Նշվեց եւս մեկ Նոր տարի` առանց կրոնախեղումների

by

Ապրիլի 14-ին Կոտայքի մարզի Զովունի գյուղում Հայաստանի եզդի համայնքի ներկայացուցիչները տոնեցին իրենց Նոր տարին (Կլոճ): Այդ օրը եզդիները հիշեցին նաեւ իրենց նախնիներին, փառաբանեցին նրանց եւ բարեմաղթանքներ հղեցին Հայաստանի ժողովրդին, աշխարհի հայերին ու եզդիներին:

Ամանորյա սեղանները առատ էին, եւ տոնախմբությունը ղեկավարում էր “Աշխարհի եզդիների միության” նախագահ Ազիզ Թամոյանը: Տոնին մասնակցում էին ՀՀ եզդի համայնքի ղեկավար եւ հոգեւոր անձինք: Հրավիյալների շարքում էին ՀՀ նախագահի աշխատակազմի եւ կառավարության ներկայացուցիչներ, Հայ Արիական միաբանության (ՀԱՄ) եւ Հայ ազգայնականների համախմբման (ՀԱՀ) անդամներ: Հայ արիների եւ ազգայնականների անունից խոսք ասաց ՀԱՄ Չարենցավանի կառույցի պատասխանատու Շահեն Ծատուրյանը, ով փոխանցեց նաեւ ՀԱՄ առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանի շնորհավորական ուղերձը: Իրենց բարեմաղթանքները հայտնեցին նաեւ հայ ազգայնականներ Ռաֆֆի Պապիկյանը եւ Աշոտ Բադալյանը:

Հիշեցնենք, որ Հայաստանում Նոր տարի արդեն նշել են քրիստոնյա հայերը (եւ բազմաթիվ հայաստանցիներ)՝ հունվարի 1-ին, Հայ արի՝ հեթանոս հայերը՝ մարտի 21-ին (այդ օրը Հայոց ռազմի եւ զորության Աստված Վահագնի վերածննդի օրն էլ է)` Գառնո արիական-հեթանոսական տաճարում, որին մասնակցել են նաեւ հայաստանցի եզդիներ, պարսկահայեր եւ իրանցիներ, ովքեր նույնպես մարտի 21-ին են նշում մահմեդական (պահպանված հին արիական) Նոր տարին (Նովրուզ):

Չինական Նոր տարին նույնպես նշվել է Հայաստանում՝ փետրվարի 28-ին: Երեւանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվաբանական համալսարանի (Կոնֆուցիուսի ինստիտուտ) սաները նախաձեռնել եւ տոնել էին չինական Նոր տարին Երեւանում: Վերոնշյալ տոնակատարությունը նախաձեռնվել էր առաջին անգամ: Չինական Նոր տարին ավարտվում է փետրվարի 28-ին Լապտերների տոնով, որի ժամանակ, ըստ ավանդույթի, չինացիները պատրաստում են քաղցրավենիք եւ վառում են մոմեր: Նոր տարուն Չինաստանում ընդունված է զարդարել տունը: Հնում տան մուտքի 2 կողմերին փակցնում էին թերթիկներ՝ բարեմաղթանքներով. դրանք առողջության, հաջողության, հաջող ամուսնության եւ հարստության բարեմաղթանքներ էին: Այդ ավանդույթը պահպանվել է մինչ օրս: Կազմակերպվում է նաեւ հրավառություն:

Նոր տարվա սեղանն ավանդաբար ճոխ է լինում, իսկ ավանդական ուտեստը պելմենին է: Ի դեպ, ռուսական ճաշատեսակ համարվող այդ ուտեստը իրականում հենց չինական ծագում ունի: Պելմենին ձեւով հիշեցնում է ոսկու եւ արծաթե դրամներ եւ խորհրդանշում հարստություն: Ավանդաբար դրանցից մեկի մեջ մետաղադրամ են դնում, որը գտնողին այդ տարի հաջողություն է սպասում:

Հնում տոնը տեւում էր բավական երկար՝ նորալուսնից մինչեւ լիալուսին՝ 15 օր: Տոնի վերջին օրը չինացիները նշում էին “Լապտերների օրը”: Չինաստանում Նոր տարվա տոների համար նախատեսվում է 7 հանգստյան օր:

Գարուն է, եւ շատ ազգեր գարնանամուտին համահունչ նշում են տարեփոխությունը` փորձելով զերծ մնալ կրոնական ու այլեւայլ բնազանցություններից…

Արման Դավթյան

“Լուսանցք” թիվ 145, ապրիլի 16-22, 2010թ.

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s


%d bloggers like this: