Տիգրան Սարգսյանի քաղած դասերը

by

28.01.2010

Տիգրան Սարգսյանի քաղած դասերը Վիտեո

Իմ երեք պատասխանները մեկնաբանություններում` յուրաքանչյուրը մեկ տեսանյութին է վերաբերում

1-Իսկ ինձ թվում էր, թե Դուք, արդեն մի քանի տարի է, <արագ փոփոխվող աշխարհի> միտքն եք քարոզում, պատեհ և անպատեհ առիթներով:
Իսկ հիմա այս գաղափարը հնչում է որպես արդարացում: Որովհետև մարդկանց համար ակնհայտ չէ, որ Ձեր ծրագրերը հնամաշ են դարձել աշխարհում տեղի ունեցող արագ փոփոխությունների արդյունքում: Հնարավոր է, որ դրանք ձախողվում են ի սկզբանե սխալ լինելու պատճառով: Թեև ինձ թվում է, որ Ձեր իրական ձրագրերը չեն ձախողվում: Պարզապես եկել է հանրության համար նախատեսված դրանց քողարկումները փոխելու ժամանակը:

Ասում եք, թե նոնսենս է և գլոբալ ընկերությունների թերությունն է, որ մեր տարածքը ցանցի մեջ ներգրավված չէ: Ինչպիսի երջանկություն: Այդ հիանալի հնարավորությունից օգտվել է պետք և ոչ թե տրտնջալ:

Գուցե՞ <մենք ուշացել ենք> և մեզ համար <ապագայում էլ բոլոր տարածքները արդեն զբաղված են> հենց այն պատճառով, որ մինչև հիմա հարցերի պատասխանները փնտրում էինք գլոբալ ընկերությունների մոտ: Բայց, ինքներդ եք ասում, աշխարհը արագ է փոփոխվում, ուրեմն արագ է փոփոխվում նաև շուկան, և միշտ կարելի է մի քանի փոքր ճեղքեր գտնել Հայաստանի նման փոքրիկ տնտեսության համար, պայմանով, որ այն իսկապես Հայաստանինը լինի, և խնդիրներին չնայենք մեր օլիգարխների ստվարաթղթե դղյակների նեղ պատուհաններից:

Վերացական փոփոխությունների, բայց ոչ երբեք դրանց կոնկրետ բովանդակության մասին խոսելը հայտնի, ինչպես Դուք կասեիք, արդեն հնամաշ քարոզչական տեխնոլոգիա է: Մենք էլ ամերիկացիներ չենք:
Եթե Ձեր փոփոխությունները իսկապես հանդիպում են կոշտ դիմադրության, ապա դրա պատճառը Ձեր շրջապատի, քաղաքական թիմի և դրա ղեկավարի շահերն են, այլ ոչ թե հայության պահպանողականությունը: Իսկ եթե Ձեր կարծիքով հայությունն էլ է ընդդիմանում փոփոխություններին, ուրեմն արժե մտածել դրանց ուղղությունը վերանայելու մասին, այլ ոչ թե նրան պահպանողական պիտակավորել:

Նաև զարմացած եմ, որ միայն 2009-ին եք նկատել, որ հայկական աշխարհը վաղուց գոյություն ունի: Նախքան նրա ավանդական կառույցները փոխել փորձելը իմաստ ունի մի քիչ ավելի ուշադիր նայել, գուցե էլի բաներ լինեն, որ դեռ չեք նկատել:

Երանի թե որոշ գործիչներ ոչինչ չանեին, քան այն, ինչ անում են:

2-Դեռ 1991-ից, նույնիսկ 1989-ից երևանյան քաղաքական վերնախավը, որի այն ժամանակ երիտասարդ ներկայացուցիչներից մեկն էլ դուք էիք, ընտրել էր Արևմտյան Հայաստանից հրաժարվելու և թուրքական հարևանության հետ ինտեգրվելու ռազմավարությունը: Դրան զուգահեռ միշտ գոյություն է ունեցել ի հեճուկս թուրքական հարևանության զարգանալու այլընտրանքային ռազմավարությունը, որին իշխանությանը տիրացած վերանախավը միշտ փորձել է լուսանցք մղել կամ այդպիսին ներկայացնել: Արդեն 20 տարի է դուք փորձում եք հայությանը համոզել, իսկ երբ չի ստացվում, ապա պարտադրել ձեր ռազմավարությունը: Երկրորդ տեսանյութը նման փորձերից մեկն է: Պետք է հասկանալ, որ ոչ անցած 20 տարիները, ոչ էլ վերջին տարին ձեզ առանձնապես հաջողություն չեն բերել:

Առկա է խորը հակասություն ՀՀ-ում իշխող քաղաքական վերանախավի և նրանց միջև, ում Դուք բարդույթավորված եք համարում, փորձում եք դասեր տալ անվտանգության մասին: Այս հակասությունը վաղ թե ուշ պետք է լուծվի: Համառելով, ձեր ռազմավարության գործնականացման ծրագրերում, արագացում հաղորդելով դրանց, Դուք խորացնում եք ճգնաժամը և մոտեցնում եք անչափ ռիսկային <կամ-կամ> հանգուցալուծումը:

Հաղթելու համար ոչ թե պետք է հաղթահարել իրականում գոյություն չունեցող բարդույթները, այլ պետք է քայլ առ քայլ վերացնել Ցեղասպանության հետևանքները: Այն հետևանքները, որոնք դուք պատրաստվում եք վերջնականապես ամրագրել թուրքական արձանագրություններով: Արևմտյան Հայաստանից հրաժարվելուց հետո, քանի՞ կոպեկ արժեն Ցեղասպանության մասին մեր հիշողությունները, կամ Թուրքիայի ներողությունները:

<Եթե փոփոխություններ ենք ուզում, ապա պարտավոր ենք նայել դեպի ապագան:> — Նման գեղեցիկ, բայց անիմաստ և միայն քարոզչական նշանակություն ունեցող խոսքերով հնարավոր չէ իմաստափոխել խնդրի էությունը: Ոչ ոք դեմ չէ Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ քաղաքակիրթ հարաբերություններ կառուցելուն: Բայց թշնամուն հանձնվելը քաղաքակրթության հետ կապ չունի: Հայրենիքից հրաժարվելն էլ անվտանգության հետ կապ չունի: Ինչպե՞ս է արտահայտվում մեր ոչ քաղաքակիրթ լինելը: Իսկ թուրքերը մտածո՞ւմ են քաղաքակրթվելու մասին, թե դա միայն զոհի պարտականությունն է:

Ասում եք. <եթե չլինի հայ ժողովուրդը, ապա ում է պետք Ցեղասպանության ճանաչումը:> Բայց Ցեղասպանության ճանաչումը դա սրտի մխիթարանք չէ, այլ ազգային անվտանգության կարևոր գործիք` սեփական հայրենիքում հայ ժողովրդի հարատևումն ապահովելու համար: Եվ պետք չէ մեզ սպառնալ թուրքական վտանգով: Հանձնվելը վտանգից խուսափելու դյուրին, իշխանավորների համար նույնիսկ շահեկան լուծում է, բայց լավագույնը չէ:
Նույնն է Արցախի հարցում: Անվտանգությունը ոչ թե 5-7 շրջան հանձնելն է, նորից թուքերով շրջապատվելը և դրա դիմաց թղթի կտոր ստանալը, այլ Քաշաթաղի, Քարվաճառի, Կովսականի, Դիզակի, Տիգրանակերտի լիարժեք բնակեցումը:

Մենք ազատությանը պատրաստ ենք, պատրաստ ենք ինքնուրույն որոշումներ կայացնել և տեր կանգնել մեր իրավունքներին: Իսկ ով պատրաստ չէ, թող հեռանա:

3- Դե եթե դեմոկրատիան նպաստում է երկրի զարգացմանը, ապա ինչո՞ւ մինչև հիմա այն չեք հաստատել: Իսկ ինչպե՞ս են մեր հարևանները կարողացել զարգանալ առանց դեմոկրատիայի: Գուցե՞ Դուք նկատի ունեք արտաքին հարաբերությունները, որովհետև ներքին կյանքում ՀՀ-ն դեռ շատ հեռու է նույնիսկ թուրքական դեմոկրատիայից: Այս առումով ես հիշեցի երկրորդ աշխարհամարտին նախորդող զարգացումները և <դեմոկրատական> աշխարհի զիջումները <ոչ դեմոկրատ> Հիտլերին: Ստացվում է, որ դեմոկրատիան ու պարտվողականությունը հոմանիշներ են:

Թուրքիայի ԵՄ անդամ դառնալը մահացող Եվրոպայի և եվրոպական ժողովուրդների անվտանգության հետ կապված մեծ խնդիր է: Դրա արդյունքում ոչ այնքան Թուրքիան է եվրոպականանալու, որքան Եվրոպան է թրքանալու: Եվ այդ ժամանակ գուցե Եվրոպան էլ մեզ կսպառնա նույն թուրքական գաղափարախոսությամբ: Բայց այդ հարցը Հայաստանի քաղաքական վերնախավին բոլորովին չի հետաքրքրում, որովհետև այն սովորաբար մտածում է միայն 5-10 տարվա կտրվածքով:

Իսկ ո՞վ ասեց, որ Հայաստանում կան մարդիկ, որոնք հակաթուրք մտածողություն ունեն: Դուք եք այդպես անվանում այն բնական, պրոհայկական մտածողությունը, որը դժվարացնում է օրվա իշխանավորների կյանքը: Փոխարենը փորձում եք ձեր` շատերի, նաև իմ կարծիքով հակահայկականը պրոհայկական ներկայացնել: Իսկ որպես քրիստոնյա նաև համոզված եմ, որ թուրք ժողովրդի համար միակ օգտակարը ի սրտե զղջալն է, բերանով խոստովանելը և գործով հատուցելը: Երկխոսեք նրանց հետ այս հարցով, այլ ոչ թե հրաժարվեք մեր իրավունքներից:

Իսկ մինչ այդ Թուրքիան գուցե կարող է մի գլուխ սոխ քամել աչքերին ու Ծիծեռնակաբերդում ծնկի գալ, եթե դրանից ոչ մի գործնական վնաս չկա, բայց երբեք, առանց ճնշման չի ճանաչի Արևմտյան Հայաստանի հայապատկանությունը: Նրանց մտավորականների արածն էլ առայժմ դա է: Այնպես որ Ձեր համոզմունքը` Թուրքիայի կողմից Ցեղասպանության ճանաչման վերաբերյալ, ինձ բոլորովին չի ոգևորում:

Իհարկե, Դուք իրավունք ունեք ձեր գաղափարակից, ձևական ընդդիմադիրների` մասնավորապես ՀԱԿ-ի միակ քննադատությունը պատմաբանների հանձնախմբի վերաբերյալ սպեկուլյացիա անվանել: Նման քննադատությունը նույնիսկ ձեռնտու է Ձեզ: Բայց միթե՞ Ձեր իրական ընդդիմախոսները նրանք են:
Արձանագրությունների հարցում կա մեկ հստակ անհամաձայնություն. Ես դեմ եմ, որ Հայաստանի որևէ պաշտոնատար, երբևէ ճանաչի Արևմտյան Հայաստանի թուրքապատկանությունը, ներկայիս բաժանարար գիծը սահման հռչակի կամ, ինչպես դուք եք ասում, սահմանների հարցը լուծի միջազգային իրավունքի համաձայն:

Այս հարցը Արցախի հետ կապ ունի, թե չունի, ճշտեք թուրք գործընկերների հետ: Ինձ համար այդ հարցերը ի սկզբանե փոխկապակցված են և միասին խարսխված են Հայաստանի ռազմավարական երկընտրանքին: Ձեր <նոր փիլիսոփայությունից> բխող զույգ (արցախյան և արևմտահայաստանյան) լուծումներն էլ ինձ և շատերի համար մերժելի են, անկախ դրանց փոխկապակցվածությունից:

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s


%d bloggers like this: