայրենիքում ստեղծված պետությունը սերնդեսերունդ վերաձեւավորվում է իր էությանը, նկարագիրը՝ կենսակերպին հարիր ազգային գաղափարախոսության ավանդական սկզբունքներով: Եվ միայն բնական ազգերը կարող են ունենալ ազգային պետություն՝ ազգ-պետություն: Եթե ազգը տվյալ ժամանակաշրջանում դեռեւս չի վերաձեւավորվել, ապա այն չի կարող ունենալ ինքնատիպություն ու ինքնատիպ ինքնիշխան պետություն: Իսկ պետության ստեղծումն ինքնանպատակ չէ, այն մարդկանց՝ ազգի ներկայացուցիչների ինքնապաշտպանության, համակողմանի զարգացման, իղձերի ու առաքելության իրականացման, բարգավաճման երաշխավորն է: Եթե ազգային գաղափարախոսությունը “կեղծ կատեգորիա է”, ապա ազգային պետությունը նույնպես այդպիսին է: Եթե հետեւենք նման կարգախոսներ “ստեղծողներին”, ապա նրանք (հայ եւ այլազգի)՝ ապազգայինները, հենց առանց ազգային ինքնության ու պատկանելության պետություններ էլ ուզում են ստեղծել: Նրանք կամ խառնածին են կամ փողածին……
Իրականում պետությունը չի կարող զերծ լինել բովանդակությունից, ինչն ազգային բնույթն է՝ պարուրված ազգային գաղափարախոսությամբ: Հանրահայտ է՝ ձեւն առանց բովանդակության չի լինում: Ձեւը պետությունն է: Կարեւոր չէ, թե նա ինչպիսին է ձեւի մեջ, կարող է տվյալ ժամանակի համահունչ ձեւն ընդունել: Իսկ պետության ինչպիսին լինելը կախված է ազգի՝ այդ պահի իրական վիճակից: Եթե չկա ազգային գաղափարախոսություն, ապա այն փոխարինվում է գաղափարների, արժեքների այլ համակարգով՝ հաճախ ապազգային, այդօրյա ուժեղի գաղափարախոսությամբ՝ իրեն բնորոշ լավ ու վատ օրենքներով, ինչն առավելապես օտարահաճ է:
Ազգային գաղափարախոսությունը ոչ միայն ազգաճանաչողության, այլեւ ազգը համախմբող արժեքների ամբողջությունն է: Դա համախմբում է հանուն տեսակի արյունի, լեզվի, հոգու ու մշակույթի պահպանման, մարդկանց ազատության ու առաջընթացի, ազգի ինքնատիպության, երկրի անկախության ու անվտանգության, սոցիալական եւ իրավական արդարության հաստատման, ազգի ու հայրենիքի հարատեւման:
Պետության Սահմանադրությունը չի կարող փոխարինել Ազգային Գաղափարախոսությանը: Թերեւս միայն իր բովանդակությամբ ու էությամբ եզակի Ազգային Սահմանադրությունը կարող է մասամբ փոխարինել Ազգային Գաղափարախոսությանը: Ասացինք, որ Սահմանադրությունը պետության կազմավորման իրավական նորմերի փաստաթուղթ է եւ` ոչ ավելին: Այն չի կարող ցույց տալ ազգի ծագումը, հայրենիքի գաղափարը, անցյալն ու ապագան (առավել եւս հոգեւոր կյանքն ու ՏԻԵԶԵՐԱԿԱՐԳ-ը), միայն որոշ չափով բացատրում ու կառավարում է ներկան, ծրագրավորում մոտ ապագան: Սահմանադրությունը պետք է կառուցվի օրենքի բարոյականության հիմքի վրա: Իսկ օրենքի բարոյականությունն առանց ազգային սովորույթների, ավանդույթների, ծեսերի ու այլ կարեւոր չափանիշների չի կարող ձեւավորվել ու գործել: Նախ՝ Ազգային Գաղափարախոսությունն իր դաստիարակությամբ պիտի ձեւավորի կամ վերաձեւավորի օրինապահ հանրություն, որից հետո այդ հանրությունը անվերապահորեն կհարգի եւ կապրի Սահմանադրության իրավական օրենքների բարոյականությամբ:
Ազգային Գաղափարախոսությունն ի տարբերություն Սահմանադրության՝ ներկան կանոնավորելու ու կառավարելու հանգամանքին, բացատրում է ոչ միայն այն, թե ինչ է պետությունը, պետական գործառույթը, այլ նաեւ՝ թե ինչու է ստեղծվում պետություն, ինչպես է այն ծառայելու ազգին, նրա առանձին քաղաքացուն, անհատի ազատությանն ու ազգի անկախությանը, պետության ինքնիշխանությանը, ազգի կեցությանն ու բարգավաճմանը, ազգային առաքելության իրականացմանը: Հակառակ դեպքում՝ այդ վեհ գաղափարները կկորցնեն իրենց իմաստն ու նշանակությունը եւ կփոխարինվեն այլոց դատարկաբանություններով: Ազգը հետզհետե կդիմազրկվի ու կայլասերվի ներկա պահի բարքերից, հատկապես երբ դրանք ապազգային բնույթի են եւ անբարո:
Ազգային գաղափարախոսությունը ազգային շահերի համախմբումն ու նպատակամղումն է ազգային նպատակներին (գերնպատակին) հասնելու համար: Ազգային գաղափարախոսությունը կոչված է ցույց տալու ազգի տեղն աշխարհի ազգերի ընտանիքում, նրանց հետ փոխհարաբերվելու ազգաշահ սկզբունքները, հարեւանների հետ ունենալիք հարաբերությունները, ազգի ներսում միմյանց հետ փոխհարաբերվելու կանոնները, ընտանիքի, երիտասարդների, ծերերի ու տոների, երեխաների տեղն ու դերը հանրության մեջ իրենց հիմնախնդիրներով հանդերձ: Ազգային գաղափարախոսության հիմնական նպատակը հայրենասիրության-ազգապաշտության դաստիարակությունն է պետության քաղաքացու մոտ: Ցանկացած փոխհարաբերության հիմքում պետք է ընկած լինի հայրենասիրությունը՝ դա ինչ է տալու մեր պետությանը, ազգին, նրա առանձին քաղաքացուն:
Միջազգային հարաբերությունները երկրների միջեւ կառուցվում են ազգային շահերից ելնելով: Այդ հարաբերությունների կառուցումն ու զարգացումը նման է շախմատի. ինչ քայլեր անել եւ վերջին հաշվով շահած դուրս գալ տվյալ իրավիճակներից:
Ազգային գաղափարախոսությունը կոչված է ապահովելու հստակ տարածքում ապրող մարդկանց՝ ազգի բարեկեցիկ կյանքը, նրա անվտանգությունը (քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական, կրթական, առողջապահական եւ այլն), տնտեսության զարգացման առաջնահերթություններն ու սկզբունքները:
Ազգային գաղափարախոսությունը մարդկանց՝ ազգին այս կամ այն ոգով դաստիարակության համակարգ է, դաստիարակության ձեւ` ինչ ոգով դաստիարակել վաղվա քաղաքացուն, ինչ արժեքների համակարգով, գրականության որ հերոսներով, իմաստասիրական ինչ ուղղություններով եւ այլն:
Քաղաքացին կրթված ու դաստիարակված, մշակութային արժեքների որոշակի մակարդակ ձեռք բերած անձնավորությունն է: Առանց ազգային գաղափարախոսության հնարավոր չէ քաղաքացու դաստիարակություն: Անդաստիարակ քաղաքացի չի լինում (նմանն այլ անվանում ունի): Կրթվածությունն առանց դաստիարակության նույնն է, թե խելքն առանց ուժի:
Պետք է քաղաքացուն դաստիարակել, հետո նրանից պահանջել: Դաստիարակե՞լ ենք քաղաքացուն հարկ մուծել, որ պահանջում ենք, դաստիարակե՞լ ենք քաղաքացու մեջ հայրենասիրություն, որ պահանջում ենք հայրենիքին ծառայություն, դաստիարակե՞լ ենք քաղաքացուն բարեխիղճ լինել, չգողանալ, որ պահանջում ենք ազգային ու բարոյական լինել:
Խորհրդային տարիներին, ոչ հեռավոր անցյալում մարդիկ դաստիարկված էին կոմունիզմի ոգով, կար հավատ՝ հզոր երկրի նպատակներով, եւ մարդիկ գոնե գիտակցում էին հանուն ինչի են ապրում եւ աշխատում (սխալ էր, թե՝ ճիշտ, դա այլ խնդիր է): Ներկայումս ինչո՞վ ենք այն փոխարինել, ի՞նչ ենք ուզում մեր հանրապետության “քաղաքացիներից”: Ոչինչ, անորոշություն է, երբ աշխարհիկ ու հոգեւոր կյանքում օտարասիրությունն է իշխում եւ բացակայում է ազգային, ընդհանուր բաղձանքը, որը խաթարվել է քաղաքացիական ծառայամտությունից: Չկան հերոսներ, չկա հզոր պետության հավատ… Իսկ քանի դեռ չի ձեւավորվել հոգեւոր, կեցական ու գիտական մշակույթը, ապա ի՞նչ բարոյականությամբ ենք պահանջում դրանք “քաղաքացուց”:
Առանց Ազգային Գաղափարախոսության ԱԺ եւ գործադիր իշխանության առաքելությունը սին է, ընդունած օրենքները՝ ապազգային ու անտրամաբանական, նաեւ՝ անձնավորված……
Ի վերջո Ազգային Գաղափարախոսությունը պատասխան է տալիս` ո՞վ ենք մենք, ի՞նչ ենք ուզում եւ ու՞ր ենք գնում հարատեւ հարցադրումներին: Այս հարցերին մեր Պետական Գաղափարախոսությունը պատասխանում է միայն ներկայի առումով, այն էլ՝ անորոշ…
Ազգային Գաղափարախոսությունը պետք է մեր բոլորին՝ ազգային ինքնագիտակցության եւ վերազարթոնքի համար, ազգավերակերտման եւ պետականավերականգնման հաստատուն կամքի համար:

Արամ Ավետյան

”Լուսանցք”Թիվ 136, փետրվարի 12 — 18, 2010թ.

Advertisements

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

w

Connecting to %s


%d bloggers like this: