Archive for the ‘Սիոնիզմ’ Category

Վրացական եւ Ադրբեջանական խաղեր

26 Փետրվարի, 2010


Վրաստանը սիոնիստների հետ` ձեռք ձեռքի
Գաղտնիք չէ, որ Ռուսաստան-Իսրայել զինվորական համագործակցությունը առկա էր Ռուսաստան-Վրաստան պատերազմից առաջ, ինչը ժամանակավորապես դադարեցվեց, երբ ՌԴ-ն Իսրայելից պահանջեց կանգնեցնել զենքի վաճառքը Վրաստանին:
Նախորդ տարվա 2-րդ կեսին 2 երկրները նորից ցանկացան համագործակցությունը վերականգնել: Այս առումով Վրաստանի ԱԳ փոխնախարարը հոկտեմբերի վերջին Իսրայել կատարած այցից եւ բարձր մակարդակով տեսակցություններից հետո ասաց, որ երբ հարցը վերաբերում է երկկողմանի հարաբերություններին, Իսրայելը ուղղորդվում է իր եւ 2-րդ կողմի շահերով միայն: Այդ հանդիպման շրջանակներում Վրաստանը պետք է գներ 16 տանկ, ինչը, սակայն, չիրականացավ Ռուսաստանի միջամտության պատճառով: Հակառակ Մոսկվայի սպառնալիքներին, թե չի հանդուրժելու Վրաստանի զինվորական կարողության վերականգնումը, եւ հակառակ զգուշացումներին, թե խզելու է զինվորական համագործակցության կապը այն բոլոր երկրների հետ, որոնք կշարունակեն զենք մատակարարել Վրաստան-Իսրայել զինվորական համագործակցությանը, վերջինս շարունակում է վերելք ապրել:
Սիոնիստական մի ընկերություն, որ գտնվում է Կիպրոսում, պայմանագիր է կնքել բուլղարական “Արսենալ” ընկերության միջոցով Վրաստանին 50 հազ. գնդացիր, 1000 հակատանկային հրթիռ, 20 հազ. նռնակ եւ 15 հազ. հրացան (5.56 մմ-անոց) մատակարարելու համար:
Հակառակ սրա՝ Իսրայելի վարչապետ Նաթանյահուի Մոսկվա այցից հետո Ռուսաստանը որոշեց հետաձգել S-300 հակաօդային հրթիռների առաքումը Իրան… Հարկ է նշել նաեւ, որ վերջերս Ստամբուլում կայացավ Վրաստանի ՊՆ Բաչո Ախալայայի եւ նրա թուրք գործընկեր Ահմեդ Վեչտի Կոնուլի հանդիպումը, որի ժամանակ նրանք անդրադարձան երկկողմ հարաբերությունների զարգացմանը:

Ռաֆֆի Պապիկյան
Հայրենիք-Սփյուռք կապերի նախաձեռնության ղեկավար

Ադրբեջանը հիմա էլ կրոնական բլեֆ է սարքում
Ադրբեջանական իշխանության՝ Բենանյարի իրադարձությունների եւ Բաքվում հավատացյալների խաղաղ ցույցը դաժանորեն ճնշելու շուրջ ստեղծած շոուն լրիվ տապալվել է: Այդ 2 դեպքերն էլ Բաքուն փորձել էր ներկայացնել իբրեւ Արեւմուտքի պահանջներից բխող հակազդեցություն: Դաժանություններն արդարացնելու համար իշխանական գաղափարախոսները ցանկացել են այնպիսի կարծիք ձեւավորել, թե Ադրբեջանում ամեն պահի կարող է “կանաչ հեղափոխություն” տեղի ունենալ, իսկ ահա, իշխանությունն էլ պայքարում է դրա դեմ, եւ բնական է, որ գործում է Արեւմուտքի շահերին համապատասխան:
Սակայն ԱՄՆ-ի կրոնական ազատությունների միջազգային հանձնաժողովը (USCIRF) բացահայտել է այս կեղծիքը: Հանձնաժողովի գլխավոր վերլուծաբան Կատերին Կոզմանը անհանգստություն է հայտնել ադրբեջանական իշխանության կողմից կրոնական ազատությունների մասով միջազգային պարտավորությունների խախտման առիթով: Նա նշել է, որ հատկապես Բենանյար գյուղում Աշուրայի տոնակատարությունը ճնշելու հետ կապված դաժան դեպքերը եւ փետրվարի 13-ին Բաքվում հավատացյալների խաղաղ ցույցը ոստիկանության կողմից դաժանորեն ցրելը խիստ անհանգստացնող փաստեր են: Մուհամեդ մարգարեի հիշատակին ուղղված խաղաղ երթն արգելել էր ոստիկանությունը, իսկ ուժի կիրառումը բացասական հետեւանքներ է ունեցել:
Այսպես Ադրբեջանի իշխանությունը չի կատարում ԵԱՀԿ առաջ ստանձնած պարտավորություններն ու այդ կազմակերպության պահանջները: Հանձնաժողովը կոչ է արել Բաքվին՝ թույլ տալ ԵԱՀԿ մասնակցությամբ միջազգային մակարդակով հետազոտել Բենանյարի իրադարձությունները:
Հանձնաժողովը նաեւ խորհուրդ-հանձնարարություններ է պատրաստում ԱՄՆ-ի նախագահի եւ պետքարտուղարի համար:
Ազդեցիկ այս կազմակերպության հակազդեցությունն իրականում պետք է գնահատել որպես ԱՄՆ-ի դիրքորոշում: “Այսպիսով՝ լավ կլիներ, որ Ադրբեջանի իշխանությունը վերջ դնի կրոնական պատճառներով Արեւմուտքին ուղղված շանտաժի իր ջանքերը”,- նշել է ադրբեջանական “Ազադլըգ” պարբերականը:

Վահագն Նանյան

“Լուսանցք” թիվ 138, փետրվարի 19- մարտի 4 2010թ.

Հարձակման դեպքում “Հեզբոլլահ”-ը ռմբակոծելու՞ է Թել Ավիվի Բեն Գուրիոն օդանավակայանը

19 Փետրվարի, 2010


“Հեզբոլլահ”-ի զոհված ղեկավարներին նվիրված հիշատակի տարեկան հանդիսության ժամանակ ելույթ ունենալով‘”Հեզբոլլահ”-ի առաջնորդ Սայյեդ Հասան Նասրալլան, ի դեպ, անդրադարձավ նաեւ վերջին շրջանի իսրայելյան սպառնալիքներին, որոնք հաճախական բնույթ են կրում:

Սկզբում զոհված ղեկավարներին նա դրվատանքի խոսքեր ասաց` մատնանշելով, որ նրանց զոհաբերության եւ նվիրվածության շնորհիվ էր, որ ազատագրվեցին գրավյալ տարածքները ու զարմանքով շարունակեց, թե տակավին մարդիկ կան, ովքեր շարունակում են տալ նույն հարցերը. արդյո՞ք ԱՄՆ-ն կարող է պաշտպանել Լիբանանը, կամ` արդյո՞ք միջազգային բանաձեւերով կարող են Իսրայելին պարտադրել հանձնելու մնացյալ գրավյալ հողերը:

Միաժամանակ Սայյեդ Հասան Նասրալլան հավելեց, որ միջազգային հանրային կարծիքը հարգում է միայն ուժեղին, եւ թույլերը տեղ չունեն այս աշխարհում ու նկատեց, թե Լիբանանն ապացուցեց, որ ինքն ուժեղ է եւ այսօր ուժեղ է ավելի քան երբեք` շնորհիվ բանակի, ժողովրդի եւ դիմադրության միասնականության:

Անդրադառնալով ահաբեկումներին (որոնք ուղղված են ոչ միայն Դիմադրությանը, այլ Լիբանանի կառավարությանը), որով Իսրայելը սպառնում էր քանդել Լիբանանի ենթակառուցվածքները, Նասրալլան շեշտեց, որ 2006թ. պարտությունից հետո, Իսրայելը ի վիճակի չէ ցանկացած ժամանակ պատերազմ հայտարարել, մանավանդ, երբ համոզված չէ, որ իր նպատակները կիրականան: Ու ավելացրեց, որ եթե Իսրայելը պատերազմ սկսի (հիշեցրեց մեկ անգամ եւս, որ պատերազմի որոշումը միշտ էլ եղել է իսրայելինը) եւ ռմբակոծի Լիբանանի ենթակառուցվածքները, ապա իրենք էլ անելու են նույնը. “Եթե ռմբակոծեք Բեյրութի նահատակ Ռաֆիք Հարիրիի միջազգային օդանավակայանը, մենք պիտի ռմբակոծենք Թել Ավիվի Բեն Գորիոնի օդանավակայանը, եթե ռմբակոծեք մեր նավահանգիստները, ապա մենք պիտի ռմբակոծենք ձեր նավահանգիստները”: Նասրալլան ավարտեց իր խոսքը` ասելով. “Մենք պատրաստ ենք մեր երկիրը պաշտպանել եւ աշխարհում որեւէ մեկի կարիքր չունենք, որ այդ գործը մեր փոխարեն անի”…

Հարկ է նշել, որ իսրայելյան պաշտոնական եւ լրատվական միջավայրում նկատելի էր ուշագրավ զսպվածություն ի տարբերություն ուրիշ անգամների. Նասրալլայի ելույթը չսփռվեց ուղիղ եթերով, ոչ էլ նրան հաջորդեցին լայնածավալ քննարկումներ իսրայելյան հեռուստաեթերում: Այդ ուղղությամբ հատուկ հրահանգ էր իջեցվել զինվորական պատասխանատու շրջանակների կողմից` կասեցնելու այն հոգեբանական ազդեցությունը, որ բացասաբար է ազդում Իսրայելի հասարակության վրա` մանավանդ նկատի առնելով այն հանգամանքը (ինչպես մենք մատնանշել էինք մի ուրիշ առիթով), որ Իսրայելի հասարակությունը շատ լրջությամբ է վերաբերում Նասրալլայի խոսքերին եւ ավելի հավատում նրան, քան Իսրայելի ղեկավարներին:

Ռաֆֆի Պապիկյան
Հայրենիք-Սփյուռք կապերի նախաձեռնության ղեկավար

“Լուսանցք” թիվ 137, փետրվար 19-25 2010թ.

Իսրայելն ու Ադրբեջանը` ու՞մ դեմ

12 Փետրվարի, 2010


Իսրայելն անընդհատ փորձում է բարեկամական հարաբերություններ հաստատել Ադրբեջանի եւ հետխորհրդային տարածքի մահմեդական այլ երկրների հետ: Իսրայելի, Ադրբեջանի եւ Ղազախստանի միջեւ առկա հարաբերությունները ծառայում են որպես հրեական պետության եւ մահմեդական երկրների միջեւ համագործակցության ձեւ: Ադրբեջանի նախագահի եւ Իսրայելի ԱԳ նախարարի մի հանդիպման արդյունքում ձեռք էր բերվել համաձայնություն առ այն, որ Իսրայելի նախագահը Բաքու պաշտոնական այց կատարի, որն իրականացավ անցյալ տարի: Այցը Բաքվում անցկացվել էր “ամենաբարձր մակարդակով եւ մեծարանքներով”,- աղմկել էին ադրբեջանական զլմ-ները:
Իրանի ներկայիս վարչակարգը, որը ձգտում է ստեղծել միջուկային զենք եւ դառնալ ազդեցիկ երկիր Մերձավոր Արեւելքում, հայտնի չէ, թե ինչպես կվերաբերվի նման պարբերական այցերին: Պարսից Ծոցի երկրների եւ Իսրայելի միջեւ աճող լարվածության պայմաններում Իրանին հարեւան՝ աշխարհիկ մահմեդական Ադրբեջան այցելելու Իսրայելի նախագահին արված հերթական հրավերը վերահաստատում է, որ այդ 2 երկրները կերտում են ռազմավարական հարաբերություններ: Այս երկրների միջեւ դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են Ադրբեջանի (1992թ.) անկախացումից կարճ ժամանակ անց: Մեկ անգամ չէ, որ Իսրայելի բարձրատիճան պաշտոնյաները աշխատանքային այցով եղել են Ադրբեջանում:
Ադրբեջանի եւ Իսրայելի միջեւ հարաբերությունների գլխավոր ոլորտը էներգետիկ անվտանգությունն է: Ներկայում Իսրայելի նավթի 20%-ը մատակարարում է Ադրբեջանը: Երկկողմ առեւտրում նավթաքիմիկատների բարձր համամասնության արդյունքում Ադրբեջանից ներմուծման ծավալը կազմում է 3,5 մլրդ. դոլար: Կա նաեւ ադրբեջանական բնական գազը Թուրքիայի միջով Հայֆա մատակարարելու ծրագիր: Ծրագրեր կան տարբեր ոլորտներում՝ գյուղատնտեսությոան, բժշկության բնագավառում գիտական հետազոտությունների եւ բարձր տեխնոլոգիաների, արդյունաբերության եւ այլն:
2008թ. մայիսին Բաքվում տեղի ունեցավ իսրայել-ադրբեջանական գործարար համաժողով:
Գրեթե նույն ժամանակ Թել-Ավիվում կազմակերպվեց համաժողով՝ ավելի քան 20 ադրբեջանական կազմակերպությունների եւ տնտեսական զարգացման նախարարության պաշտոնյաների մասնակցությամբ: Համաժողովի առանցքային մասն Իսրայելի արտահանման ինստիտուտի եւ արտահանումն ու ներդրումը խրախուսող Ադրբեջանի հիմնադրամի (AzPromo) միջեւ համագործակցության համաձայնագրի ստորագրումն էր: Այս համաձայնագիրը համակարգում է երկկողմ առեւտուրն ու ներդրումները:
2009թ. Իսրայելում տեղի ունեցավ միջազգային գյուղատնտեսական ցուցահանդես (Agritech), որին մասնակցեց նաեւ ադրբեջանական պատվիրակությունը:
Դեռ 2008թ. սեպտեմբերի վերջին Ադրբեջանն արդեն համաձայնեց Իսրայելից գնել զենք ու զինամթերք: Հրեական զլմ-ները գրեցին, որ “Ադրբեջանը կգնի իսրայելյան զենք, ներառյալ զինամթերք, ականանետեր եւ հարյուրավոր միլիոն դոլար արժողությամբ ռազմական ռադիո-սարքավորումներ: Սա առաջին հրապարակային հաստատումն էր 2 երկրների միջեւ աճող ռազմավարական հարաբերությունների, թեեւ այդ հարաբերություններն սկիզբ են առել դեռեւս Ադրբեջանի անկախության առաջին տարիներին:
Այս քաղաքականությունը բացահայտում է Ադրբեջանի նվիրվածությունն արեւմտյան կողմնորոշմանը եւ անկախությունը Մոսկվայից եւ Թեհրանից:
Իսրայելը փորձում է հիմնել սերտ հարաբերություններ այն երկրների հետ, որոնք այս տարածաշրջանի զարգացումներում ուժգնորեն ազդում են Մերձավոր Արեւելքի կայունության վրա: Սա պայմանավորված է աշխարհագրորեն մոտ գտնվելու եւ գերազանցապես մահմեդական բնակչության հանգամանքով եւս: Այսպես՝ Կենտրոնական Ասիայի (Ղազախստան, Ուզբեկստան, Թուրքմենստան, Ղրղզստան) եւ Ադրբեջանի պարագան համընկնում է հրեական շահերի հետ: Իսկ սա նշանակում է սիոնիզմ-պանթուրքիզմ (հաշվի առնենք նաեւ իսրայելա-թուրքական հարաբերությունները) նորովի ծավալում, որն ակնհայտորեն ու միշտ վտանգավոր է լինում Հայաստանի ու հայության համար: Կասպից ծովի շրջանը կարող է պարարտ հող դառնալ մահմեդական արմատականության եւ միջուկային զենքի տարածման համար: Այս փաստերը նույնպես համախմբում են Իսրայելին այդ պետությունների վերնախավերի եւ աշխարհիկ միջին խավի հետ: Իսկ տարածարջանի բնական պաշարներն էլ ավելի գրավիչ են դարձնում այս երկրների հետ նպատակային համագործակցությունը:
Այսպես Իսրայելը ձգտում է Եվրասիայում եւ, մասնավորապես, Հարավային Կովկասում ամերիկյան ռազմավարությունն իրականացնելու համար կարեւոր միջնորդ դառնալ եւ դերակատարում ստանձնել: Իսրայելի ազդեցությունը նախկին խորհրդային ճամբարի երկրների եւ Ռուսաստանի վրա նույնպես ընդլայնվում է: Իսրայելի նախագահի հնարավոր այցն Ադրբեջան Իրանի կառավարության մոտ տարակուսանք է առաջացնում, իրանական կողմը նույնիսկ սպառնացել է Ադրբեջանին՝ ասելով, որ “Իսրայելի նախագահի այցը կլինի սխալ քայլ”:
Կարծում ենք` այս իրավիճակը պետք է հուզի ոչ միայն իրանական, այլեւ մեզ՝ հայկական կողմին, քանզի իսրայելական աշխուժացումները որեւէ տարածաշրջանում ուղեկցվում են “տաք” եւ “սառը” պատերազմներով…
Զլմ-ները վերջերս գրել են, որ Ադրբեջանի բարձրաստիճան զինվորականների պատվիրակությունը գաղտնի այցելել է Իսրայել: Ադրբեջանական պատվիրակությունն այցելել է Իսրայելի ռազմա-արդյունաբերական մի շարք ձեռնարկություններ եւ բանակցել է երկրի ռազմական ապահովման կառույցների հետ: Այցելության այլ մանրամասներ (ինչպես նաեւ ադրբեջանական պատվիրակության կազմի մասին) հրապարակումներ չկան:
Նախկինում, հաշվի առնելով Իրանի եւ իսլամական այլ երկրների դիրքորոշումները, Ադրբեջանը զինվորական պատվիրակություն, այն էլ գաղտնի, չէր գործուղել Իսրայել, եւ իսրայելա-ադրբեջանական հարաբերությունները կարծես որոշակիորեն դանդաղել էին:
Սակայն, ըստ ադրբեջանական զլմ-ների, հատկապես ռազմական ոլորտում, Ադրբեջանի եւ Իսրայելի միջեւ համագործակցության նոր որակներ են ձեւավորվում: Անցյալ տարի 2 երկրների միջեւ ստորագրվեցին ռազմական համագործակցության վերաբերյալ մի շարք համաձայնագրեր, մասնավորապես, Իսրայելի աջակցությամբ Ադրբեջանում պետք է կառուցվի անօդաչու հետախուզական ինքնաթիռների եւ արդիական ռազմական տեխնիկայի գործարան:
Ըստ իսրայելական աղբյուրների, այդ համաձայնագրերը կյանքի կոչելու համար 2 երկրների միջեւ վերջին տարիներին ընթանում են գաղտնի բանակցություններ:
“Հնարավոր է, որ ադրբեջանցի զինվորականների Իսրայել կատարած այցելությունը համագործակցության շրջանակներում է: Սակայն, կասկած չկա, որ Իսրայելի հետ Ադրբեջանի համագործակցությունը պետք է անհանգստացնի հարեւան երկիրներին: Մոտ ապագայում ակնկալվում է նաեւ Իսրայելի արտգործնախարարի Բաքու այցելությունը”,- գրում է ադրբեջանական մամուլը:

Հայկ Թորգոմյան

”Լուսանցք”Թիվ 136, փետրվարի 12 — 18, 2010թ.

Անգլիան դեռ մութ Ալբիոն է

12 Փետրվարի, 2010

ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը Լոնդոնում Մեծ Բրիտանիայի եւ Հյուսիսային Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորություն կատարած աշխատանքային այցի շրջանակում հանդիպում է ունեցել բրիտանական պաշտոնատար անձանց եւ թագավորական ընտանիքի անդամների հետ: Նա նաեւ հանդիպել է Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք ժամանած հայազգի գործարարների ու ճանաչված հասարակական գործիչների. “Վստահ եմ, որ մեր բոլոր ուժերի համադրմամբ հնարավոր կլինի հաղթահարել առկա խնդիրները եւ հաստատակամորեն առաջ ընթանալ մեր ազգային իղձերի իրականացման ճանապարհով: Վստահ եմ, որ գալու է այն օրը, երբ Հայաստանի Հանրապետության պետական դրոշը՝ եռագույնը, նույնպիսի խինդ ու հպարտություն կառաջացնի աշխարհասփյուռ յուրաքանչյուր հայի մոտ, ինչպես Արարատի խորհրդանիշը”,- նշել է ՀՀ նախագահը:
Մեծ Բրիտանիան կամ ինչպես հաճախ է նշվում՝ Անգլիան, միշտ էլ աչքի է ընկել ոչ հայանպաստ տրամադրություններով եւ առավել հաճախակի աջակցել է Թուրքիային կամ Ադրբեջանին: Այժմ էլ անգլիական կողմը դեռ սերտորեն համագործակցում է թուրք-հրեական դաշինքի հետ, իսկ Կովկասի տարածաշրջանում, եվրոպական բաժանումների պայմաններում, վերստին համագործակցում է Ադրբեջանի հետ: Հայաստանյան ուղղությունը կանոնակարգում է Ֆրանսիան, վրացականը՝ Գերմանիան:
Այժմ տարածաշրջանային նավթա-գազային կռիվներում բրիտանական տնտեսական կազմակերպությունները որոշակի խոչընդոտների են հանդիպում Ադրբեջանում, ուստի՝ կփորձեն Հայաստանի հետ խաղեր տալով դաս տալ Բաքվին: Իսկ թե այդ դասն ինչպես կավարտվի, քանզի Ադրբեջանը կարծես դեմ չէ հարաբերությունները կարգավորել Մոսկվայի հետ, դեռեւս կպարզվի: Սրան կարող է նպաստել նաեւ ՎՈւԱՄ-ի կազմաքանդումը, եթե Ուկրաինայի նորընտիր ռուսաստանամետ նախագահը դուրս բերի իր երկիրը ՎՈւԱՄ-ի կազմից եւ կրկին հայտնվի ԱՊՀ-ում: Գուցե նաեւ Ադրբեջանը հայտնվի ԱՊՀ-ում…
Այս իրադարձություններից հետո միայն հստակ կլինի` Հայաստանը կարո՞ղ է ակնկալել մեր հանդեպ միշտ “սառը” բրիտանական համագործակցության “տաքացում”, թե՞ ամեն բան կմնա նույնը…
Իսկ գուցե բրիտանական “տաքացումը” հանգեցնի ռուսաստանյան “սառեցմա՞ն”… Ուստի՝ անկախ տաքացումներից կամ սառեցումներից, որ ուղղությամբ էլ դրանք կատարվեն, անհրաժեշտ է կողմնորոշվել միայն մեր ազգային նպատակների լուծման առաջնահերթությամբ:
Հատկապես, երբ Թուրքիայի ԱԳ նախարար Ա. Դավութօղլուն օրերս հայտարարել է, որ առաջիկայում լուրջ քայլեր են կատարվելու հարավային Կովկասում: Ինչ-որ քայլեր էլ նախատեսվում են Միջին Ասիայի հանրապետություններում:
Թուրք նախարարը չի կարծում, որ Հայաստանի հետ ստորագրված արձանագրությունների եւ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում թուլացել է Անկարայի քաղաքական կամքը. “Մենք շարունակում ենք քաղաքական զորեղ կամք ունենալ հարավկովկասյան տարածաշրջանում հաստատուն խաղաղություն եւ կայունություն ապահովելու նպատակով ամեն տեսակ ջանքեր գործադրելու համար”: Կարծում ենք` Երեւանը ոչ պակաս կամք կդրսեւորի արտաքին քաղաքական խնդիրներում:

Վահագն Նանյան

Հայկական հարձակու՞մ, թե՞ ինքնապաշտպանություն

Պատերազմը վտանգավոր է բոլորի համար
ԼՂՀ հակամարտության թեժացումը մարտահրավեր է ոչ միայն հակամարտության մեջ ներգրավված կողմերի համար, այլեւ` ամբողջ միջազգային հանրության, հատկապես` տարածաշրջանում խոշոր ներդրումներ իրականացրած ընկերությունների համար. այսպես է կարծում ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը: “Հարավային Կովկասում շարունակվում է սպառազինությունների մրցավազքը, ընթանում է մեծ թափով: Այս մրցավազքը խիստ վտանգավոր է. վտանգավոր է Հարավային Կովկասի բոլոր ժողովուրդների համար, Եվրոպայի ու տարածաշրջանում շահեր ունեցող տերությունների համար, Կովկասում ներդրումներ կատարած կորպորացիաների համար, բոլորի համար: Սովորական սպառազինությունների համար գոյություն ունեցող բոլոր թույլատրելի չափաքանակները գերազանցող Ադրբեջանն այսօր որեւէ լուրջ գնահատականի, ըստ էության, չի արժանանում: Իսկ այն զենքը, որն այսօր կուտակում է Ադրբեջանը, եթե նույնիսկ չկրակի Ղարաբաղի հետ պատերազմում, ապա միեւնույն է՝ ինչ-որ տեղ կրակելու է: Հարցն այն է, թե որտեղ եւ երբ: Երբ առաջատար պետությունները մեծ գումարներ են ծախսում նավթ գնելու համար, չեմ կարծում, թե այդ երկրների համար պետք է միեւնույնը լինի, թե ինչի վրա են ծախսվում իրենց գումարները: Փաստն այն է, որ հենց այդ գումարները կարող են այնուհետեւ դառնալ շատ ավելի մեծ վտանգների աղբյուր, ինչի օրինակներ մենք տեսել ենք”,- ասել է ՀՀ նախագահը:
Մեծ Բրիտանիան, իսկ ավելի պարզ՝ բրիտանական նավթային ընկերությունները Ադրբեջանում արտաքին ներդրումների ծավալով գերազանցում են մյուս երկրներին, եւ բրիտանական իշխանությունները պետք է փորձեն իրենց ազդեցությունն օգտագործել՝ Ադրբեջանի իշխանություններին ավելի կառուցողական եւ ընդունելի հարթություն տեղափոխելու համար:

Արցախը կհայաթափվի Նախիջեւանի պես
ՀՀ նախագահն արտահայտվել է նաեւ Նախիջեւանի հարցով` այն շաղկակապելով արցախյան խնդրին: “Ադրբեջանը սպառել է իր կազմում ինքնավար կարգավիճակով փոքրամասնությունների գոյատեւման հանդեպ վստահության պաշարը: Նա ի վիճակի չի եղել եւ այսօր էլ ի վիճակի չէ նման ինքնավարությանը նույնիսկ ներքին անվտանգության երաշխիքներ տալու: Մեկ այլ հայկական ինքնավարություն էլ կար Ադրբեջանի կազմում՝ Նախիջեւանը, ի՞նչ եղավ. մեկ հայ էլ չմնաց: Արդյո՞ք այդպիսի երաշխիքները կարելի է հիմք ընդունել: Կասեք` այն ժամանակվա Ադբեջանն ուրիշ էր, հիմիկվանը` ուրի՞շ: Այս “ուրիշ” Ադրբեջանի պայմաններում 18 տարվա ընթացքում նույն Նախիջեւանում ավելի շատ հայկական-քրիստոնեական կոթողներ են ոչնչնացվել, քան նախորդ 70 տարիների ընթացքում: Իսկ մշակութային ժառանգությունը պաշտպանող միջազգային կազմակերպություններն ուղղակի ոչինչ անել չկարողացան. նրանց Ադրբեջանը նույնիսկ այցելել եւ ավերված հայկական կոթողները, կատարված վանդալիզմի հետեւանքները տեսնել արգելեց”,- նշել է Ս. Սարգսյանը:
ՀՀ նախագահը իր հրապարակային ելույթներում տարանջատում է նաեւ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը՝ հայ-թուրքական արձանագրություններում, ասելով, որ ցեղասպանության դատապարտման պայքարը շարունակվելու է, եւ իզուր են թուրքական պաշտոնյաները այն (ինչպեսեւ՝ Արցախի խնդիրը) կապում արձանագրությունների վավերացման հետ: Բայց ՀՀ նախագահը չպետք է մոռանա, որ ինչպես “ուրիշ” Ադրբեջան չի լինում, այնպես էլ՝ “ուրիշ” Թուրքիա…

Արտակ Հայոցյան

Աշխուժանում է նաեւ Ռուսաստանը

ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանն օրերս ընդունելով Ռուսաստանի Դաշնության վարչապետի առաջին տեղակալ Իգոր Շուվալովին, կարեւորել է այդ այցը երկու երկրների միջեւ հարաբերությունների ամրապնդման համատեքստում եւ վստահություն է հայտնել, որ նոր թափ կհաղորդվի երկկողմ համագործակցությանը:
2010թ.-ն ԱՊՀ-ում հայտարարվել է գիտության եւ նորարարությունների տարի, ուստի, քննարկվել են նաեւ համատեղ միջոցառումների իրականացման հարցեր: Մասնավորապես, նշվել է, որ արդեն անցկացվում են համատեղ հետազոտություններ կենսաքիմիայի, նեյրոքիմիայի, մոլեկուլյար կենսաբանության, բժշկական գենետիկայի, քիմիական ֆիզիկայի եւ այլ ոլորտներում:
Քննարկվել են նաեւ Հայաստանում միջուկային բժշկության զարգացման եւ հայ-ռուսական նորարական կենտրոնի բացման հեռանկարները:
ՀՀ վարչապետն ընդգծել է, որ բարձր տեխնոլոգիաների զարգացումը Հայաստանի տնտեսության առաջնահերթություններից է, եւ ձեւավորված ավանդույթների առկայությունը փոխշահավետ համագործակցության խորացման մեծ հնարավորություն է ընձեռում: Եվ չնայած տնտեսական ճգնաժամին՝ Հայաստանը շարունակում է կատարել ԱՊՀ շրջանակներում իր ստանձնած բոլոր պարտավորությունները, իսկ ֆինանսական ներդրումները կատարվել են նախատեսված ժամկետից շուտ:
Անդրադարձ է եղել նաեւ Հայաստանում ռուսական ընկերությունների գործունեության խնդիրներին, էներգետիկայի, տրանսպորտի ու այլ ոլորտներում համագործակցության ընթացքին:

Գոհար Վանեսյան

”Լուսանցք”Թիվ 136, փետրվարի 12 — 18, 2010թ.

Ադրբեջանցիները` հայկական հեթանոսության եւ արիականության դեմ 2

5 Փետրվարի, 2010


Հատկանշական է, որ երբ նախորդ տարվա սեպտեմբերին Երեւանում անցկացվեց Շեքսպիրյան փառատոնը, “EL CETERA” մոսկովյան թատրոնը ծալազդներ էր բաժանում, որտեղ գրված էր. “Երկու հսկա ցեղերը` արիական եւ սեմիթական, համաշխարհային պատմության ասպարեզում բացառելով միմյանց, ապրում են առ այսօր: Մենք հետեւում ենք նրանց բնավորություններին, նրանց գոյության ամբողջ ընթացքին: Եվ ցնցվել ենք առկա խորը տարբերություններից… Արիների մասին ասում են, որ ամենուր, որտեղ նրանց հանդիպես, կենսուրախ են, կենսախինդ, սիրում են բնությունը, խոնարհվում են գեղեցկությանը: Անհնար է հաշվարկել արարման այն շարքերը, որտեղ նրանք տեղ են զբաղեցրել: Պատմության առանցքն անսահման առատաձեռն է նրանց հանդեպ` գիտություն, արվեստ, պետական գործ. ահա արարման 3 արդյունք, որում արիական ստեղծագործ միտքը հասավ կատարելության… Իսկ այն, ինչը կազմում է արիական բնավորության ժխտումը, հոգեբանական ձեւավորված պատկերն է սեմիթական ժողովրդի: Սեմիթները երբեք ոչ մի հետաքրքրություն չեն ունեցել շրջակա միջավայրի հանդեպ, եւ երբեք նրանց մոտ գիտելիքը չի ծնվել: Նրանք միշտ հանդես են եկել շարունակող կամ մեկնաբանող, բայց ոչ ստեղծագործող, արարող: Երբեք չեն իմացել արվեստի փայլուն, լուսավոր աշխարհը, եւ նրանց մեջ չեն ծնվել նկարիչներ, քանդակագործներ եւ ճարտարապետներ: Նրանք այլոց ստեղծածն են յուրացրել կամ այլոց մեծերին են սեփականացրել… Անգամ իրենց Սողոմոնի տաճարը հրեաները չեն կառուցել, օգտվել են ուրիշների ծառայությունից, օտարերկրյա վարձկան ճարտարապետներից եւ հմուտ վարպետներից: Հրեաները չունեն ավանդույթներ, չունեն դիցաբանություն, չունեն այլ հիշողություններ, բացի կրոնականից եւ պատմականից, որոնք առավելապես զարմանք ու տարակուսանք են առաջացնում բոլորի մոտ… Կարծես այդ ժողովուրդը չի ունեցել ո՛չ մանկություն, ո՛չ հերոսական պատանեկություն: Նրանք միշտ այդպիսին են եղել”…
Այսպիսի տեսակետների կարելի է հանդիպել նաեւ ռուսաստանյան որոշ կայքերում:

Արիների մասին հակառակն է ճղճղում ադրբեջանական “Դեյ. ազ” կայքում ոմն պրոֆեսոր Ռովշան Մուստաֆաեւ, ով, պախարակելով արիներին, իբր “աղմկահարույց փաստարկներ է բերել հրեաների հանդեպ գազանաբար վերաբերմունքի ցուցաբերման մասին Հունգարիայում ապրած ազգությամբ հայ Ֆերենց Սալաշիի (Սալասյան) կողմից՝ Գերմանիայում նացիստական իշխանության ժամանակ”:
Անդրադառնալով այդ պրոֆեսորի “սենսացիաներին”` նոր “փաստեր” էլ ավելացրել է Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի մարդու իրավունքների ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող Մաիսեյ Բեքքերը:

Ըստ նրա, “դեռ նախորդ 20-րդ դարի 20-ական թվականներին Հունգարիան վերածվել էր այսպես ասած աջ-էքստրեմիստական եւ ազգայնամոլական տականքների հավաքատեղիի, որտեղ կուտակվել էին ռասիստական խտրականություն դավանող անձիք ամբողջ Եվրոպայից: Այդ տարիներին այստեղ էին բնակվում շատ ժողովուրդներ եւ էթնիկ խմբավորումներ, այդ թվում եւ հայկական ոչ մեծ համայնքը”:
Մ. Բեքքերը նշում է, որ հայկական համայնքի շատ անդամներ հաճույքով ընդունում էին արիական ցեղի գերակայությունը, քանզի իրենց համարում էին այդ ցեղի անմիջական հետեւորդները: Այդ համայնքում էր 1-ին աշխարհամարտի վետերան, Ավստրո-հունգարական բանակի սպա, ծնունդով սլովակյան Կոշիցա քաղաքից զտարյուն հայ Ֆերենց Սալաշին (Սալասյան): “1930թ. այս գործիչը ներթափանցեց ռասիստական խմբակ` “Հունգարիայի կյանքի միություն” կազմակերպություն եւ դարձավ նրանց գաղափարախոսը: 1937թ. Սալաշին ստեղծեց եւ հիմնադրեց ֆաշիստական կուսակցություն՝ “Խաչված աղեղներ”, եւ այդ կուսակցության խորհրդանիշն էր Հունգարիայում արգելված կեռխաչը: Քանի որ կուսակցության գործունեությունը Հունգարիայի իշխանությունների շահերին հարիր չէր, կուսակցության գործունեությունն արգելվեց, ղեկավարը ձերբակալվեց եւ ուղարկվեց բանտ: 1940թ. գերմանական կառավարության ճնշման ներքո Սալաշին ազատվեց եւ գնաց Գերմանիա՝ Բեռլին, իր տերերի մոտ”, — հիշեցնենք` սրանք Մ. Բեքքերի խոսքերն են:
Ըստ նրա, երբ Հունգարիան օկուպացվեց հիտլերյան ֆաշիստական բանակի կողմից, “Խաչված աղեղներ”-ի առաջնորդը կրկին պահանջված էր եւ քանի որ պաշտում էր հակաթուրքիզմը եւ հակասեմիթ էր, շատ օգտակար ծառայություն մատուցեց ֆաշիստական Գերմանիայի մարդասպաններին:

Պատերազմի տարիներին հիտլերյան բանակում մի ամբողջ հայկական լեգիոն էր ներքաշվել նրանց շարքերը` 27 հզ. մարդ, որից 3 հզ.-ը “CC”-ի եւ “Աբվերի” շարքում”:

“Եվ ահա,- շարունակում է Մ. Բեքքերը,- այս համապատկերում արժեւորվում է 20-րդ դարի 30-ական թվականներին թուրքական կառավարության փոխօգնությունը` հրեա ժողովրդին Թուրքիայով Պաղեստին հասնել թույլատրելը: Իսկ երբ ազգայնամոլական խմբավորումը, Աթիլհանը փորձեց գերմանական փողերով կազմակերպել հակասեմիտիզմը Թուրքիայում, Թուրքիայի հանրապետության վարչապետ Ջ. Բայարը հայտարարեց. “Թուրքիայում գոյություն չունի հրեական հարց”: Այսպիսով Թուրքիան հրեաների համար դեպի Պաղեստին ուղեւորվելու տարանցիկ երկիր եղավ: 1943-1944թթ. 37 հզ. հրեա Թուրքիայի միջով Պաղեստին տեղափոխվեց”:

Այսպես մոռացության է մատնվում սիոնիստական պարագլուխ Հերցլի եւ Օսմանյան կայսրության առաջնորդ Աբդուլ Համիդի գաղտնի “բանավեճը”՝ Պաղեստինում Իսրայել հիմնելու մասին, ավելին՝ չի հիշատակվում երիտթուրքերի հեղափոխության մեջ սիոնիստ ծպտյալ հրեաների գործոնը եւ Պաղեստինի ժողովրդի հետագա հալածանքները, երբ “37 հազար հրեա Թուրքիայի միջով Պաղեստին տեղափոխվեցին”… Իսկ այսօր Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանն առանց ամաչելու խոսում է հրեաների կողմից պաղեստինցիների հանդեպ իրականացված եւ շարունակվող ցեղասպանության մասին: …

Վերոհիշյալ գիտաշխատողը Հայաստանում հակասեմիտիզմի մասին էլ է բարբաջում. “Հատկապես վերջին տարիներին առաջացել է դիվանագիտական արգելք Իսրայելի եւ Հայաստանի միջեւ, երբ Իսրայելի դեսպանին (Ռիվկա Կոհենին,-Ա.Ա.) հայտարարեցին (ծայրահեղական Հայ Արիական միաբանությունը, որին արձագանքեց ՀՀ ԱԳՆ-ն) անցանկալի անձ՝ իբր այսպես կոչված եղեռնի ճանաչումը մերժելու հայտարարության համար, եւ վերջին ժամանակներս Երեւանում հոլոքոսթի հուշարձանը պղծվեց…”:

“Հակասեմիտիզմը Հայաստանում” հաշվետվությունում հրեական համայնքի ղեկավար Ռիմա Վարժապետյանը շեշտել է այն փաստարկը, որ “գրքերում եւ պատմության մեջ փառաբանվում է (նաեւ զլմ-ներով) դաշնակցական ակտիվ գործիչ Դրաստամատ Կանայանը, մականունով՝ առավել հայտնի Դրոն: Այս գործիչը, 1920-21թթ. եղել է ռազմական նախարար ՀՀ-ում, իսկ երբ հաստատվեցին խորհրդային կարգեր Հայաստանում, Դրոն ստիպված էր հայրենիքը լքել: Եվ 2-րդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Դրոն համագործակցել էր նացիստական ռեժիմի հետ, առավել եւս ղեկավարում էր “Հայկական լեգիոնը”: Երբ ավարտվեց 2-րդ աշխարհամարտը, Դրոն ստիպված մեկնեց ԱՄՆ, որտեղ մահացավ 1956թ: Իսկ ահա 2000թ. նրա աճյունը վերաթաղվեց Հայաստանում՝ պետական զինվորական կարգով, ինչը զարմանալի չէ: Չէ որ այս “մարտիկը” հանուն հայրենիքի պայքարած հակասեմիթ է, ով պետք է այսօրվա կառավարություններին՝ որպես խորհրդանիշ, եւ արտացոլում է իրենց իսկ էքսպանսիոն խտրական ծրագրերը եւ նոր սերնդի դաստիարակման գործում ատելության եւ մեկ այլ ազգի հանդեպ հակակրանք ներմուծելու տեսությունը (տիպիկ թյուրքական զազրախոսություն-Ա.Ա.): Ահա թե ինչու ԱՄՆ-ում հայկական համայնքը հարյուր հազարավոր դոլարներ է փոխանցում այդ մարդու անունով առաջնորդների երիտասարդական ինստիտուտ հիմնելու համար”:

Չբավարարվելով անցյալի նկատմամբ սադրանքներ մոգոնելով, Մ. Բեքքերը հավելում է, թե. “Հայաստանում մինչեւ օրս կա այն կարծիքը, “թե իբր հրեաներն են կազմակերպել այսպես կոչված 1915թ. եղեռնը: 2004թ. այս եւ այլ մեղադրանքների համար, հրեաների հասցեին հնչեցրած, ՀԱՄ առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանը, ով այս ամենը արտահայտելու համար օգտագործել էր իր ամսագիրը՝ “Հայ-Արիներ”-ը, եւ կազմակերպել էր այս հարցերի շուրջ բազմաթիվ մամուլի ասուլիսներ, հեռուստաեթերներ, մինչ անգամ ԱԼՄ հ/ը ղեկավար Տիգրան Կարապետյանին, ով հանդիսանում է Ժողովրդական կուսակցության նախագահ, ներքաշել էր իր կողմը”: Այնուհետեւ նշվում է, որ համաձայն Վ. Լիխաչովի եւ Ռ. Վարժապետյանի համատեղ տեղեկատվության` “Հայաստանում հատկապես տարածված է պատմաբանների այն տեսակետը, թե հայերն արիացիներ են եւ իրենց արարչական բնօրրանում են ապրում: Գոյություն ունեցող գիտական թեզերից մեկի համաձայն, հնդեվրոպացինների հայրենիքը Հայկական բարձրավանդակն է: Մինչդեռ արիական դիցաբանությունը Հայաստանին հարկավոր է, որպեսզի օրինականացնի ադրբեջանական տարածքների բռնազավթումը:
Երբ ծանոթանում ես այս անհեթեթություններին, այն տպավորությունն է ստեղծվում, թե աշխարհը վերադարձել է նախորդ դարի 30-40-ական թվականները…”:

Այս ամենից հետո Մ. Բեքքերը հարձակվում է հայ ազգայնականների վրա` իմա` հայ-արիների. “20-րդ դարի դիցաբանությունը” գրքի հեղինակ՝ նացիստական ռազմական նախարար, ռազմական հանցագործ եւ այսպես կոչված հիտլերյան Գերմանիայի “Արեւելյան տարածքների նախարար” Ալֆրեդ Ռոզեմբերգը հիշյալ գրքում իր դատարկաբանությունով նույնպես հայտնել է “հայերի արիական ծագման մասին”:

Այսպիսով, ըստ նրա` Բեքքերի, հասկանալի է դառնում, թե ինչու է Հայաստանում ծաղկում ազգամոլությունը եւ հակասեմիտիզմը: Իզուր չէ, որ Հայաստանը տպագրել եւ տարածել է հակասեմիթական գրականություն: 2002թ. փետրվարին, Երեւանում, գրողների տանը տեղի ունեցավ մի գրքի շնորհանդես (“Ազգային համակարգ”), որի հեղինակը Ռոմեն Եպիսկոպոսյանն է: Ռ. Վարժապետյանի արտահայտմամբ՝ գիրքը մտածված է որպես գործիք, որով կարող է սկսել կազմավորել ինչ-որ ազգային ծրագիր, որում թուրքերին անվանել են ազգասպան, իսկ հրեաներին՝ ազգաքանդող: “Սրանի՞ց էլ լավ “Մայն կամպֆ”,- հարցնում է Բեքքերը,- զուր չէ, որ Երեւանում պարբերաբար պղծվում է հրեական հոլոքոսթի հիշատակի հուշատախտակը”:
Գիտաշխատողը շարունակում է ստել ու ճղճղալ. “Հայերը չեն կարողանում հաշտվել, որ հրեական հոլոքոսթը ընդունվել է ամբողջ աշխարհի կողմից, իսկ հայերի, այսպես կոչված եղեռնի ճանաչման հետ կապված, միշտ խնդիրներ կան: Հակահրեականությունը եւ քսենոֆոբիան Հայաստանում ցնորք չէ, ցավալի իրականություն է, ինչպես ռասայական խտրականությունը հայ արիների մոտ, հատկապես թուրք եւ սեմիթ ժողովուրդների հանդեպ: Ահա թե ինչու “հրեաները ժամանակակից Հայաստանից շուտով կանհետանան, քանզի այդ երկրի միակ էթնոս հայ ժողովուրդը դրան նպաստում է”:
Զարմանալի է, թե թյուրքական-ադրբեջանական տարբեր խմբերի ՀՀ-ից “անհետացման” մասին ինչու է լռում այս ադրբեջանցի կոչվածը…

Ինչպես ասում են՝ մնացել էր որ թուրքերը (նույնն է՝ թե ադրբեջանցիները) մեզ քննադատեն քսենոֆոբիայի եւ ջարդարարության առումով: Ակնհայտ է, որ թուրք-հրեական դաշինքը, ինչքան էլ երերուն լինի, շարունակում է իր համատեղ հակահայկական քարոզը: Այն, ինչ գրվում է թուրքական կամ ադրբեջանական կայքերում կամ զլմ-ներում, արդեն նախապես եւ հիմնականում տպագրված է լինում հրեապատկան մամուլի միջոցներում: Այնպես որ՝ աղվեսը պոչին է վկա բերում եւ պոչն էլ՝ աղվեսին:

Հավելենք նաեւ, որ Բեքքերը ադրբեջանական ազգանուն չէ…

Թե ինչու պիտի հայ արիներից այդքան խրտնեն թուրք-ադրբեջանցիները, հասկանալի է: Պատճառն այն է, ինչ ասվում է մեր նյութի սկզբում: Արարող ու ավերող տեսակները երբեք կողք կողքի ապրել չեն կարող: Նրանք անհամատեղելի են ինչպես սպիտակն ու սեւը: Բացի այս, թուրք-ադրբեջանցիները (կան խելացիներ) գիտակցում են, որ ժամանակավորապես են “տեղավորվել” բուն հայկական տարածքներում եւ վաղ թե ուշ քոչելու են… կամ էլ… ավելի վատ: Սրանից էլ հետեւություն, թե ինչու են հատկապես վերջերս թուրքական ու ադրբեջանական կայքերը հարձակում սկսել հայ արիների (հայ ազգայնականների) եւ արիադավանություն-հեթանոսության հետեւորդների դեմ:

Տեղի սղության պատճառով այլ փաստեր մեջբերել չենք կարող (հետո կանդրադառնանք ըստ անհրաժեշտության). դրանք խմբագրությունում են, նաեւ կայքերում` հասանելի շատերին:

Մարդկության “բարենորոգիչները”
… Այս հանձնարարականները բավականին ուսանելի են. նրանցում մեր առջեւ արիական մարդասիրությունն է` միանգամայն մաքուր, միանգամայն նախնական, — մենք սովորում ենք, որ ցանկացած անչար հասկացության հակադրությունը “մաքուր արյուն” հասկացությունն է: Մյուս կողմից պարզվում է, թե որ ժողովրդի մեջ է ատելությունը, չանդալայի (ոչ-ազնվացեղ-մարդ, խառնուրդ-մարդ,-խմբ.) ատելությունն այդ “մարդասիրության” հանդեպ հավերժացել, որտեղ է այն կրոն դարձել, որտեղ է նա հանճար դարձել… Այս տեսակետից Ավետարանները առաջին կարգի վավերագիր են. առավել եւս Ենոքի գիրքը: — Քրիստոնեությունը, ունենալով հրեական արմատ եւ հասկանալի լինելով լոկ որպես այդ հողի բույս, ներկայացնում է հակաշարժումը բուծման, ռասսայի, արտոնության ցանկացած բարոյականության դեմ. — դա par exscellence հակաարիական կրոնն է. քրիստոնեությունը բոլոր արիական արժեքների վերաարժեքավորումն է, չանդալայի արժեքների հաղթանակը, խեղճերին, ցածր մարդկանց քարոզված ավետարանը, ողջ ոտքի տակ տրվածի, թշվառականի, չստացվածի, տուժածի համընդհանուր ապստամբությունը “ռասսայի” դեմ,- չանդալայի անմեռ վրեժը…

Ֆրիդրիխ Նիցշե (ընդգծումները` հեղինակի)

Արամ Ավետյան
(ադրբեջանական նշյալ կայքերից թարգմանությունը` Աշոտ Բադալյանի)

“Լուսանցք” թիվ 135, Փետրվարի 5-11, 2010թ.

Մենք եւ հրեանե՞րը…

5 Փետրվարի, 2010

Ամերիկայի հրեական համայնքը մի նոր խաղ է սկսել: Նա միացել է հայկական համայնքին եւ կոչ է անում ԱՄՆ նախագահ Օբամային՝ ճանաչել Հայոց ցեղասպանության մասին բանաձեւը:
Ամերիկայի հայկական եւ հրեական համայնքների ղեկավարները ինտերնետային խնդրագրով դիմել են մարդկանց՝ ստորագրելու նամակ, որն ուղղված է լինելու ԱՄՆ նախագահին ու Կոնգրեսին, որով կոչ է արվում ճանաչել Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ 252-րդ բանաձեւը: “Այս նախաձեռնությունը կարեւոր է, քանզի դա ցույց է տալիս, որ երկու համայնքներն էլ՝ հայկական եւ հրեական, արդարության վերականգնման խիստ պահանջ ունեն: Սա կենսական նշանակություն ունեցող քայլ է, ինչը կստիպի Վաշինգտոնի ազդեցիկ ուժերին, լինեն դրանք Պետքարտուղարությունում, թե լոբբիստական գործունեությամբ զբաղվող կազմակերպություններում, հասկանալ եւ գիտակցել, որ իրենք պատասխան կտան, եթե պատմական ճշմարտությունը զոհաբերեն քաղաքական նպատակահարմարությանը”,- ասել է Մասաչուսեթսի Հայ դատի գրասենյակի ներկայացուցիչ եւ այս նախաձեռնության համանախագահ Լաուրա Պողոսյանը:
Ինտերնետային ակցիան կատարվում է այս կայքէջում՝
“Sign the petition: http://www.change.org/recognizearmeniangenocide”:
Կարծում ենք, որ այս անգամ էլ հրեական համայնքի խաղը կընթանա ի օգուտ… միայն իրենց: Հայերի օգտին կընթանա այնքան ժամանակ, քանի դեռ Թուրքիան եւ Իսրայելը գտնվում են դիվանագիտական պատերազմի մեջ, որին “Լուսանցք”-ը պարբերաբար անդրադառնում է: Երբ կարգավորվեն թուրք-հրեական հարաբերությունները, հայերը վերստին մենակ կմնան ԱՄՆ-ի նախագահի եւ Կոնգրեսի առջեւ… Կարծում ենք` մեր հայրենակիցները այս քայլին պատրաստ են, արդեն սովորած կլինեն:

Նարե Մշեցյան

Կոչ ընդդե՞մ, թե՞ հանուն պատերազմի
ԱՄՆ Ազգային հետախուզության տնօրեն Դենիս Բլերը, հանդես գալով ԱՄՆ սենատի հետախուզության հարցերի կոմիտեի լսումներում, հայտարարել է. “Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ կարող է պատերազմ ծագել”: Այս առումով ԼՂՀ նախագահի մամլո խոսնակ Դավիթ Բաբայանը հայտարարել է, որ “Պատերազմի վերսկսման հավանականություն միշտ էլ կա, իսկ սեփական պետության անկախությունը եւ անվտանգությունը պաշտպանելուն պատրաստակամ են ցանկացած պետության զինված ուժեր… ցանկացած պահի… ԱՄՆ Ազգային հետախուզության տնօրենի հայտարարությունը ԼՂՀ-ում կընդունեն ի գիտություն, սակայն ոչ ավելին, քանի որ Ղարաբաղում կարծում են, որ այդ հայտարարությունն ամենից առաջ ուղղված է Ադրբեջանին”:
Հիշեցնենք, որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը արդեն քանի տարի խոսում է հնարավոր պատերազմից… Իսկ Արցախի հարցը վերարծարծվում է հայ-թուրքական խնդրի հետ:

Անի Մարության

Միջկրոնական խնդիրներ
Նիգերիայում կանայք դուրս են եկել բողոքի՝ ընդդեմ բռնության: Բողոքի ցույցն անցկացվել է քրիստոնյաների եւ մուսուլմանների միջեւ կրոնական հողի վրա տեղի ունեցած բախումից մի քանի շաբաթ անց: Հարյուրավոր կանայք դուրս են եկել հանրահավաքի՝ Նիգերիայի մայրաքաղաք Աբուջայի Ազգային ասամբլեայի շենքի դիմաց: Իսկ միջկրոնական բախումների հետեւանքով մահացել են հարյուրավոր մարդիկ:
Իսկ, ահա, Ֆրանսիայի կառավարությունը մերժել է մի օտարերկրացու ֆրանսիական քաղաքացիություն տալու հայտը, “քանի որ օտարերկրացի տղամարդը ստիպել էր իր կնոջը կրել մուսուլմանական չադրա”: Օտարերկրացու ներկայիս քաղաքացիության մասին տեղեկություններ չեն հաղորդվում: Ֆրանսիայի էմիգրացիոն վարչությունից հայտնել են, որ տղամարդը կնոջը պարտադրաբար զրկում էր իր իրավունքներից եւ ստիպում քայլել ծածկված դեմքով:

Արտակ Հայոցյան

Այդ վտանգավոր թափառող շները
Մեր երկրում պարբերաբար արծարծվում է թափառող շների խնդիրը: Չնայած դեռեւս (ի ուրախություն մեզ) լուրջ ահազանգեր չեն գրանցվել, բայց վտանգը կա, որ թափառող շները կարող են վնասել մարդկանց:
Վերջերս զլմ-ները հայտնեցին, որ թափառող շների մի խումբ ներխուժել է Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայի կենդանաբանական այգու տարածք ու հոշոտել դրա 15 բնակչի՝ կենդանիների: Նշվել է, որ շների “բաժին” դարձած կենդանիների թվում եղել է 4 եղնիկ, 8 մուֆլոն եւ մեկ եղջերու: Կենդանաբանական այգու տնօրեն Իվան Իվանովը հայտարարել է, որ մեծ վնաս է հասցվել: Նշել է, որ հատկապես մուֆլոնն ու եղջերուն թակարժեք կենդանիներ են:
Սոֆիայում այս հարցը շատ սուր է դրված, հաճախ գրանցվում են նաեւ հարձակումներ մարդկանց վրա, որոնք, երբեմն մահացու ելքով են ավարտվում: Ավելի քան 1,3 միլիոն բնակչություն ունեցող Սոֆիայում հաշվվում է շուրջ 8.500 թափառող շուն: Ավելի քան 1 միլիոնանոց Երեւանում վստահաբար ավելի շատ թափառող շներ կան, ուստի՝ մենք նույնպես լուրջ մտածելու բան ունենք:

Գոհար Վանեսյան

“Լուսանցք” թիվ 135, Փետրվարի 5-11, 2010թ.

Միասին դեպի հայության հաղթահանդեսը

29 Հունվարի, 2010

Հայությունն ու Հայաստանը արդեն վաղուց են հայտնվել համակարգային ճգնաժամի մեջ: Պատճառն ավելի քան ակնհայտ է: Իշխանությունների եւ միջազգայնորեն մոգոնված ընդդիմադիր ուժերի հարմարվողական եւ օտարահաճ գործելաոճը ճգնաժամը հասցրել է վերահաս վտանգի աստիճանի, որից հետո կորցնելու ենք այս եղած պետականությունն էլ…

Մենք սթափվելու կոչ ենք անում համայն հայության եւ ՀՀ իշխանությունների մեջ “դեգերող” ազգային ուժերին ու անհատներին: Գերտերություններն ու սիոնա-մասոնական պարագլուխները, համաշխարհայնացման ձգտող մարդակուլ գերգաղտնի կառույցները ոչնչացման են տանում ազգերին, նաեւ՝ հայությանը:

Շրջվե՛ք դեպի ազգը:

“Եռամիասնական” իշխանական կուսակցություններից՝ ՀՀԿ-ից, ԲՀԿ-ից եւ ՕԵԿ-ից պահանջում ենք դադարեցնել այս համատարած ապազգային ընթացքը մեզանում, եւ կամ էլ՝ հրաժարվել ազգային (ՀՀԿ-ն՝ նաեւ ազգայնական) կառույց լինելու պատվաբեր կոչումից: Այդժամ Հայաստանի Հանրապետությունն էլ կհռչակվի ո՛չ հայկական եւ մի ինչ-որ կամայական ու կամակատար պետություն…

Այս օրհասական պահին, երբ Հայոց պետությունը չունի սեփական տնտեսություն, կրթակարգ կամ կեցակարգ, ազգայինը (պատմականն ու ավանդականը) ոչնչանում է բոլոր ոլորտներում, իսկ մարդիկ համարակալվել-քարտավորվել են ինչպես անասուններ: Այլեւս մտորելու ժամանակ չունենք:
Կա՛մ ազգի հետ ու նրա կողքին, կա՛մ` թշնամյաց բանակում:

Եվ սա սթափեցնող կոչ է, որը պետք է հնչի մինչեւ հայության հաղթահանդեսը:
Հայաստա՛նը՝ հայերի՛ն:

Այլեւս անհրաժեշտություն է ազգային միասնական կամքի արտահայտումը, հայրենիք-սփյուռք համատեղ հանդես գալը: Հայ-թուրքական եւ հայ-ադրբեջանական դավադրորեն պարտադրվող հարաբերությունները կարող է եւ պետականակործան լինեն: Արդեն անարժեք են հնչում պետականամետ լինելն ու պետական գաղափարախոսության կրող համարվելը, քանզի խիստ հարցական է, թե Հայաստանի Հանրապետություն-պետությունը առաջնորդվում է հայկական արժեքներով: Մեզանում առավելապես գերիշխում են միջազգային հորջորջվող անդեմ՝ համամարդկային հռչակված զազրախոսությունները:

Ուստի միայն ազգային գաղափարախոսությամբ եւ ազգային հավատով կարող ենք կերտել ազգային պետություն:

Ուստի՝ առաջնորդվենք ոչ թե ՀՀ պետական, այլ հայ ազգային գաղափարախոսությամբ, ոչ թե ՀՀ պետական մտածողությամբ, այլ՝ հայ ազգային մտածելակերպով:

Ազգային հայը հայադավան է եւ էությամբ եւ հավատով:

Փա՜ռք Հայ Ազգին եւ Հայ Աստվածներին:

Ազգային արժեքների պաշտպանության հանձնախումբ
27.01.2010թ. – ք. Երեւան

“Լուսանցք” Թիվ 3 (134), հունվարի 29 — փետրվարի 4, 2010թ.

Հայկական գործոն կա՞, թե՞ շահարկում են

22 Հունվարի, 2010

Թուրք-իսրայելական ճգնաժամը շարունակվում է: Մեր նախորդ թողարկումներում նշել էինք, որ այդ դիվանագիտական բախման մեջ կարող է նաեւ հայկական հարցը արծարծվել: Այդպես էլ եղավ: Հայկական գործոն նկատվել է օրերս, “Սաբահ” օրաթերթում, որտեղ քննարկվել է թուրք-իսրայելական հասունացող ճգնաժամը:

Այսպես՝ եվրոպացի գիտնականներն ու լրագրողներն արդեն սկսել են ավելի շատ հետաքրքրվել Թուրքիայի մերձավորարեւելյան քաղաքականությամբ, քան` Եվրամիություն-Թուրքիա բանակցային գործընթացով: Արեւմտյան փորձագետների մեծ մասն արդեն միտված է կարծելու, որ Թուրքիան Արեւմուտքի ու Արեւելքի միջեւ տարվող հավասարակշռման իր արտաքին քաղաքականությունը բխեցնում է բացառապես ազգային շահերից. “Ընդհանուր տպավորությունն այնպիսին է, որ Անակարան իր բոլոր “ձվերը” Եվրոպայի ու ԱՄՆ-ի, այսինքն տրանսատլանտյան հարաբերությունների զամբյուղի մեջ դնելու փոխարեն արդեն եւ՛ Արեւմուտքին եւ՛ Արեւելքին նայող, միեւնույն ժամանակ Ռուսաստանի հետ համագործակցության պլատֆորմ ձեռք բերող տարածաշրջանային ուժի տպավորություն է թողնում”:

Հիշեցնելով Իսրայել-Թուրքիա հարաբերությունների ամենաջերմ ժամանակաշրջանը՝ 1996թ., երբ 2 երկրները ռազմական համագործակցության փաստաթղթեր էին ստորագրում, մտահոգություն է հայտնվում թուրք-իսրայելական հարաբերությունների այսչափ արագ ու այսչափ խորը վատթարացման կապակցությամբ: Իսրայել-Թուրքիա հարաբերությունների կարեւոր ճակատը Վաշինգտոնն է: “Անցյալում Թուրքիան Իսրայելի հետ հարաբերություններին նայում էր ամբողջապես ամերիկյան հրեական լոբբիի տեսանկյունից: Քանի որ, որպես ԱՄՆ-ի հայկական եւ հունական հզոր լոբբիին հակակշռող գործոն, մեծապես զգացվում էր հրեական լոբբիի կարիքը”,- գրում է թուրքական նշյալ թերթը: Եթե Անկարան Երեւանի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման եւ սահմանի բացման հարցում արագ տեղաշարժ չանի, ապա “Հայկական լոբբին ԱՄՆ կոնգրեսում Ցեղասպանության օրինագիծն անցկացնելու համար գործի կանցնի: Իսկ եթե Թուրքիան չի ուզում այդ հարցերում կախման մեջ մնալ իրեն բարկացրած հրեական լոբբիից, ապա պետք է հնարավորինս շուտ Արձանագրությունները մեջլիսում վավերացնի”:

Եվ ահա, այս ամենից հետո, Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանը պատրաստվում է մեկնել Գազա: Թուրքական “Թայմ թուրք” լրատվական կայքը, վկայակոչելով Լոնդոնում հրապարակվող “Շարքուլ” արաբալեզու թերթը, հայտնում է, թե հնարավոր է Էրդողանը մեկնի Գազայի հատված: Այնտեղ մուտք է գործելու Եգիպտոսի Ռաֆահ սահմանադռնից: Արդեն սկսվել են նախապատրաստական աշխատանքները:

Իսկ իսրայելական հետախուզությանը մոտ կանգնած “Դեբկա” ինտերնետային կայքի տեղեկացմամբ՝ Թուրքիայի վարչապետի հետ Գազա են այցելելու նաեւ Հարավաֆրիկյան Հանրապետության նախագահ Յակոբ Զուման եւ Վենեսուելայի նախագահ Ուգո Չավեսը:

Արման Դավթյան
“Լուսանցք” Թիվ 133, հունվարի 22 — 28, 2010թ.

Դաշնակցությունը, մասոնականությունը եւ երիտթուրքականությունը

22 Հունվարի, 2010


Առանց գրաքննության, բայց բանավեճի իրավունքով

Վերջերս ընկերոջս` Համլետ Գեւորգյանի դոկտորական ատենախոսության պաշտպանությանն էի ներկա: Թեման վերաբերում էր 1895-1908թթ. հայ ազգային-ազատագրական պայքարին ՀՅԴ-ի` այդ պայքարի գլխավոր կազմակերպչի մասնակցության պատմությանը:

Քննարկման ժամանակ իմ ելույթում նշեցի, որ ատենախոսությունը, ընդհանուր առմամբ դրական լինելով հանդերձ, ունի մի կարեւոր թերություն: Հեղինակը դաշնակցության գաղափարա-քաղաքական հայացքներին անդրադառնալիս անտեսել է դրանց` ջհուդա-մասոնականությունից ծագումնաբանությունը:
Տարրական պատմաճանաչողություն ունեցողի համար իմ նկատած թերությունը պետք է որ տեղին համարվեր (իմ ատենախոս ընկերոջ կողմից ասածս որոշ չափով այդպես էլ համարվեց): Բայց… Պաշտպանությունից հետո միջանցքում դեպ ինձ շտապով մոտեցավ մի հոռի դաշնակցական ու, բացելով իր տգիտության տրցակը, շուտասելուկով դուրս տվեց, թե «մեր 100 տարվա կուսակցությունը դուք` հեթանոսներդ վարկաբեկում եք»: Հետո էլ թե` «ամեն ինչում մասոնականության մատնահետքն եք տեսնում»: Նախ ասեմ, որ հեթանոսությունը (հայերեն` ցեղահավատքությունը) բնավ էլ ամեն ինչում մասոնականության մատնահետք չի տեսնում (ցեղահավատքությունը հենց մասոնականությունից սկզբունքորեն տարբերվող հավատ-աշխարհաճանաչողություն է), իսկ այնտեղ, որտեղ մասոնականության մատնահետքը կա, դա հեթանոսները չեն կարող չտեսնել:

19-րդ դարի վերջերից, որպես Հայաստանյայց եկեղեցու ապրած կերպարանափոխություններից մեկի` գաղափարա-քաղաքականի արդյունք, հայ կյանքում հայտնված Դաշնակցություն կուսակցությունը, սովորաբար, ինչպես իրեն ծնող եկեղեցին, իրեն սրբացնելու, իր թերիները բնավ չտեսնելու, դրանք կոծկելու կամ որպես առավելություններ ներկայացնելու սովորույթը ունի: Ներկա դեպքում` դաշնակցականը ինչպե՞ս կարող է խոստովանել իր կուսակցության եւ մասոնականության` համաշխարհային այդ չը-ար ուժի, ինչպես նաեւ այդ ուժի մի մասնավոր արտահայտություն երիտթուրքականության` հայության գլխին մեծ եղեռն բերողի սերտ կապը. կամ էլ, եթե փաստերի ճնշման տակ խոստովանի էլ, ապա այդ կապի մեջ հաստատ ինչ-որ լավ բան կտեսնի…

Բայց դե պատմություն կա չէ՞: Իսկ այդ պատմության փաստերը (ըստ Լեոյի եւ Րաֆֆու) ասում են հետեւյալի մասին (մեր կողմից ավելացնենք փաստերի մեկնաբանությունը միայն): Դաշնակցության նախնական ծնունդը կապվում է 1890թ. հետ, «երբ Թիֆլիսում էլ գոյություն ստացավ հայդուկային կռվի մի կազմակերպություն` «Երիտասարդ Հայաստան»1 անունով» (Լեո, «Անցյալից»): Կազմակերպության մկրտարանը‘մասոնականության` հակաազգայնության, այս աշխարհի դեմ դավադրության, գաղափարա-քաղաքական մշակման դարբնոցի, այդ ամենը ֆինանսավորող գլխավոր կենտրոններից մեկն էր` Ժնեւը, իսկ մկրտիչները` մասոնները:

Կազմակերպությունը հայդուկային` հատվածային կռիվն էր համարում թուրքահայերի համար ինչպես ներքին` դասակարգային, այնպես էլ արտաքին` թուրքական թշնամուց ազատվելու գլխավոր միջոցը: Երիտհայերը, որոնց մեջ առանցքայինները եկեղեցու ծոցից դուրս եկածներն էին, հույս ունեին, որ Եվրոպան` քրիստոնեական Հայաստանի մկրտարանն ու կնքահայրը, իրենց թիկունքին է կանգնելու իրենց նպատակների իրագործումի ճանապարհին: Կազմակերպությունը, միացած մի փոքր ավելի շուտ ստեղծված նույն գաղափարաբանությամբ առաջնորդվող հնչակյան կուսակցության հետ, ի պատասխան իրենց ազատական քայլերի տեղի ունեցող թուրք կառավարության տեռորին պատասխանում էր կարմիր տեռորով, որին զոհ էին գնում շատ հայեր, ովքեր նրանց կողմից դիտվում էին որպես հեղափոխության թշնամիներ: «Հեղափոխական դաստիարակություն այնպիսի ուղղությամբ, ինչպիսին ընդգրկել էր հայ հայդուկային մտայնությունը, չպիտի ծառայեր ամբողջ հայ ժողովրդի փրկության: Այս արդեն շատ պարզ էր հեղափոխական բռնկումների առաջին իսկ խառն թվականներին` 1890-ին: Փտած էր այդ ուղղությունը հիմքից», — գրում է Լեոն: Երիտշարժումը, ինչպես նկատվեց, հայի հոգուց չծնվեց, այլ` Հայաստանյայց եկեղեցուց` ջհուդական այդ կառույցից, որն իր պատմության ընթացքում միշտ էլ աշխատել է «նոր»` որպես թե «դարձի եկած» հային «հին» հայի դեմ հանել` իհարկե շահարկելով նաեւ արտաքին թշնամու հանգամանքը: Շարժումը օտարածին էր նաեւ զուտ գաղափարա-քաղաքական առումով: «Նոր» հայերի շարժման այդ ծագումնաբանությունը պարզորոշ պատկերացնելու համար հետ գնանք:
Ողջ միջնադարը, կրոնա-քաղաքական առումով դիտած, «հանուն աստծո» «սրբազան» պատերազմների ու թալանի պատմություն էր, որի գլխավոր առանցքը կրոնական կառույցներն էին: Այդ թալանի ու պատերազմների տեսություններն ու գործնական մարմնավորումի տեխնոլոգիաները ներկայացված էին եբրայական ու եբրայածին զանազան կրոնական գրքերում, որոնցով չը-արիները երկար ժամանակ առաջնորդվում էին: Անցան սակայն երկար ու ձիգ այդ ժամանակները, եւ մաշվեցին այդ տեսություններն ու տեխնոլոգիաները, թալանվողներն ու հալածվողներն էլ հասկացան դրանց, դրանք մշակող կրոնական կառույցների ինչ լինելը: Բացի այդ, կրոնական միջնադարում խառնածինները` անմաքուր այդ մարդիկ չէին կարողացել լիովին կտրել ազնվականության քոքը, դրա մնացած արմատները ազնվականության նոր ծիլեր էին տվել. ազնվականության նոր եղեռն էր պետք կազմակերպել: Չը-արիների` իրենց հին ռազմավարության փոփոխության ենթարկելու մեկ այլ դրդապատճառ էլ կար: Նրանց դարավոր իղձն է միշտ եղել ազգերի նկատմամբ համաշխարհային տիրապետության հասնելը, որի համար իր դերն արդեն կատարած կրոնականությունն այլեւս խոչընդոտում էր: Ահա թե ինչու նոր` կրոնականից տարբերվող գաղափարախոսություն ու նոր կարգախոսներ էին արդեն պետք: Նոր գաղափարախոսությունը մասոնականությունն էր` հրեա մասոնների առանցքով, նոր կարգախոսները` «Ազատությունը», «Եղբայրությունը» եւ «Հավասարությունը»` հին հունական դիցաբանության նիմֆաների պես գայթակղիչ, բայց իրականում` մարդ խժռող, մարդու ստեղծածը լափող:
Մարդկության մեջ գցված նոր ժանտախտը` մասոնականությունը (ֆրանկմասոնականությունը, հայերեն` ազատ որմնադրությունը), որ երեւան գալուց ի վեր ինչ եղեռններ ասես չի արել, նախասկզբնապես առաջացել է 18-րդ դարում Անգլիայում, ջհուդներով ու արիա-սեմական խառնածիններով լեցուն այդ երկրում: Այդ գաղտնի կազմակերպության երեւան գալու ժամանակը մասոնները հորջորջեցին հենց, որպես թե, նոր ժամանակներ կամ նոր դարաշրջան, — մի պիտակ, որը ցայսօր էլ պահպանվում է: Հետո այն իր բջիջների (օթյակների) ցանցը նախ տարածում է Ֆրանսիայում, ապա` մյուս երկրներում: Այդ թվում` Թուրքիայում եւ Ռուսաստանում: Երեւան գալով ու արագընթաց տարածվելով (մասոնականությունը միջնադարից ժառանգած հսկայական տնտեսական, մշակութային ու կրթական ռեսուրսներ ուներ)` մասոնականությունը իր գերիշխանության տակ վերցրեց ամերիկա-եվրոպա-ասիական մշակույթի, կրթության, քաղաքականության, տնտեսության զգալի մասը: Ազնվականներից շատ-շատերը (մշակութային գործիչներ, փիլիսոփաներ, գիտնականներ…) անգամ ընկան դրա թակարդը: Աշխարհի տարբեր ծեգերում ստեղծված մասոնական այդ օթյակների գերնպատակն էր արիական ազգերի նոր սպանդը, նրանց ստեղծածների, դարերի ընթացքում նրանց կուտակածների նոր թալան-կողոպուտը, որոնց հասնելու համար մի կարճ ուղի էր մատնանշվում` հեղափոխություն ամենուր:
Արեւելյան երկրներից մեկում` Պարսկաստանում 1858-60թթ. ընթացքում առաջացած մասոնական մի գաղտնի կազմակերպության մասին հիշատակություն ենք հանդիպում Րաֆֆու «Կայծեր»-ում: Համաձայն գրողի պատմածների, կազմակերպությունը կոչվել է «Ֆարմուշխանա», այսինքն` «մոռացության տուն»: Կազմակերպության մեջ ընդունվելու «գլխավոր պայման» է եղել ամեն ինչ մոռանալը. «մոռանալ այս աշխարհի հետ կապող ամեն ինչը (անգամ` մորը, հորը, քույրերին, եղբայրներին)» եւ իրեն զգա որպես մեկը, ով «այս աշխարհում կորցնելու ոչինչ չունի», ինչպես նաեւ` «այն բոլորը, ինչ որ տեսել-լսել է» կազմակերպությունում: Այսինքն` կազմակերպության մեջ մտնողը պետք է պահպաներ սաստիկ ծածկամտություն: Գրողի ապրած ժամանակներում դեռեւս հայտնի չէր գաղտնի մասոնական այդ կարգի կազմակերպությունների` օթյակների բուն նպատակը. հայտնի էր միայն արտաքինը` շատ-շատերի խելքը ուտող նպատակը` այն, որ, ասենք, «Ֆարմուշխանա»-ի շուրջը համախմբած մտավորականները ցանկանում էին հող նախապատրաստել երկրում անցկացվող բարեփոխումների, եվրոպական լուսավորության ու քաղաքակարթության տարածման համար: Ինքը` Րաֆֆին էլ է խոստովանում, որ չգիտի «մոռացության տան» բուն նպատակների մասին: Գրում է. «Թե ի՞նչ նպատակ ուներ այդ գաղտնի հիմնարկությունը, ես չգիտեմ, որպես չգիտեին նրա յուրաքանչյուր անդամները, թե ինչ է գործում իրանից բարձր աստիճանի վրա գտնվող անդամը: Կրտսեր անդամը ավագի հլու գործիքն էր, պետք է անպայման կերպով հնազանդվեր նրան, պետք է կատարեր ամեն բան, ինչ-որ կհրամայեր նա, առանց գիտենալու, թե ինչ նպատակով էր գործում: Հիմնարկության բուն խորհուրդը պահպանվում էր նրա գլխավորների մոտ: Մյուսները անգիտակցական մեքենաներ էին միայն, անդամների յուրաքանչյուր առանձին նշաններից կարող էր ճանաչել մյուսին, առանց գիտենալու նրա անունը, նրա ով կամ ինչ լինելը: Միայն որոշ խմբեր (բարձրագույն օթյակների անդամները,-Ս.Մ.) իրանց մեջ գաղտնիք չունեին, իսկ ամեն մի խումբ, առանձին վեր առած, միմյանց գործունեությունից տեղեկություն չունեին»: Գրողի «Կայծեր»-ը հենց «մի այսպիսի հասարակության մեջ» ընկածի` Ֆահրատի` տարիներ անց արած պատմություն է, — գրողի կողմից փայլունս ներկայացված մի պատմություն, որը հետագայում շատ բանով որոշեց Հայաստանում առաջացած հայդուկային` հեղափոխական կազմակերպությունների գաղափարաբանությունը, մարտավարությունը եւ կառուցվածքը…

Մասոնականության արեւելյան օթյակներից մեկի կողմից էլ թուրքահայաստանում 1890թ. ստեղծվեց «Երիտասարդ Հայաստան» կազմակերպությունը, զուգահեռն էլ` Արեւելյան Հայաստանում: Ամենայն հավանականությամբ, այդ կազմակերպությունը Րաֆֆու կողմից հիշատակված «մոռացության տան» կամ դրա նմանի մի նոր կերպարանքն էր: Ճիշտ է, գրողը նկատում է, որ «Ֆարմուշխանա»-ն «հայտնվեցավ եւ անհետացավ մի կարճատեւ փոթորիկի նման…», բայց իսկությունը բնավ էլ այդպիսին չի եղել, որն է ցույց տալիս մասոնականության, հետագայում բացահայտված, իրական ճանաչողությունը… Այն, որ կազմակերպությունը մասոնական մատնագործության հետեւանք էր, թեկուզ եւ անուղղակի իմաստով, վկայում է արդեն իսկ այն փաստը, որ նույն Թուրքիայում մի փոքր ավելի շուտ ստեղծվել էր մասոնածին «Երիտասարդ Թուրքիա» կուսակցությունը (անունների ընդհանրությունը չի՞ վկայում դրանց նույն ծագումնաբանությունն ունենալու մասին), այն տարբերությամբ, որ երկրորդը ամենաուղղակի իմաստով էր մասոնական կառույց (դրա գլխավորները բոլորն էլ Սալոնիկից եկած ծպտված (կրեպտո) հրեաներ էին): «Երիտասարդ Թուրքիա»-ն անվանվում էր նաեւ «Առաջադիմություն եւ միություն կուսակցություն», — անուն, որը համանմանություն ունի «Երիտհայաստանի» հիման վրա կարճ ժամանակ անց ստեղծված հայաստանյան նոր քաղաքական կազմակերպության` ՀՅԴ-ի հետ («առաջադիմություն»-ը ընդհանրություն ունի «հեղափոխության», իսկ «միությունը»` «դաշնակցության» հետ):
Ի՞նչն էր Թուրքիայում երիտշարժումների (հայկական, թուրքական, նաեւ հունական, բուլղարական… ) ստեղծման նպատակը: Անմիջական երեւացողը արյունարբու Աբդուլ Համիդի ռեժիմի տապալումն ու, որպես թե, սահմանադրական` նոր Թուրքիայի հիմնումն էր: Ինչ խոսք, դա բոլոր ազգերի, հատկապես հայերի, ովքեր առավել չափով էին իրենց մաշկի վրա զգում համիդյան սարսափները, առավել ցանկալի նպատակն էր: Բայց երեւացողի տակ խորքային նպատակ էր թաքնված, որին ծրագրված էր ծառայեցնել երեւացողը: Դա արդեն ոչ մի ազգի (այդ թվում նաեւ թուրքի) շահերի հետ կապ չուներ, բացի հրեա մասոններից: Աբդուլ Համիդը չէր կատարում հրեաների բուռն ցանկությունը` հողատարածք հատկացնել Պաղեստինում` այն զուտ հրեաներով բնակեցնելու եւ այդտեղ հրեական պետություն հիմնելու համար (հրեա մասոնները դրա դիմաց հսկայական չափերի հասնող ոսկի էին առաջարկում): Վրիժառության մոլուցքով միշտ առաջնորդվող հրեաներն էլ ինչպե՜ս հանդուրժեին Աբդուլ Համիդի իշխանությունը եւ դա տապալելու համար ինչպե՜ս ըստ ամենայնի չօգտագործեին Թուրքիայի տարածքում ապրող մյուս` Աբդուլ Համիդից ոչ պակաս դժգոհ ազգերի ուժերը, նրանց խելքը ուտելով ազատություն, եղբայրություն, հավասարություն եւ նմանատիպ այլ գայթակղիչ, բայց իրականում սին քարոզներով: Այդ նպատակին էին ծառայում հրեա մասոնների ստեղծած երիտշարժումները: Իշխանության գալուց հետո նրանց համար արդեն դժվար չէր իրականացնել մյուս գերնպատակը` թալան-կողոպուտը, հայերի, հույների, բուլղարների, նաեւ` համիդյան իշխանության հարստություններին տիրանալը, եւ դա ամեն գնով` եղեռններ, մեծամեծ զանգվածներով մարդկանց տեղահանումներ:

«Երիտասարդ Հայաստան» կազմակերպության հիմնումը հրեա մասոնների փայփայած այդ նպատակների ծիրում պետք է հատկապես տեսնել:

1 Դրանից մի փոքր ավելի շուտ Արեւելյան Հայաստանում էլ էր ստեղծվել դրա համանմանը «Գաղտնի ընկերություն» անվամբ:

մաս2

Տեսնենք, թե ինչ “հասունացում” ապրեց “Երիտասարդ Հայաստան”-ը: Նրա համանմանությունը “Երիտասարդ Թուրքիա”-ի հետ խիստ աչքի էր ընկնում, որը մատնում էր դրանց նույն ձեռագիրը: Ահա թե ինչու մտածվեց փոխել դրա անունը` բայց պահպանելով էությունը: Նյութի նախորդ մասում նկատվեց, որ կազմակերպության նոր անունը՝ “Հայ հեղափոխական կուսակցություն”՝ նման էր “Երիտասարդ Թուրքիա” կուսակցության մյուս անվանը՝ “Առաջադիմություն եւ միություն”: Իսկ անունը բառացի կրկնում էր ռուս իրականության համար մասոնների ստեղծած կուսակցության անունը՝ “Սոյուզ ռուսկիխ ռեվոլյուցիոներով”: Ռուսաստանի մասոնականության բառարանից էր վերցված նաեւ դաշնակցության մամուլի անվանումը՝ “Դրոշակ”: Ժնեւում այդ ժամանակ կար “Սոյուզ ռուսկիխ ռեվոլյուցիոներով”-ը1, եւ այդ “սոյուզ”-ը թարգմանվեց “դաշնակցություն”: Իսկ “Դրոշակ”-ը ԱՄՆ-ում հրատարակվող ռուս հեղափոխական “Զնամյա” թերթի անունից էր վերցված: Այսպիսով, “Երիտասարդ Հայաստան”-ի նոր “արդուզադն” էլ է մասոնական: Այդպիսին չէր միայն հայ-ը, որը, ինչպես կտեսնենք, ընդամենը մի դեկորի դեր էր կատարում բառակապակցության մեջ եւ ոչ մի կերպ չէր ձուլվում մյուս բառերի հետ:
Դաշնակցության գաղափարախոսությունն էլ էր “Երիտասարդ Հայաստան”-ի գաղափարախոսության պես իր էությամբ ամբողջովին մասոնականությունից վերցված: Սա մի անկախ՝ ազգային կյանքի առանձնահատկություններով ու իրողություններով, հայի հոգետիպով ու աշխարհայացքով պայմանավորված գաղափարախոսություն չէր, այլ լոկ կրկնություն էր հնչակյան մարքսիստական ու երիտհայաստանյան անարխիստական գաղափարախոսությունների: “Նույն հայդուկային կռիվը, գործողության նույն եղանակը՝ տեռորը, նույն եվրոպապաշտության ֆետիշիզմը: Դաշնակցությունը չէր գալիս ազատագրական շարժմանը նոր (հայկական,-Ս.Մ.) կերպարանք տալու, նոր ուղիներ չէր գցում ու հարթում, այլ պարզապես ուզում էր նստել հնչակյանության տեղը”,- գրում է Լեոն: Դաշնակցական գաղափարախոսության եւ մասոնականության, դրա հատկապես մարքսիստական արտահայտության կապը ցայտուն երեւում է հատկապես նրա՝ 1892թ. ընդհանուր ժողովում ընդունած ծրագրում: Ծրագրի ընդհանուր գաղափարական մասը՝ ներածությունը գրել էր ոչ այլ ոք, քան մարքսիստ Ստեփան Զորյանը (Ռոստոմը` “Քոթոթ” անվանված): Մարքսիզմին մակերեսորեն անգամ ծանոթը չի կարող չնկատել, որ դաշնակցության ծրագրի այդ հիմնադրույթները մարքսիստական գաղափարներից արված մի պարզ արտագրություն են ընդամենը: Այդտեղ էլ ենք տեսնում նույն՝ հասարակությունը ըստ փոխբացառող դասակարգերի՝ իշխողների եւ իշխվողների բաժանումը. “տիրող անհավասարությունը հոգեւոր-գաղափարական ճանապարհներով վերացնելու, այդպես “եղբայրություն”, “ազատություն” եւ “հավասարություն” հաստատելու համար մարդկության ռեֆորմատորներից”՝ ուտոպիական վարդապետության քարոզիչներից դժգոհությունը. դասակարգային “կատաղի կռիվը”. եւ դա կյանքի թե գաղափարական-հոգեւոր եւ թե, հատկապես, իրական-առարկայական ոլորտներում. պարզ է՝ նաեւ “այս աշխարհի քանդումի”՝ հեղափոխության եւ անդասակարգ հասարակության՝ սոցիալիզմի հաստատման, — հայի բնույթին ու աշխարհընկալումին խորթ գաղափարները: Ծրագրում ոչ մի խոսք չկա ազգային միաբանության, ազգային որակների վերականգնման, ազգային կրթում-դաստիարակումի, ըստ այդմ՝ ազգը աստիճանաբար նվաճողներից ազատագրումի տանելու մասին:
Ժնեւյան մասոնական կենտրոնը ուշադիր հետեւում էր, որ Դաշնակցությունը դուրս չգա իր գծած ուղեծրից: Այդ վերահսկողությունը կենտրոնացնելու համար նա որոշում է Դաշնակցությանն ընդգրկել 2-րդ ինտերնացիոնալի՝ միջազգային մասոնական այդ կազմակերպության մեջ: Խոսքը տանք Լեոյին. “Դաշնակցությունը մտել էր 2-րդ ինտերնացիոնալի մեջ՝ ռուսական ԷսԷռ-ների2 փեշի տակ:
Երաշխավոր հսկողի հարկավորություն կար, եւ այդ դերը կատարում էր Ժնեւում ապրող հայտնի ԷսԷռ (ջհուդա-մասոն,-Ս.Մ.) Վ. Լունկեւիչը: Հենց որ նկատում էր, թե “տղերքը” հակասոցիալիստական շեղումներ են անում, իսկույն գնում էր “Դրոշակի” խմբագրություն եւ, շեմքից դեռ ներս չմտած, ասում է. “Էս ի՞նչ ա”3: Բացատրություններ, մեկնություններ… Լունկեւիչը ծանր շարժում էր գլուխը, իր պահանջներն էր դնում եւ հիշեցնում, որ ԷսԷռ-ական կուսակցությունն է երաշխավորը ինտերնացիոնալի առաջ4: Եվ այսպես, մտրակելով էր նա պահում Դաշնակցությանը սոցիալիզմի հարթակի վրա”:

Ինտերնացիոնալի համագումարները՝ միջազգային մասոնական այդ ժողովները լավ առիթ էին մասոնական լիդերների համար հանդիպելու տարբեր երկրների սոցիալիստական ուժերի ղեկավարների հետ, հանդիպել եւ նրանց հաշվետվությունը լսել, նրանց ականջը քաշել, խրախուսել, եւ պարզ է, նաեւ գաղտնի խոսակցություններ եւ պայմանավորվածություններ անել: Հերթական այդպիսի մի ժողովի Դաշնակցության կողմից մասնակցում է Վարանդյանը: Նա հանդիպում է իր մասոնական լիդերներին՝ Կաուտսկուն, Վանդերվելդին, Տրոցկուն, եւ նրանց պատմում Դաշնակցության սոցիալիստական գործունեության մասին, նրանցից նոր հրահանգներ ստանում եւ վերադառնալով՝ պարծենալով պատմում իր այդ պատմած-լսածների մասին: Մասոնական գործունեության վրա քաշած գաղտնիության քողը հնարավորություն չի տալիս որոշակիորեն ասել, թե մասոնական լիդերների եւ Վարանդյանի միջեւ ինչ պայմանավորվածություններ են եղել: Բայց պարզ է մի բան. Վարանդյանի գալուց հետո Դաշնակցության եւ երիտթուրքերի կուսակցության հարաբերություններն ավելի են սերտանում…
Մասոնականության ազդեցությունը դաշնակցության վրա արտահայտվում էր անգամ կուսակցության մեջ ընդունված՝ անդամների միմյանց նկատմամբ դիմելաձեւերի հարցում: Ավանդաբար հայոց մեջ ընդունված դիմելաձեւն է եղել ըստ տոհմական պատկանելության (կամ՝ ըստ ծննդավայրի, ըստ ազգային ու սեռային աստիճանակարգությունում զբաղեցրած դիրքի) դիմելաձեւը: Դաշնակցությանը ժնեւյան մկրտարանից պարտադրվեց մասոնական որոշ օթյակներում ընդունված դիմելաձեւը՝ ընկերը5: Բայց ընկեր-ը ոչ թե օրգանական կապի (որպիսին ընկերն ընկերոջ նկատմամբ ունենում է), այլ ընդամենը կուսակցական-գաղափարական (այս “բարոյականությամբ” “ընկերը” “ընկերոջ” համար ընդամենը գաղափարական արժեք է ներկայացնում):
Հիմա դաշնակցության եւ երիտթուրքականության կապին անցնենք: Պարզ է, որ սրանք վերջին հաշվով գաղափարա-քաղաքական նույն ակունքներից դուրս գալով՝ մի որոշ ժամանակ ձեռք ձեռքի տված էին գործելու:
Դաշնակցություն-երիտթուրքականություն միությունը կայացավ 1907թ. Փարիզում՝ մասոնականության այդ մյուս գլխավոր օջախում: Այդտեղ տեղի ունեցած “Թուրքիայում գործող կուսակցությունների (դրանցից ամենախոշորը երիտթուրքականն էր,-Ս.Մ.) կոնգրեսը”6, որին հայկական կողմից մասնակցում էր դաշնակցությունը, հրապարակում է մի հայտարարություն, որում կողմերը “ձեռք ձեռքի տված”, “եղբայրաբար”, “հանդիսավոր միմյանց խոսք տալով” որոշում են պայքարել “Աբդուլ Համիդի գահընկեցության”, “ներկա ռեժիմի արմատական փոփոխության” եւ “մի ներկայացուցչական ռեժիմի՝ պառլամենտի հաստատման” համար: Կոնգրեսի այդ որոշումը բավական էր, որպեսզի կարճ ժամանակ անց Թուրքիայում տեղի ունենար իշխանափոխություն, ընդ որում՝ հեշտ, անարյուն: Թուրքիայում երիտթուրքերը եկան իշխանության, որում իր ներդրումն ունեցավ նաեւ հայ “ազգային” կուսակցություն Դաշնակցությունը, պարզ է՝ իր ուժի չափով: Դրանից հետո սկսվեց երիտթուրքեր-դաշնակցություն մտերմությունը: Լեոն ծանոթանալով այդ օրերի՝ Կ. Պոլսի հայ մամուլի հետ՝ ի՜նչ տեսնի այնտեղ. “Հայ թուրքական եղբայրության ի՜նչ տեսարաններ: Կարծես թե իրականության չէ այդ, այլ՝ հատվածներ “Հազար ու մի գիշերներից””:
Երիտթուրքական հեղափոխությունից անմիջապես հետո երիտթուրքերը որոշում են Կ. Պոլիս բերել վտարանդիության մեջ մահացած երիտթուրքականության հոր՝ Դամադ փաշայի մարմինը: Այդ հանդեսը վերածվում է հայ-թուրքական “եղբայրության” մի ցույցի, որին տոն տվողներն են լինում դաշնակցական գործիչները՝ իրենց փքուն ճառերով: Հանդեսից հետո հայ թե թուրք այցելում են Գրիգոր Օտյանի գերեզմանին: Այս անգամ էլ “եղբայրության” տոն տվողները երիտթուրքերն են լինում: Հեղափոխության “մեղրալուսինը” մթագնել էր դաշնակցության միտք-զգացմունքները:

1908-09թթ. Ռուսաստանում գլուխ է բարձրացնում ստոլոպինյան ռեակցիան, որի հետեւանքով շատ դաշնակցականներ (նաեւ՝ ոչ դաշնակցականներ) են ձերբակալվում: Հեղափոխականները Ռուսաստանից Թուրքիա են փախչում՝ այդտեղից իրենց ջհուդա-մասոնականությունից վերցրած ազատ քաղաքական սիրո ու ատելության սկզբունքը իրականացնելու եւ այդտեղից Ռուսաստանի վրա իրենց հեղափոխական քարերը նետելու: Այս անգամ էլ Թուրքիան է դաշնակցականների համար դառնում ազատության ու իրենց հեղափոխականության արտահայտման խարիսխ: Թուրքիայում մեր անընդհատական հեղափոխության տեսլականով ապրողներն իրենց հեղափոխությունն արդեն արել էին, — հիմա էլ պետք էր չէ՞ Ռուսաստանին անցնել (նրանք չէին մոռանում նաեւ Պարսկաստանը): Թուրքերին ու երիտթուրքերին՝ իրենց երկրից դաշնակների այս՝ իրենց ոխերմ թշնամու դեմ երեխայական հոխորտանքները մի լավ զվարճացնում էին…

Սակայն հանկարծակի ընդհատվում է երիտթուրք-դաշնակցություն մեղրամիսը. 1909թ. գարնանը Աբդուլ Համիդը երիտթուրքերի թշնամի պահպանողական ուժերի օգնությամբ հեղաշրջում է կատարում: Բայց դա կարճ է տեւում. երիտթուրքերը վերականգնում են իրենց “հեղափոխական” իշխանությունը, որին օժանդակում են նաեւ դաշնակները: Սուլթանը գահընկեց է արվում եւ աքսորվում Սալոնիկ՝ մասոնա-երիտթուրքականության որջը: Բայց մինչ իր արյունոտ աթոռից հեռացվելը՝ Համիդը հայերի հանդեպ իր հերթական ոճրագործությունն է կատարում՝ կազմակերպում է Ադանայի ջարդը, որին զոհ է գնում մոտ 30 հազ. հայ: Փաստերը վկայում են, որ ջարդի կազմակերպումին ու իրագործումին երիտթուրքերը եւս մասնակցել են, թեեւ իրենք դա լրիվ գցում էն “հին ռեժիմի” վրա: Այդ մասին է վկայում այն, որ նորից իշխանության գալով` նրանք ամեն կերպ աշխատում էին կոծկել “Ադանայի գործը”, բավարարում չտալ հայերի արդար պահանջներին եւ այլն: Բայց դաշնակցությունը դա չէր տեսնում կամ էլ չտեսնելու էր տալիս: Նա ժամանակավոր մի ազատություն էր ստացել, պառլամենտում մի քանի աթոռ ուներ եւ կարծում էր, թե բանը հավիտյանս այդպես է լինելու: Դաշնակցության հովանավոր մասոնական ուժերը իրենց գերնպատակները քողարկելու համար թույլ չէին տալիս, որ նա ճանաչեր երիտթուրքականությանը, թույլ չէին տալիս, նա էլ չէր տեսնում, որ “նոր” թուրքական կարգը մասոնական վերին օթյակներին ի սպաս դրված մի ազգայնամոլական կարգ է, որ երիտթուրքը նույնիսկ Աբդուլ Համիդից ավելի թշնամի է ամեն մի առանձին ազգային շարժման, որ նա Աբդուլից ավելի հետեւողականորեն է աշխատելու հայից օսմանցի ձուլել: Այնպես որ, շարունակվում էին դաշնակցության “եղբայրական” հարաբերությունները երիտթուրքերի հետ: Վերջիններիս Ադանայի ջարդի մեջ մասնակցությունը, դրանից հետո՝ տմարդի վերաբերմունքը եղեռնագործության զոհերի ու դրանից տուժողների նկատմամբ,-դույզն անգամ չսասանեց այդ մտերմական հարաբերությունները: Թուրքական պառլամենտում նստած հայ պատգամավորները, ովքեր մեծ մասամբ դաշնակցականներ էին, իրենց գրեթե լուռ էին պահում Ադանայի եղեռնագործության հանդեպ. ոչ մի բողոք ու պահանջ: Լռությունը ոսկի էր… “Դժվարություններ ստեղծել երիտթուրքերի կառավարության դեմ, դաշնակցությունը չէ ուզում: Ավելի արտոնված դիրք գրավելու համար՝ նա նույնիսկ պաշտոնապես գրավոր դաշինք կնքեց երիտթուրքերի կուսակցության հետ եւ առուծախի առարկա դարձրեց նույնիսկ Ադանայի արյունը: Ստանալով երիտթուրքերից խոստում, թե առաջիկա պառլամենտական ընտրություններին դաշնակցականներին կտրվի 20 տեղ, կուսակցությունը ստորագրում է պայմանագրի այն հոդվածն էլ, որ ասում էր, թե Ադանայի արյունահեղությունը պիտի մոռացության տրվի” (Լեո): Երիտթուրքերին դեռ պետք էր դաշնակցության՝ իրենց հանդեպ այս անվերապահ հավատը: 1909 թ. հեղաշրջումից հետո նրա դիրքերն այնքան էլ կայուն չէին:

Ո՜վ կպատկերացներ, որ երիտթուրքերի նկատմամբ դաշնակների այս ջերմ սերը կարող էր փոխվել: 1912թ. պառլամենտական ընտրության արդյունքում դաշնակցությունը խոստացված 20 պատգամավորների փոխարեն միայն 12-ը ստացավ: Ստացվեց, որ բարեկամները խաբեցին բարեկամներին: Դաշնակցության կուսակցական եսամոլությունը խիստ վիրավորվեց:

Աստիճանաբար նրա մեջ սկսեց հին՝ դեպի Եվրոպա ու Ռուսաստան “սերերը” հիշվել: Նոր նա “տեսավ” “նոր” ու “ազատ” Թուրքիայի ինչ լինելը, նոր “զգաց”, որ նոր իշխանությունը հնի ավելի վայրագ տեսակն է` “Թուրքիան միայն թուրքերի համար” տեսլականի ավելի բռի իրագործողը…

Եվրոպա-Ամերիկա-ասիական քաղաքական շարժերը, որոնք իրենց հիմքում ունեին թալանչիական շահեր հետապնդող մասոնական հրեշի սարքած խարդավանքներն ու դավադրությունները, տարածաշրջանը հրում էին դեպ մեծ ողբերգությունը՝ համաշխարհային պատերազմը: Կողմերը իրենց ուժերն էին ի մի բերում: Պատերազմը սկսվելուց օրեր առաջ դաշնակցականները Էրզրումում ընդհանուր ժողով են անում: Ժողովին երիտթուրքերի կողմից ներկայացուցիչ է մասնակցում, ով առաջարկում է դաշնակցությանը իր՝ հայկական ուժերը միացնել գերմանա-թուրքական դաշինքի ուժերին, ինչպես նաեւ կովկասահայության մեջ ապստամբություն հրահրել ռուսների դեմ: Փոխարենը ինչ-որ խոստումներ են տրվում: Այդ դրամատիկ իրավիճակում Դաշնակցությունն իր պատմության ընթացքում երեւի եզակի ճիշտ քայլերից մեկն է անում: Ժողովը երիտթուրքական առաջարկի կապակցությամբ կայացնում է մի վճիռ, որը միակ արդար, ճշմարիտ ու տրամաբանական վճիռն էր միմյանց բախվող սալի ու կռանի մեջ գտնվող մի թույլ ազգի համար: Որոշվեց չընդունել երիտթուրքական առաջարկը եւ ծագող պատերազմում պահել չեզոքություն: Բայց հայության փրկությունը առաջիկա արհավիրքներում ապահովող այդ որոշումը մնաց թղթի վրա: Ավելի վճռորոշ եղավ Կ. Պոլսի դաշնակցական կոմիտեի եւ Կովկասի արեւելյան բյուրոյի որոշումը՝ ոչ թե չեզոք չմնալ, այլ բռնել Ռուսաստանի կողմը եւ տալ նրան այն ամենը, ինչը մերժվել էր թուրքերին: Խոսքը տանք իրավիճակին ըստ ամենայնի տեղյակ, ժամանակի հայ լուսանցքային քաղաքական մտքի կրողներից մեկին՝ Լեոյին. “Ես փաստեր շատ ունեմ պնդելու համար, որ այդ ոճրագործ որոշումը կայացել է ոչ միայն առանց բուն երկրի գիտության, այլեւ հակառակ նրա ցանկության: Ժողովուրդը Կ. Պոլսի եւ Թիֆլիսի պոռոտախոսներից շատ լավ էր հասկանում իր դրությունը եւ միայն մի բան էր ցանկանում, որ իրենց թույլ տրվի անցկացնել պատերազմական փոթորիկը, ինչպես ինքը կարող էր: Այսպես չեղավ դժբախտաբար: Այդ ժողովուրդը՝ անմեղ եւ անլեզու մի ամբոխ, “փրկիչներ” չափազանց շատ ուներ, եւ դրա հետեւանքով նրա համար փրկություն չէր մնում այլեւս”: Թուրքահայաստանի եղերական բախտը որոշված էր: Նա պետք է մասոնական հրեշին կեր դառնար` նրա համար նորանոր ախորժակներ բացելու համար: Արյան գետեր հոսեցին. երիտթուրքական, նրա թիկունքին կանգնած հրեամասոնականությունը իր ուզածի ամենածայրագույնին հասավ: Ինչպե՜ս դրա համար դաշնակցությանը վարձահատույց չլիներ: Բայց վարձահատույց` ամենաժլատ կերպով. Հայաստանի մի փոքր հատվածին անկախություն տրվեց,- “անկախություն” դաշնակցական իշխանությամբ: Եվ պարզ է, որ երիտթուրքականության նկատմամբ դաշնակցության սերը մի օր պետք է էլի արտահայտվեր: Ռուսական արջի արթնանալու հետեւանքով, երբ ռուսական կարմիր բանակն ուղղվեց Հայաստանի վրա, եւ դաշնակցական իշխանության վերանալը օրերի հարց էր, կուսակցությունը, հատկապես նրա հրեից փեսա Սիմոն Վրացյանը, իր փրկության փրկանակը տեսնում է, ի զարմա՜նք, 1915թ.-ից հետո, Կարաբեքիր փաշայի մեջ, ով իր հաղթական պատերազմների արդյունքում Ալեքսանդրապոլի պայմանագիրն էր պարտադրել Հայաստանին: Փաշային առաջարկվում է միանալ եւ միասին կռվել Ռուսաստանի դեմ: Իհարկե հազար ու մի մեղայականներ էլ են հնչեցվում, դատապարտվում, սխալ է համարվում կուսակցության՝ դեպի երիտթուրքիան ունեցած երախտամոռ անցյալը: “Մենք 30 տարի սխալված էինք՝ մեզ թշնամի համարելով օսմանցիությանը, — գրում է այդ օրերի դաշնակցական մամուլ “Անկախ Հայաստանը”,- մինչդեռ մեր իսկական թշնամին Ռուսաստանն է եղել, որից ազատվելու համար մենք պիտի միանայինք թուրքերի հետ”: Բայց Կարաբեքիրը հո էն գլխից էլ գիտեր՝ որն է իր սերը, որը՝ ատելությունը:

Այսօր… այսօր դեպ Թուրքիան դաշնակցական հին սերը փորձում է սեփականել դաշնակցական 1-ին հանրապետության ժառանգորդ 3-րդ հանրապետությունը: Որից էլ` խանդի տեսարանները: Բացի այդ՝ նաեւ իշխանության կարոտաբաղձությունը…

Իբրեւ ամփոփում մեջբերենք Հովհաննես Քաջազնունու՝ Դաշնակցության առանցքային դերակատարներից մեկի խոսքերը. “ՀՅ դաշնակցությունն անելիք այլեւս չունի”…

Սերգեյ Մանուկյան

1 Այս միությունը ռուսական ցարական կայսրությունը տապալելու, Ռուսաստանում հեղափոխությունը գաղափարապես կազմակերպելու նպատակով Ժնեւում ստեղծված մի մասոնական կազմակերպություն էր:
2 Սրանք ռուսաստանյան մասոնական թեւի ճյուղերից մեկն էին ներկայացնում:
3 Դե, զտարյուն հայ “տղերքի” մեջ հայն էլ էր խոսում… Եվ հայելու մեջ իրենց նայելով տեսնում էին, թե օտարածին կուսակցական սքեմի մեջ իրենք ինչ հիմարն են երեւում:
4 Դժվար չէ ենթադրել, որ խոսքը երաշխավորի մասին չէ միայն եղել, այլ նաեւ այն մասին, որ ԷսԷռ-ական կուսակցության միջոցով է Ինտերնացիոնալը ֆինանսավորել Դաշնակցությանը եւ, հետեւաբար, նա դրա համար պատասխանատու էր կենտրոնի առջեւ (մասոնականությունը փողերը քամուն չէր տալիս…):
5 Որոշ դեպքերում էլ՝ եղբայրը՝ “ազատ որմնադրության” դիմելաձեւը:
6 Ուշադրություն դարձնենք, որ մասոնական քաղաքական բառարանը այսօր էլ նույնն է մնացել. ինչպես հայտնի է՝ այսօրվա հայաստանյան “ընդդիմադիր” դաշտն էլ է հռչակվել որպես “կոնգրես”:

“Լուսանցք” Թիվ 132, հունվարի 15 — 21, 2010թ.
“Լուսանցք” Թիվ 133, հունվարի 22 — 28, 2010թ.

Գաղտնի եւ մութ ուժերի հե՞տ, թե՞ դեմ…

15 Հունվարի, 2010


Մենք՝ հայերս, պետք է ոչ միայն հասկանանք համազգային միասնության շատ կարեւոր նշանակությունը Հայոց պետականության գոյատեւման ու հարատեւման համար, այլեւ` տեսնենք այն ուժերին, որոնք ազդում ու առաջնորդում են աշխարհի հզորների արտաքին քաղաքականությունը, ռազմավարությունը, որն իր ամենօրյա ազդեցությունն է թողնում Հայաստանի ու հայության վրա:
Անցած 100 տարիների ընթացքում մեծ տերություններն ավելի ու ավելի են միջամտել այլ երկրների գործերին՝ աստիճանաբար վերածվելով համաշխարհային ոստիկանների: Նրանք էլ ստեղծել են այսպես կոչված «Նոր աշխարհակարգ», ինչը Պարսից ծոցի պատերազմի ժամանակ առավել բացահայտ հայտարարեց ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշը:
Այդ «աշխարհակարգի» իրական իմաստը բոլոր պետությունների սերտաճումն է մեկ-եզակի պետության՝ համաշխարհային տնտեսական (եւ ոչ միայն տնտեսական) միանձնյա իշխանության հասնելու համար: Եթե մի քիչ վերհիշելով զբաղվեն մեր ընթերցողները, ապա նորովի կհասկանան ՀՀ վարչապետ Տ. Սարգսյանի «Պետությունների վախճանը» հրապարակախոսական տարօրինակ տեսությունը, որում նա նույնպես ակնարկում է ազգային պետությունների կորստի անհրաժեշտության (գրեթե անխուսափելիության) եւ մեկ համաշխարհային պետության ստեղծման մասին… Դե՜, ինչ պիտի անի կառավարական աթոռին բազմած վարչապետը, երբ Համաշխարհային բանկի հովանավորությամբ է հասել իր պաշտոնին եւ առ այսօր էլ պատսպարվում է նրանցով… Բայց մինչեւ ե՞րբ:
Ժամանակին, երբ համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի մասին սկսեցին ահազանգել նաեւ մեզանում (նախապես ասում էին, թե մեզ վտանգ չի սպառնում), եւ ՀՀ-ն Արժույթի միջազգային հիմնադրամից եւ այդ կարգի այլ կազմակերպություններից վարկեր ստացավ, հայկական որոշ զլմ-ներ գրեցին, թե գաղտնիք չէ, որ «ֆինանսական կառույցներն այս միջոցները տրամադրում են նաեւ այն պատճառով, որ ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը վայելում է հիշյալ կառույցների վստահությունն ու աջակցությունը»: Պատահական չհամարվեց նաեւ այն փաստը, որ Հարավային Կովկասում Համաշխարհային բանկի ներկայացուցիչ Ասադ Ալամը մեր վարչապետին պարգեւատրեց մրցանակով` «իբրեւ աղքատության դեմ արդյունավետ պայքար մղող կառավարության ղեկավարի»: Նույնիսկ լուրեր էին «նետվում» զլմ-ներ եւ հանրության մեջ, թե Տ. Սարգսյանը իր «կառավարական շրջանակները» հայտնի օթյակային ձեւերով է «ամրացնում»…
Ազատ եւ անկախ (եթե չասենք ազգային) պետությունները անեծքի պես մի բան են «Նոր աշխարհակարգ»-ի նախաձեռնողների եւ կողմնակիցների համար: Միակ եւ ընդհանուր համաշխարհային կենտրոնի հետ կապված միջազգային ու շրջանային հաստատությունների զարգացմամբ պետությունները կկառավարվեն մեկ «համաշխարհային կառավարության» կողմից, որը իր վերջնական խոսքը կունենա աշխարհի բոլոր գործերում՝ արտահայտելով հզորների (փողատեր անդեմների եւ դիմակով սիոնա-մասոնական խմբերի) շահերը: Նախ փոքր երկրների կենսական շահերը կստորադասվեն հզոր երկրների շահերին, ապա մեծ տերությունները կփորձեն ուժով համոզել, որ իրենց առաջնային շահերը նաեւ ցանկացած այլ երկրի շահերն են: Այս ամենը արվում է եւ կարվի, մինչեւ չհաջողեն մեկ համաշխարհային պետության ձեւավորումը: Այսօր էլ աշխարհի 80-90%-ի կամքը թելադրվում է այդ ուժերի կողմից, սակայն մնացյալ 10-20%-ը թույլ չէ բարեբախտաբար եւ համաշխարհային բեւեռների ստեղծմամբ կարողանում է դեռեւս տապալել մութ ուժերի գերնպատակը… Երբ մարդկությունն իրապես հասկանա, թե ինչ ուժերի ազդեցության տակ է հիմնականում, բազմաբեւեռ աշխարհը կկործանի միաբեւեռ-մեկաշխարհական երազանքները…
«Նոր աշխարհակարգ»-ի ժամանակ միջպետական սահմանները կդառնան անիմաստ, եւ տարածքային արդարացի վեճերն անգամ կընկալվեն որպես անցյալի մնացորդ ու սպառնալիք՝ նոր աշխարհի անվտանգության ու գոյության համար: Աշխարհի «միանձնյա տերերի» եւ նրանց պաշտպանների կողմից կմշակվեն քաղաքականություններ եւ կձեռնարկվեն քայլեր միակողմանի բարոյա-կրթական եւ ազգեր-ժողովուրդների ազգային-պետական գիտակցությունը թուլացնելու նպատակով (ինչը հիմա էլ նկատելի է մեզանում)՝ քողարկված «գլոբալիզմ» եւ «ինտերնացիոնալիզմ» գաղափարական անվանումների տակ: Կխրախուսվի բազմազգ երկրների ձեւավորումը եւ կխոչընդոտվի ազգային միատարր պետությունների՝ ազգ-պետությունների ստեղծումը: Այդպիսի երկրներում միշտ օրենքներ կընդունվեն, որոնք կխրախուսեն եւ նույնիսկ կարագացնեն ազգեր-ժողովուրդների ձուլումը, որ ոչ մի էթնիկ-ազգային խումբ չհավակնի որեւէ տարածքի՝ պատմական կամ ժողովրդագրական հիմքի վրա: Որքան քիչ լինեն պետությունները, այնքան հեշտ կլինի ղեկավարել աշխարհը, մինչեւ մեկ պետության ստեղծումը: Որքան քիչ էթնիկ խմբեր եւ փոքրամասնություններ գոյություն ունենան, այնքան ավելի քիչ կլինեն ազգամիջյան բախումները: Ինչքան շատ լեզուներ եւ մշակույթներ ձուլվեն կամ անհետանան, այնքան ավելի հեշտ կլինի զբաղվել ապազգային ու մարդատյաց հարցերով, այդ թվում՝ բացառապես շահույթի վրա հիմնված ձեռնարկչատիրական գործունեությամբ՝ վաճառելով (իմա՝ պարտադրելով) միանման ու թելադրվող արտադրանքներ, ապրանքատեսակներ ամբողջ աշխարհում:
Միջազգային հաղորդակցության եւ տեղեկատվության համակարգերը, որոնք ղեկավարվում են նույն «գլոբալ» ուժերի կողմից, նույնպես աշխատում են այդ ուղղությամբ: Ճնշված եւ փոքրաթիվ ազգեր-ժողովուրդների ազգային ազատագրական կամ հանրային բողոքի այլ շարժումները՝ նպատակաուղղված ազգային ազատությանն ու ինքնորոշմանը, կընկալվեն որպես «նոր չարիք», որի դեմ միջազգային կոչված հանրությունը (մարդկության 3-5%-ը թերեւս) կպայքարի մեծ տերությունների (իրականում վերոնշյալ մութ -գաղտնի ուժերի) գլխավորությամբ: Սա եւս մեկ անգամ վերահաստատվել է ԱՄՆ նախկին պետքարտուղար, ազգությամբ հրեա Մադլեն Օլբրայթի բացահայտ հայտարարություններով: Նա ասել էր, որ «ՆԱՏՕ-ն ներկայումս նոր թշնամի ունի. պետությունների անկայունությունը՝ առաջացած աղքատության, սահմանային խնդիրների եւ էթնոնացիոնալիզմի հետեւանքով»: Քաղաքականություն մշակող հաստատությունների մի ամբողջ բանակ պատրաստ է ազգային ազատագրական պայքարը սահմանելու որպես «Էթնիկ կոնֆլիկտ»: Նրանք կանխամտածված հակադրվում եւ միջամտում են այս պայքարին՝ ձգտելով անկայունացնել իրադրությունը եւ նվազագույնի հասցնել այդ կոնֆլիկտ-բախումի հետեւանքով ուժեղ ու անկախ պետությունների առաջացման հնարավորությունը: Ինչը սպառնալիք է նրանց համաշխարհային տիրապետությանը: Իսկ եթե դա անխուսափելի է, ապա այդ պետությունը ստեղծվում է ի շահ իրենց նպատակի: Դիցուկ՝ Կոսովոն ճանաչվեց անկախ, իսկ Արցախ-ԼՂՀ-ն՝ ոչ: Եվ էլի կան նման օրինակներ, ու ամեն բան այս առումով պարզ է ու հստակ, միայն «լվացած ուղեղներին» սա հասու չէ…
Սա իր հերթին կարող է նշանակել «օգնություն» աշխարհի հզորների կողմից այն երկրներին, որոնք ունեն սահմանային խնդիրներ եւ հատկապես ազգային-ազատագրական պայքարի հնարավորություն՝ իրենց վիճելի սահմաններում: Սա կարող է նշանակել նաեւ նոր արյունահեղություններ՝ հանուն պետությունների տարածքային ամբողջականության՝ ի վնաս իրենց ազատության համար պայքարող ազգեր-ժողովուրդների, ազգային արժեքների:
Աշխարհի այս ձեւափոխությունն արագացավ 1-ին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ «ապագայով մտահոգված» 100 հասարակաստեղծ ինժեներների մի խմբի ստեղծմամբ, որի առաջին գործը եղավ Վերսալի հաշտության պայմանագիրը: Այս խումբը ձեւավորեց «Միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի» միջուկը, որը հետագայում հիմնեց Նյու Յորքի «Արտաքին հարաբերությունների խորհուրդ» եւ Լոնդոնի «Միջազգային գործերի թագավորական ինստիտուտ» մասնաճյուղերը: Այդ ժամանակվանից ի վեր այս համակարգը, որ ներկայացնում է հզոր տնտեսական ու քաղաքական շահեր, վերածվել է այսօրվա 7-ի կամ 8-ի խմբի (նաեւ՝ 20-ի խմբի) եւ ներկայումս փորձում է իրեն ծառայեցնել հատկապես Ռուսաստանը, որը նվազագույնը ապահովում է երկբեւեռ աշխարհի գոյությունը: Իշխանության այս կենտրոնացումը իրագործվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության միջոցով: ՄԱԿ-ը ցուցադրաբար ստեղծվեց այն պատրանքով, որ իբր վերջ կդնի պատերազմներին ու տարբեր աղետներին: (Բայց ոչ մի լուրջ բացատրություն չկա Կորեայի, Վիետնամի, Արգենտինայի, Սոմալիի, Պարսից ծոցի, Իրաքի, Պաղեստինի, Աֆղանստանի, Բոսնիայի, Կոսովոյի կամ այլ պատերազմների համար): Դեռ ավելին, ՆԱՏՕ-ն, որի անդամ է Թուրքիան, վերածվել է ՄԱԿ-ի իրավապահ թեւի: Սրանով կարելի է բացատրել 8-ի խմբի կողմից եւ՛ Թուրքիային եւ՛ Ադրբեջանին ցույց տրվող օգնությունները: Այս խումբը ներառում է հետեւյալ երկրները՝ Մեծ Բրիտանիա, Գերմանիա, Ֆրանսիա, Իտալիա, Կանադա, Ճապոնիա, ԱՄՆ եւ ՌԴ: Ահա սրանք ու սրանց կառավարող գաղտնի ուժերը պարտադրում են նաեւ հայ-թուրքական կոչված արձանագրությունները, որին կհաջորդի Արցախի հարցը կամ հայ-ադրբեջանական արձանագրությունների պարտադրումը…
Այս «Նոր աշխարհակարգ»-ում հայության եւ Հայաստանի կենսական շահերը պաշտպանելու համար ՀՀ-ն եւ ԼՂՀ-ն ավելի ու ավելի հզոր զինված ուժերի եւ անվտանգության համակարգի կարիք կունենան՝ աջակցված ուժեղ տնտեսությամբ, բնակչության աճով, միացյալ եւ բնական ազգային հավատով, գաղափարախոսությամբ, մշակույթով ու լեզվով` ներառելով անվտանգության ու հաղորդակցության շրջանային եւ միջազգային արդի կառուցվածքները, այլ` հնարավորությունները: Մի խոսքով` պետք է լինենք մեկ ազգ-մեկ հայրենիք:

Արամ Ավետյան

Հ.Գ. — խմբագրությունը պատրաստակամ է այս թեմայի շուրջ ծավալվող քննարկումներ հրապարակել:
“Լուսանցք” Թիվ 132, հունվարի 15 — 21, 2010թ.

Սուրբ քաղաքի քրիստոնյաները դատապարտում են Իսրայելին

25 Դեկտեմբերի, 2009

Երուսաղեմի քրիստոնյա եկեղեցիների առաջնորդները, ներառյալ Հայ ուղղափառ եւ կաթողիկե, հանդես եկան մի չափազանց երկար հայտարարությամբ, որի խորագիրն էր “Ճշմարության պահը” եւ որտեղ դատապարտում են Իսրայելին` Պաղեստինը բռնագրաված պահելու համար եւ այն կոչում են “Աստծո եւ մարդկության դեմ մեղք”:

Հայտարարությունում նաեւ նշվում է, որ որեւէ աստվածաբանություն, որ արտաքինից դատելով հիմնված է Բիբլիայի, հավատքի կամ պատմության վրա, որ օրինականացնում է օկուպացիան, հեռու է քրիստոնեական ուսմունքից: Նրանք կոչ են անում աշխարհի քրիստոնյաներին, որ դադարեն թիկունք կանգնել Թել-Ավիվին` իբր թե հենվելով բիբլիական պատվիրանների վրա, որովհետեւ “Բիբլիա”-ն մանդատ-իրավունք չի տալիս հրեաներին` ունենալու ինքնիշխանություն Պաղեստինում:

Կղերականները պաղեստինյան զինյալ պայքարը որակել են ոչ թե ահաբեկչություն, այլ` օրինական դիմադրություն:

Սեփ. Լրատվություն

“Լուսանցք” Թիվ 131, դեկտեմբերի 25 — 31, 2009թ

“Ավետարանական ստրկություն”-ը

25 Դեկտեմբերի, 2009

Ջհուդա-քրիստոնեության եւ դրանից բխող հանցագործ գաղափարախոսությունների մասին՝ իր ժողովրդի ճակատագրին ոչ անտարբեր ընթերցողների համար
Ռուսաստանի Գերագույն Դատախազին.
պատճեները՝
Ռուսաստանի գերագույն դատարանին,
Պետական դումայի պատգամավորներին,
Ռուսաստանի ֆեդերացիայի պատգամավորներին,
Ռուսաստանի դատախազներին. — (ընդհանուր ծավալը՝ շուրջ 1000 էջ)

Ռուսաստանում ազատ գործում են հրեական կրոնական, հասարակական եւ քաղաքական կազմակերպություններ՝ հրեական կրոնական սկզբունքներին համապատասխան: Հուդայական կրոնն իր աշխարհատեսության, իր “մաֆիայի” վարքի հիմքն է:

Այն խորագույն շովինիստական ու ցեղապաշտական գաղափարախոսություն է, որ քարոզում է այլ ժողովուրդներից հրեաների առավելությունն ու բացառիկությունը, իսկ միաժամանակ՝ նաեւ դրանց թերարժեքությունն ըստ ազգային, կրոնական ու ռասայական պատկանելության:Հրեաներն աշխարհի միակ ժողովուրդն են՝ որ մոգոնել են իրենց աստվածընտրյալությունն ու անհանդուրժողականությունն այլ ժողովուրդների ու կրոնների նկատմամբ:

Հրեաների շովինիզմն ու ռասսիզմն առանձնահատուկ են: Այն հիմնված է մնացյալ ժողովուրդների ու կրոնների ատելության ու անհանդուրժողականության մշտական քարոզչության վրա:

Հուդայիզմի կրոնն արծարծված է մի քանի գրքերում, որոնցից հիմնականներն են Թորան (Մովսեսի հնգամատյանը) եւ Թալմուդը: Դրանցից բոլորը չէ, որ հանրամատչելի են: Այս վերլուծության համար հիմնականում կօգտագործենք Աստվածաշունչը` որպես հանրամատչելի գրավոր սկզբնաղբյուր:
Աստվածաշունչը երկու կրոնների՝ Հուդայիզմի (Հին կտակարան) եւ քրիստոնեության (Նոր կտակարան) համատեղումն է: Հին կտակարանի հիմքը Թորան է, կամ Մովսեսի Հնգամատյանը, որ հուդիզմի սկզբունքն է: Հրեաների այսպես կոչված “աստված ընտրյալությունը” թափանցում է ողջ Աստվածաշունչը` դառնալով ջհուդաքրիստոնեական սկզբունքների բանալին: Դիտարկենք մի քանի սկզբունքային սահմանումներ Հին կտակարանից.
1. Հրեաները դիմում են աստծուն. “Այլ ժողովուրդների մասին, որ առաջացել են Ադամից, Դու ասացիր, որ դրանք ոչինչ են, բայց նման թքի…: Այդ ժողովուրդները հանուն ոչնչի են Քո կողմից հանդուրժվել”:
Այստեղ այլ ժողովուրդների բացահայտ նվաստացում է, իսկ թքի հետ համեմատումը՝ կեղտոտ վիրավորանք: Այստեղ հրեաների ցեղական ու կրոնական գերազանցության, իսկ մնացյալ ժողովուրդների թերարժեքության քարոզչություն է:
2. Հին կտակարանը հրեաներին ստիպում է մշտապես մնալ պատերազմի մեջ մնացյալ ժողովուրդների հետ. “…ձեր աղջիկներին մի ամուսնացրեք նրանց տղաների հետ եւ նրանց աղջիկներին մի վերցրեք ձեզ հարս. խաղաղություն մի փնտրեք նրանց հետ բոլոր ժամանակներում”:
3. “…Քո աստվածը քեզ կուղեկցի այն երկիրը, որը խոստացել է տալ մեծ ու լավ քաղաքներով, ինչպիսիք դու չես կառուցել, լիքն ամեն բարիքով քարակերտ պահեստներ, որոնց պատերը դու չես կանգնեցրել, խաղողայգիներ ու ձիթենածառեր՝ որոնք դու չես աճեցրել, բայց ուտելու ես ու միշտ կշտանաս”:
Այս գաղափարը ծրագրավորում է հրեայի գիտակցությունն՝ այլոց ունեցվածքը զավթելու, ձրիակերության եւ հետեւաբար ցեղական ու կրոնական թշնամանք, այն ժողովուրդների հետ, որոնց ունեցվածքը նրանք զավթել են ուզում: Պատմական իրականությունն ասում է, որ հրեաները միշտ էլ զբաղվել են այլոց ունեցվածքը յուրացնելով: Աստվածաշունչը նկարագրում է՝ թե ինչպես հրեաները, թողնելով Եգիպտոսը, թալանեցին այն: Ըստ որում՝ դրանով զբաղվում էր ամբողջ ազգությունն՝ առանց բացառության:
4. Աստվածաշունչը Հին Կտակարանում քարոզում է հրեական գերազանցություն, համաշխարհային տիրապետություն եւ ձրիակերություն: “Դուք կիշխեք ժողովուրդների, որոնք ավելի մեծաքանակ եւ ուժեղ են ձեզանից: Բոլոր վայրերն, ուր կդնեք ձեր ոտքը, ձերը կլինի: Ոչ ոք չի կարողանա դիմակայել ձեզ”:
5. Զավթված տարածքներում հրեաներն օրինակելի ջարդեր էին կազմակերպում. “Խոցում էին տեղացի ողջ ժողովրդին, ժառանգներին այնպես, որ ոչ ոք կենդանի չէր մնում եւ տիրանում էին նրանց հողին…
Ծախում էին նրանց քաղաքները, տղամարդկանց ու կանանց, երեխաներին, մնացյալին՝ սպանում…”:
6. Հուդայիզմի կարեւորագույն դրույթներից մեկը ֆիզիկական ու մշակութային ուծացումն է: Ահա թե ինչպես է հրեական աստված Հուդան սովորեցնում վարվել այլ ժողովուրդների դասական կրոնների սրբությունների հետ: “Ոչնչացրեք այն բոլոր վայրերը, որտեղ ձեզ ենթակա ժողովուրդները մեծարում էին իրենց աստծուն. ավերե՛ք նրանց մատաղարաններն ու սյուները, այրեք պուրակներն ու խորտակեք տաճարները, ջնջեք նրանց անուններն իսկ այդ վայրերից:
Անիծեք դրանց, մի՛ դաշնակցեք եւ մի՛ խղճացեք ու խնայեք, դրանց մատաղարաններն ավերե՛ք, սյուները շո՛ւռ տվեք, պուրակները կտրատե՛ք եւ պաշտամունքի խորհրդանիշերն այրե՛ք”: “…Սպանեցե՛ք արական սեռի բոլոր երեխաներին, իսկ այն կանանց, որ տղամարդ են ճանաչել, սպանեցե՛ք: Կանացի սեռի բոլոր երեխաներին, որ տղամարդկանց հետ հարաբերություններ չեն ունեցել՝ թողեք ձեզ համար”: “Այն քարոզչին կամ երազաբանին, որ կաշխատի ձեզ համոզել հրաժարվել այս սկզբունքներից, սպանե՛ք”:
Հրեաները չեն խղճում ու խնայում իրենց հարազատներին էլ, եթե նրանք տրվում են այլոց հավատին: “Եվ ասաց Մովսեսն Իսրայելի դատավորներին. սպանե՛ք ձեր մարդկանց, որոնք կառչել են “այլոց”: Եթե գտնվի տղամարդ կամ կին, որը կգնա ու կծառայի ա՛յլ աստվածների՝ Արեւին, Լուսնին, կամ ողջ երկնային զորավիգներին, քարերով կջարդեք մինչեւ մահ”:
Հնագույն հեթանոսական կրոններն ի մեծի մասի հիմնված են Արեւապաշտության՝ լույսի, ջերմության կենարար հումքի պաշտամունքի վրա:
Հուդա-քրիստոնեական կրոնը դրանց բոլորին դատապարտում է մահվան:
“Վտարեք երկրի բոլոր բնակիչներին ու ոչնչացրե՛ք: Ոչնչացրե՛ք եւ դրանց ձուլածո պաշտամունքներն ու բոլոր պատկերները, բոլոր սրահները թալանեցե՛ք: Բոլոր հողերը գրավեցե՛ք եւ այդտեղ բնակվեցեք”: “Երբ քո առջեւ կհայտնվի իմ Պատգամավորը եւ կառաջնորդի այլոց մոտ՝ ես կոչնչացնե՛մ դրանց. մի՛ խոնարհվիր դրանց աստվածներին եւ մի՛ ծառայիր դրանց, մի՛ ընդօրինակիր դրանց գործերը, խափանի՛ր դրանք, դրանց սյուները”:
Այստեղ երեւում է աշխարհի բոլոր ժողովուրդների ազգային ավանդական կրոնների նկատմամբ հրեաների թշնամական ատելությունը: Նրանք քարոզում են այլադավանների եւ ազգային սրբությունների ու մշակութային արժեքների ոչնչացում, որ հոգեւոր ու ֆիզիկական գենոցիդ է կոչվում:
Հուդաքրիստոնեական Աստվածաշունչը հագեցած է բոլոր ազգային մշակույթների ոչնչացման բացարձակ կոչերով: Հրեաների իրական գործընթացը լիովին համապատասխանում է հուդայիզմի այդ դրույթին: Նրանք մշտապես ոչնչացրել եւ ոչնչացնում են այլոց մշակութային հուշարձանները. ոչնչացնում են քաղաքների, նույնիսկ փողոցների պատմական անունները: 1917թ., հրեակոմունիստների կողմից Ռուսաստանում իշխանության զավթումից հետո, նրանք ակտիվորեն փոխեցին քաղաքների ու փողոցների ազգային պատմական անունները` տեղադրելով հրեական ավազակների անուններ. ինչպես՝ Մարքս, Լենին, Ձերժինսկի, Լունաչարսկի եւ այլ անպիտանների ու հանցագործների անուններ: Իրենց ամբողջ պատմական գործունեության ընթացքում եւ աշխարհի բոլոր երկրներում հրեաները չհայտարարված պատերազմ են մղում պատմական ճշմարտության դեմ: Հրեաները մշտապես պայքարում են նաեւ խոսքի ու մամուլի ազատության դեմ. հատկապես երբ խոսքը վերաբերում է իրենց հանցագործ գործունեությանը: Հենց դրա համար է գրվում ու քարոզվում նրանց կողմից հակասեմիտիզմի դեմ պայքարի մասին Ռուսական Ֆեդերացիայի քրեական օրենսգրքի 282-րդ հոդվածը, այսպես կոչված էքստրեմիզմի կամ տեռորիզմի դեմ:
7. Հին Կտակարանում այլ ժողովուրդներին իշխելու հրեական համաշխարհային գաղափարը ֆինանսական հարկի ու առձեռն վարկի միջոցով՝ շարադրված է այսպես. “…եւ դու պարտք կտաս շատ ժողովուրդների, իսկ ինքդ պարտք չես վերցնի, ինքդ կիշխես շատ ժողովուրդներին, իսկ նրանք քեզ (քո վրա) չեն իշխի”: Այլ ժողովուրդներին իշխելու հրեական ձգտումը բնականաբար առաջացնում է հակահրեական արձագանք: Այդպիսով ազգային, ռասսայական եւ կրոնական թշնամանք ժողովուրդների միջեւ: Այստեղ են եւ, այսպես կոչված, հակասեմիտիզմի արմատները: Դրա դրդապատճառը հուդիզմն է:
8. Հրեաների կենդանական գազանությունը նմանակում չունի պատմության մեջ: Մինչ Ավետյաց Երկիր մտնելը Մովսեսը հետախուզության ուղարկեց Հիսուս Նավինին ընկերոջ հետ: Վերադառնալով նրանք հրահրեցին հրեաներին տիրապետել այսպիսի արտահայտությունների. “Մի՛ վախեցեք այս հողի ժողովրդից, քանզի այն կդառնա ուտելիք մեզ համար”: Հրեաներն արդեն կերել էին աշխարհի մի քանի ժողովուրդների (Ամորեններ, Խեթեր եւ այլն), դրանցից ոչինչ չէր մնացել, բացի աստվածաշնչյան հիշատակումից:
Ի՞նչ կարող են առաջացնել այդ պատմություններն այլ ժողովուրդների մոտ. երեւի պատասխան ատելություն:
9. Դավիթ թագավորի ժամանակներում հրեաները գազանային անողոքությամբ ոչնչացրին Ռավի Ամոնական ամբողջ բնակչությանը՝ մարդկանց կենդանի նետելով սղոցների, երկաթյա մեխանիզմի կացինների տակ եւ վառարանների մեջ: Սա վկայում է, որ “կրեմատորիաներն” հրեաները ստեղծել էին Հիտլերից շատ առաջ: Նա միայն նույնն էր արել. գուցե ի պատասխա՞ն…
10. “…Քեզ համար ա՛յլ մարդկանց կտամ եւ քո հոգու համար՝ ժողովուրդներ” (Հիսուս):
11. Ինչ գարշելիություններ է քարոզում հուդայիզմը՝ լավ է երեւում մի “աստվածամեծար” Լեւիտի պատմությունից:
Մի անգամ նա գիշերում էր Ճենովայում, եւ բնակիչները որոշեցին բռնաբարել նրան: Լեւիտն իր փոխարեն նրանց հանձնեց իր հարճին եւ նրանք հրճվեցին նրանով, գիշերը զվարճանալով: Այդ կինը սողեսող հասավ բնակարանի դռներին եւ մնաց պառկած մինչեւ արեւածագ: Լեւիտը միայն առավոտյան մոտեցավ իր սիրուհուն եւ տեսավ, որ նա մահացած է: Նա վերցրեց դանակը եւ մարմինը կտրատեց տասներկու մասի եւ ուղարկեց Իսրայելի բոլոր ծայրամասերը:
Ի՞նչ զգացումներ կարող է առաջացնել այդ “սրբի” արարմունքը նորմալ մարդու մոտ: Երեւի գարշանք: Այդ բոլոր զազրելի արարմունքները նկարագրվում ու քարոզվում են զանգվածային տպաքանակներով: Բնականաբար, դա առաջացնում է հակակրանք, ատելություն ու բաժանում: Բայց ըստ Աստվածաշնչի՝ “աստվածապաշտ” Լեւիտի արարքները հրեաների մոտ ոչ թե գարշանք էին առաջացնում, այլ` լոկ զարմանք:
12. Աստվածաշնչի 14-րդ գլխի Երկօրինության մեջ հրեական “Աստվածը” սովորեցնում է նրանց ինչպես սնվել, եւ այդտեղ երեւում է նրա “շովինիզմը” (ոտանավոր 21): “Մի կերեք ոչ մի անկենդանություն. քո բնակավայրերում հայտնված օտարին տուր այն կամ ծախիր, թող նա ուտի, քանզի դու սրբազան ժողովուրդ ես քո Տեր Աստծո մոտ”: Եհովան ավելի լավն է, որ հրեաներին նման գարշանքի է մղում:

Բնականաբար, հուդայական նման պատգամները հրահրում են միջազգային ու ցեղապաշտական, կրոնական հակամարտություններ:Այլածիններին թունավորված սննդով կերակրելը շատ կարեւոր վարքակերպ է հրեաների համար. այն վերաբերում է ոչ միայն նյութական սննդին, այլ` նաեւ հոգեւոր: Նրանք մյուս ժողովուրդներին կերակրում են եւ քրիստոնեությամբ՝ իրենք հեռու մնալով դրանից:

Այլոց կերակրում են եւ “ինտերնացիոնալիզմով”, քայքայելու համար նրանց ազգային ու ռասսայական հավատքները, պատմությունները, մշակույթը, սովորույթները, գիտությունը, վարքն ու բարքը: Ավերում են նրանց մոտ իրոք մարդկային ամեն ինչ՝ դարձնելով նրանց անդեմ ու անմիտ ինտերնացիոնալիստ, ինչպիսին իրենք երբեք չեն դառնում: Հին կտակարանը խստագույն հրեական ցեղապաշտություն է, ռասիզմ եւ ինքնամեծարում:
Նոր կտակարանը (քրիստոնեություն)՝ թուլամիտներին տրված սատանայական ապազգայնություն է (ինտերնացիոնալիզմ): Հրեաներն այլոց կերակրում են ոչ միայն քրիստոնեական ապազգայնությամբ: Նրանք ընտրության են ներկայացնում եւ այլ թունավորված ապազգային ուտատեսակներ. իսլամ, կոմունիզմ, համաշխարհային քաղաքացություն, “նոր համաշխարհային կենսակարգ”: Նրանք մոգոնեցին “դասակարգային պայքարի” գաղափարն ու դրանով կերակրում են մյուս ժողովուրդներին՝ ազգային վերնախավը հենց այդ ժողովուրդների ձեռքով տապալելու եւ դրանց տեղը գրավելու համար:
Դասակարգային պայքարի գաղափարը հրեական միջավայրում լիովին արգելված է. նրանց համար գլխավորն ազգային միասնությունն է: Բայց փորձեք դուք ստեղծել Ռուսական Ազգային Միասնություն (ՌԱՄ)՝ ձեզ կծածկեն “ֆաշիստներ, ազգայնամոլներ, ռասիստներ” պիտակներով: Նման ապացույցներ, ինչքան ասես կարելի է ներկայացնել, բայց այսքանն էլ բավարար է հուդայիզմի գաղափարներին արմատական գնահատական տալու համար:

Հրեական “սինագոգերն” այսօր էլ լոկ կրոնական կենտրոններ չեն, այլ դպրոցներ` միջազգային հրեական վերնախավի համար կադրեր դաստիարակելու համար:

Հուդայիզմը՝ որպես գաղափարաբանություն, հարուցում, հրահրում է ազգային ու կրոնական թշնամանք, փնովում ու նվաստացնում է ոչ հրեաների ազգային պատկանելությունը: Հուդայիզմը նվաճողական ու անբարոյական գաղափար է, չարի նպատակներ արարող, որ հրեաներին մղում է հանցագործությունների իբր աստծո անունից` նրանց ներշնչելով արդարացման միտում:

Հրեաների նկատմամբ այլ ժողովուրդների հակակրանքի պատճառը հուդայիզմն է: Այն ահռելի քանակով հրատարակվում եւ քարոզվում է: Այս ամենը ոչ թե պատմություն է, այլ նաեւ նրանց ներկան ու ապագան: Սա նաեւ նրանց կենսակարգն է՝ պատգամները բոլոր ժամանակների համար:
Իսրայելում սահմանադրություն չկա. դրան փոխարինում են Թորան ու Թալմուդը: Հենց դրանք են նրանց օրինաչափությունները: Դաստիարակման ու կրթության համակարգն ամբողջովին հիմնված է Թորայի ու Թալմուդի սկզբունքներին: Հուդայիզմը հրեական ազգային գաղափարախոսության եւ հոգեբանության վրա է հիմնված:

Աշխարհի ժողովուրդների բնական հակադրվածությունն անվանվում է “հակասեմիտիզմ”: Միշտ էլ հակասեմիտիզմի հարցի շուրջ մեծ աղմուկ է բարձրացել, բայց ոչ ոք չի բացատրում դրա պատճառները: Գուցե խնդիրը հակասեմիտներում չէ՞, այլ հենց սեմիտների՞… մեջ: Ինչո՞ւ աշխարհի բոլոր նշանավոր մտավորականներն ատում էին հրեաներին: Օրինակի համար կարելի է մեջբերել հանրահայտ համաշխարհային անձանց մի քանի արտահայտություններ հրեաների մասին:

Ջորջ Վաշինգտոն (1732-1799, ԱՄՆ-ի նախագահ) “Միանգամայն ցավալի է, որ ոչ մի պետություն, ավելի հին քան մերը, դրանց չզսպեց որպես հասարակության ժանտախտ ու մեծագույն թշնամի, որոնց առկայությամբ դժբախտացած է Ամերիկան”:

Մուհամմեդ (570-632, Ղուրանից) “Ինձ համար անըմբռնելի է, որ առ այսօր ոչ ոք չվտարեց այդ կենդանիներին, որոնց շունչն անգամ նման է մահվան: Չի՞ ոչնչացնի յուրաքանչյուրը՝ կենդանիներին, որոնք ուտում են մարդկանց, եթե դրանք էլ մարդու տեսք ունեն”:

Մարտին Լյութեր (1483-1546) “Որքան մոտիկ է հրեաներին Էսֆիրի գիրքը, որն արդարացնում է նրանց արյունարբությունը, վրեժխնդրությունն ու ախորժակներն ավազակային հույսերի: Երբեք Արեւը չի լուսավորել առավել թշնամական ու վրեժխնդիր ժողովրդի, որն օրորում է այլադավանների խեղդման ու ոչնչացման գաղափար”:

Ջորդանո Բրունո (իտալացի գիտնական, իմաստասեր, 1548-1600) “Հրեաները ժանտախտակիր, ախտավոր ու վտանգավոր ցեղ են, որն իր ծննդյան պահից ենթակա է արմատազերծման”:

Պետրոս Առաջին (ռուս կայսր, 1672-1725) “Ես գերադասում եմ իմ երկրում տեսնել մահմեդականներ ու հեթանոսներ, քան հրեաներ: Սրանք խաբեբաներ ու վաշխառուներ են: Դրանք բնակվելու եւ իրենց գործերը կազմակերպելու թույլտվություն չեն ստանա: Չնայած իմ տնօրինություններին, նրանք ջանում են իրագործել դա՝ իմ պաշտոնյաներին կաշառելով դառնալ լիիրավունք”:

Ժան Ֆրանսուա Վոլտեր (ֆրանսիացի գրող, 1694-1778) “Հրեաները ոչ այլ ինչ են, քան զազրելի ու բարբարոս ժողովուրդ, որը երկար ժամանակ համատեղել է զզվելի շահասիրությունն այն ատելության հետ, որ տածում է այլ ժողովուրդների նկատմամբ, որոնք նրանց հանդուրժում են եւ որոնցով նրանք հարստանում են”:
Բենիամին Ֆրանկլին (ամերիկացի գիտնական, պետական գործիչ 1706-1790) “Որ երկրում ասես, ուր հրեաներ են տեղավորվում, անկախ իրենց քանակից, իջեցնում են տեղաբնակների բարոյականը, առեւտրական ազնվությունը: Մեկուսացնում են իրենց եւ չեն ձուլվում: Եթե մենք սահմանադրական ճանապարհով դրանց չհեռացնենք ԱՄՆ-ից, ապա 10-ից ավելի քիչ տարում դրանք կհորդան մեծ քանակով, վեր կգրավեն եւ կփոխեն կառավարման մեր ձեւը: Եթե դուք դրանց չբացառեք, ապա 10 տարուց ոչ ուշ մեր ժառանգները կաշխատեն դրանց դաշտերում, երբ նրանք իրենց գրասենյակներում ձեռքերը կսեղմեն: Ես զգուշացնում եմ ձեզ, պարոնա՛յք, եթե դուք հրեաներին մեկընդմիշտ չբացառեք, ապա ձեր ժառանգները կանիծեն ձեզ ձեր գերեզմաններում”:

Նապոլեոն Բոնապարտ (1769-1821) “Հրեաներին հարկ է դիտարկել որպես ազգ, բայց ոչ որպես կրոնական խմբավորում: Դրանք ազգ են մեր ազգի մեջ: Ամբողջ գյուղերի սեփականությունները հափշտակվում են հրեաների կողմից, նրանք վերականգնել են ճորտատիրությունը, նրանք ագռավների իսկական երամներ են: Հրեաների պատճառած աղքատությունը մեկ հրեայի պատճառածը չէ,՝ այլ հետեւանքն է՝ այդ ողջ ազգի էության: Դրանք մորեխի պես լափում են Ֆրանսիան: Հրեաներն ազգ են, որն ընդունակ է անենանողկալի հանցագործությունների”:

Ֆերենց Լիստ (հունգարացի կոմպոզիտոր 1811-1886) “Կգա պահ, երբ բոլոր քրիստոնյա ազգերը, որոնց մոտ հրեաներ են ապրում, հարց կդնեն՝ հանդուրժե՞լ դրանց եւ այսուհետ, թե՞ արտաքսել: Այս հարցն իր նշանակությամբ նույնքան կարեւոր է, որքան հարցն այն մասին, թե ուզո՞ւմ եք ապրել. առողջությո՞ւն, թե՞ հիվանդություն, բա՞նտ, թե՞ ազատություն, սոցիալական հանգի՞ստ, թե՞ մշտական հուզում”:

Հենրի Ֆորդ (Ամերիկացի գրող եւ ավտոարդյունաբերող, 1863-1947, 1947-Նյու-Յորք Թայմս, 08.03.1925թ.) “Հսկողության ենթարկեք հիսուն ամենահարուստ հրեական ֆինանսիստներին, որոնք պատերազմներ են հրահրել իրենց շահույթների համար, եւ պատերազմները կվերանան”:
Ուինսթոն Չերչիլ (անգլիացի պետական գործիչ) “Կարիք չկա չափազանցելու հրեաների դերը բոլշեւիզմի արարման եւ ռուսական հեղափոխության գործում: Ավելին, ոգեշնչման եւ շարժման գլխավոր ուժը բխում էր հրեա առաջնորդներից: Խորհրդային հիմնարկություններում հրեաների գերակշռությունը զարմանալի էր: Ահաբեկչական համակարգն իրագործվում էր ի մեծի մասամբ հրեաների եւ որոշ դեպքերում նաեւ հրեուհիների միջոցով: Նույնպիսի դիվային հանրահայտության հասան հրեաները նաեւ Հունգարիայում, երբ այդտեղ կառավարում էր հրեա Բելա Կունը”:
Նման փաստարկներ կարելի է երկար թվել, բայց միայն վերնախավը չէր, որ հասկանում էր “ընտրյալների” էությունը: Հասարակ ժողովուրդն էլ էր հիանալի հասկանում հրեաներին: Կարելի է մեջբերել մի քանի ասացվածք ու առակ.
— Չարքերն ու ջհուդները սատանայի զավակներն են:
— Ջհուդին հավատալ՝ նույնն է ինչ ջուրը ցանցով թափել:
— Ջհուդը կուշտ է խաբկանքով:
— Ջհուդը վախենում է ճշմարտությունից, ինչպես ճագարը՝ թմբուկից:
— Չկա անփուշ ձուկ, ինչպես անչար ջհուդ:
— Որ աստվածը չբարկանա՝ ջհուդը թող չբարձրանա:
— Ջհուդը գործում է ոնց տզրուկը մաշկիդ:
— Ով ջհուդին ազատում է՝ նա ինքն իրեն բանտարկում է:
— Ով ծառայում է ջհուդին՝ չի շրջանցի աղետը:
— Հանուն շահի, բարիքի, ջհուդը միշտ էլ կխաչակնքի:

Ինքը՝ հրեական աստված Եհովան, իր “աստվածատուր” ժողովրդին բնորոշում է որպես գարշելի ազգ: Նա մեղադրում էր նրանց մշտական արվամոլության մեջ եւ դիմում էր ոչ այլ կերպ, քան “Սոդոմի տերեր ու Գոմորի ժողովուրդ”: Ասում էր նաեւ, որ հրեաները “մեղավոր ժողովուրդ են, բարձված անօրինականություններով. չարագործների ցեղ, մահապարտների զավակներ”: Մի այլ հրեական աստված՝ Սավաոփը, նրանց մասին ասում էր. “Փոքրից մեծ՝ դրանցից յուրաքանչյուրը տրված է շահին եւ հոգեւորականից մինչեւ Առաքյալ գործում են ստով…: Բայց ամաչո՞ւմ են այդ գարշանքներից: Ո՛չ ամաչում են, ո՛չ էլ կարմրում”:

***
Հուայիզմը կրոնական կանոնակարգ է: Քաղաքական պայքարի նպատակների համար հրեական հանցախումբն արարել է շարժում՝ “սիոնիզմ” անվամբ: Այն մտնում է ցանկացած քաղաքական ու գաղափարական դիմակների տակ: Սիոնիզմի իրական էությունը հուդայիզմն է:

***
1975թ. նոյեմբերի 10-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեան բնորոշեց, որ “սիոնիզմը ռասսիզմի տարատեսակ ու ճնշման միջոց է”: Սա ամբողջ համաշխարհային հասարակության սկզբունքային գնահատականն է ամենաբարձր մակարդակով: Սա կարեւորագույն պատմական ու իրավաբանական փաստ է:

Քրիստոնեություն
Հուդայիզմի զարգացման, առաջընթացի հետագա փուլը եղավ քրիստոնեությունը: Ըստ ծագման՝ Հիսուս Քրիստոսը մաքուր ջհուդ էր. Դավթի ու Աբրահամի ուղղակի ժառանգը: Որպես ճշմարիտ ջհուդ նա աղճատվեց (մկրտվեց) ծննդյան 8-րդ օրը: Այս առթիվ քրիստոնյաներն հետագայում հայտարարեցին մեծ տոն՝ “Տիրոջ մկրտում”, որը նշում են նոր տոմարով հունվարի 1-ին, կամ հնի՝ 14-ին: Տերտերները նրան անմիջապես չաստվածացրին: Նրան աստված հռչակեցին միայն մեր թվարկության 325թ., Նիկեայի 1-ին Տիեզերական ժողովում, որտեղ եկեղեցու հրեա-մասոնական հոգեւորականներն ինքնակամորեն, ձայների մեծամասնությամբ (218 կողմ, 2 դեմ), ինչպես կուսակցական ժողովում, նրան նշանակեցին “աստված”: Քրիստոսը շատ կարեւոր խնդիր էր լուծում՝ հրեական հանցախմբի հանձնարարությունը. մնացյալ ժողովուրդների հոգեւոր տարրալուծում: Դավիթների որդին նպատակ ուներ կոտրել ժողովուրդների ինքնապահպանման բնական ձգտումը, ճիգերն՝ ընդդիմանալու այլոց հարձակմանը, հրեական նվաճմանը՝ չարին:
1. Քրիստոսը քարոզում էր. “Դուք լսեցիք, թե ինչ են ասում. աչքն աչքի համար, ատամն՝ ատամի: Իսկ ես ձեզ ասում եմ. մի՛ ընդդիմացեք չարին: Ով կխփի ձեր աջ այտին, նրա կողմ շրջիր եւ մյուսը: Ով կցանկանա վերցնել շապիկդ՝ վրայինն էլ տուր (տուր եւ վարտիքդ)”:
Քրիստոսի քարոզի այս սկզբունքը՝ “Մի դիմադրիր չարին”, գլխավորն է քրիստոնեության մեջ: Այս պախարակելի միտքը Քրիստոսն աշխատում է տեղադրել անմիտ հավատացյալների գլխում՝ դրանց չառարկող ճորտեր դարձնելու բուն նպատակով:
2. Ճորտատեր հրեաները կցանկանային, որ քրիստոնյա-ճորտերն իրենց այնպես պահեին, ինչպես սովորեցնում է սիոնիստ Հիսուսը: “Դուք գիտեք` ինչ են ասվում` “սիրի՛ր մերձավորիդ եւ ատի՛ր թշնամուդ”, իսկ ես ասում եմ. սիրեցե՛ք ձեր թշնամիներին, օրհնեցե՛ք անիծողին, աստվածացրե՛ք ձեզ ատողին, աղոթեցե՛ք ձեզ նեղացնողին…”: Քրիստոնյան պիտի լիներ իրական ստրուկ: Նման ստրուկն անկասկած գերադասելի էր հին ստրուկներից, որոնք երբեմն նույնիսկ ծառանում էին: Այս ստրուկի մոտ շղթաներն ուղիղ գլխի մեջ էին, գիտակցության մեջ: Հոգեւոր ճորտը՝ քրիստոնյան, ջհուդներին ավելի շահավետ էր, քան հին միջոցով նոր ճորտացվածը:

Ջհուդ Քրիստոսի քարոզչությունը ճգնում է բացառել մարդկանց համարժեք դիմադրությունը հրեական զավթմանն ու աճին: Քրիստոնեությունն արդյունքի հասա՛վ, չնայած ամբողջ ապազգայինին, քանզի դիմեց եւ բնականին՝ սրին, կրակին, բնաջնջելով ժողովուրդների առողջ ուժերը, այլ ոչ թե մյուս այտն էլ հակառակորդին տրամադրելով՝ ինչպես քարոզում է առ այսօր այլոց: Ինքը եւ այսօր (2004թ.) դեռ նվաճում է, իսկ այլք՝ կորցնում: Ըստ որում, ո՛չ լոկ ռազմադաշտերում, ինչն ավելի սարսափելի է: Նա նվաճում է մարդկանց ուղեղը, հոգին է առնում, կյանքին տեր դառնում…

Ջիվանին կասեր.
Մի քաղաք գիտեմ ժամի սիրահար,
Բնակիչները հայ, մոտ քսան հազար,
Իրենք հաց չունին ուտելու համար՝
Նորից վանք են շինում՝ խելքի աշեցեք…
(Կներես ընթերցող, չեմ կարողանում այս օրից անկախ, միայն անցյալի դավերը բացել, լոկ դրանք լացել. իսկ մեր օրե՞րը… Հետո ուշ կլինի՝ ինչպես հիմա):
Քրիստոնեությունն անընդմեջ շեշտում է, որ հիմնված է սիրո վրա: Սա քարոզի հիմնարար սուտն է, խաբեբայությունը՝ կոչված իրոք քող, դիմակ լինելու:
Քրիստոնեության մեջ սիրո կոչեր կան, բայց …, իսկ մոտիկներիդ՝ հարազատ մարդկանց, նա քարոզում է աներեր զոհել, սիրով չտարվել: Ահա այդ քարոզչությունը. “Եթե որեւէ ոք, գալով ինձ մոտ, չի ստի իր հորն ու մորը, կնոջն ու զավակին, քրոջը, եղբորը, կյանքն իր սեփական՝ չի՛ կարող լինել նա իմ կենվորը”: Նա քարոզում է. “Հոգին սիրողը կկործանի այն, իսկ այն ատողը միշտ կպահպանի կյանքում հավերժական”: Վերջին կարգի չարագործն իսկ չի կոչի նման բանի՝ ատել մորն ու հորը, կնոջն ու երեխաներին, սեփական հոգին եւ պաշտել իրեն, եթե այդ չարը խելագար չէ: Բայց չարագործը տեսնելով, որ իր զրուցակիցը շատ է “խելացի”, ասաց ավելին, բացատրեց նրան, որ նպատակն իր այլ է լիովին. “Կարծո՞ւմ եք, արդյոք, որ ես եկել եմ ձեզ խաղաղություն ու սեր շնորհելու…: Ո՛չ, ասում եմ ձեզ, եկել եմ զատեմ ու ամորձատեմ. հինգ արարիչներ մի տան մեջ շատ են: Նրանք կկռվեն ու կբաժանվեն. երեքն՝ երկուսի, երկուսը՝ մեկի: Հայրը որդու դեմ, մայրը՝ աղջկա, իսկ աղջիկը՝ մոր, սկեսուրը՝ հարսի”: Նույնն է քարոզվում եւ Մաթեւոսի Աստվածաշնչում. “Մի մտածեք, թե ես եկել եմ երկրին խաղաղություն տալու. ես սուտ եմ բերել, քանզի եկել եմ բաժանելու որդուն հորից, մորն աղջկանից, հարսին սկեսուրից… թշնամիները տանից պիտ լինեն…”:

Ջհուդա-մասոնական նոր ձեռնարկը՝ բոլշեւիզմը, ուզում էր ջհուդա-մասոնական հին նպատակներն իրագործել յուրովի: Մարքսը, Էնգելսը, Լենինն ու Տրոցկին արյան ծովեր թափեցին. սպանել տվեցին հորը` որդուն, որդուն էլ՝ հորը, եղբայրն եղբորը, քրոջը, մորը, հարազատները մորթեցին իրար… Ողջը վարվեցին քրիստոնեաբար, նույն գործակարգով (տեխնոլոգիա): Քրիստոսի քարոզչությունն ապշեցնում է իր հրեական անպատկառությամբ, նա վատը որպես լավ է քարոզում, հիվանդը՝ առողջ, գեշը՝ գեղեցիկ…: Քրիստոսը հասավ իր խաբածներին ծնկի բերելուն:

Հեթանոսները ծնկի չեն իջել՝ երկրպագելով ճիշտ աստվածներին: Գիտեին նրանք, որ իրենք նրանց ստրուկները չեն, այլ զավակները:
Ջհուդը մարդկանց ինքնագնահատանքը իջեցրեց զրոյի: Նա մարդկանց իրենց հոգիներում ստրուկ դարձրեց: Քրիստոնյայի գերագույն մեղքը հպարտությունն է: Ստրուկը հպարտ չպետք է լինի, այլ թույլ, մեղսակիր: Քրիստոնյայի մոտ ամեն բնական արարք հանցանք է, նույնիսկ ծննդի կենարար կարգը՝ պախարակելի: Այդու էլ դեռ կույս՝ բայց բեղմնավորված Մարիամը վիժեց իրեն՝ Հիսուսին: Ահա՛ ինչի է հասցնում մարդկանց այդ քարոզչությունը, ահա՛ հենց սա է սատանայական “խաչն՝ ընդհակառակը”: Քրիստոնեական եկեղեցում հավատամքային գլխավոր ծեսերից մեկն, այսպես կոչված, “մասունք” ընդունելն է: Սա արարողություն է եւ նշանակում է, որ մտովի արյուն են խմում եւ մարդկային մարմնի մի կտոր միս ուտում: Արդյո՞ք դրանով եկեղեցին չի այլասերում ու քայքայում հավատացյալների հոգին… Քրիստոսն ասում է. “Եթե չուտես մարմինն ու չխմես արյունը մարդու զավակի՝ չես ունենա կյանք: Ուտողն իմ մարմինն ու խմողն իմ արյունը, կապրի հավիտյան”:

Մասունքի ծեսով եկեղեցին մի կրակոցով երկու նապաստակ է սպանում. մեկով հարբեցնում է մարդկանց, վարժեցնում (սպիրտի ազդեցությանը), երկրորդով՝ դարձնում մարդակեր ու արյունախում` այլասերելով ուղեղն ու հոգին:
Քրիստոնեությունը դեռ մտովի է մարդուն վարժեցնում մարդակերության, իսկ հուդայիզմը դրան է մղում ներկայում: Ջհուդների վերաբերմունքն Արիական Արյան հանդեպ, սնապաշտական բնույթ է կրում: Արիական արյունն օգտագործում են ոչ միայն բարձրագույն մասոնները, այլեւ Խասիդների շարքային հավատացյալներն էլ:

Չնայած Աստվածաշնչում Հին Կտակարանը Թորայի առավել մեղմացված տարբերակն է, այնուհանդերձ այդտեղ էլ են պահպանվել ուղղակի ցուցումներ հրեաների այդ գազանային սովորույթի արարման: Քանի առկա են հրեաները, այդ սովորույթն իրագործում են: Այս մասին մի աշխատություն ունի եւ Վլադիմիր Իվանի Դալը, որի գիտական հիմնավորվածությունն ու մանրակրկիտությունը տարակուսանք չեն թողնում: Այդ ծեսը կատարվում է ծոմապահության հրեա-սատանայական տոնի՝ Պասի նախօրյակին: Նրանք գողանում են երեխաներին, գազանաբար տանջում ու հոշոտում: Մարմինը ծակոտում են հատուկ կրոնական ասեղներով, հաճախ քերում են մաշկը, արյունը քամում եւ այն օգտագործում են կրոնական նպատակներով. մասնավորապես՝ ավելացնում են պասի ուտելիքին:

Նման անթիվ փաստերի հիման վրա են “խեղճ ու դժբախտ” հրեաներին ճնշում ու հալածում մարդկության ամբողջ պատմության ընթացքում: Նման ոճրագործությունների պատճառով են ատում հրեաներին հակասեմիտներն ու “անիծյալ ֆաշիստները”: Հրեա-դիվային այս տոնը քրիստոնեությունը հռչակել է “սուրբ”:

Քրիստոսը մարդուց հոգի է ուզում: “Այդժամ Հիսուսն ասաց իր աշակերտներին. -Եթե որեւէ ոք ցանկանա գալ իմ հետեւից՝ թող ժխտի իրեն եւ խաչս վերցնի ու հետեւի ինձ, եթե ուզում է իր հոգին պահի, կկորցնի այն, իսկ եթե հոգին ինձ համար դնի՝ կգտնի նրան”:

Իրական աստվածն հոգի է տվել ա՛յս կյանքի համար եւ դեռ կենդանի մարդու հոգին նա չի կարող խլել, իսկ մահից հետո դրանք իրենք են գնում նրա մոտ: Բայց ո՞վ կարող է այդպես պահանջել. հարկավ սատանան, ում պետք են դեռ ողջ մարդկանց հոգիները: Եվ այդ սատանան հենց Քրիստոսն է, կամ սատանայի լոկ մի ծառան է:

Նոր Կտակարանը նույնպիսին է՝ ինչպիսին Հինը՝ հրեական շովինիզմի գիրքը
Այս բոլոր գրքերը հրեաներն են գրել, բոլոր հերոսները հրեաներ են, ներկայացված է միայն հրեաների պատմությունը: Այս բոլոր գրքերում քարոզվում է հրեաների առավելությունն ու նրանց ատելությունը այլ ժողովուրդների հանդեպ: Բերենք օրինակ (Մաթեւոսի ավետարան, գլուխ 15, շարադրանք 22-28)՝ “Եվ ահա այդ շրջաններից եկած մի կին գոչում է նրան. “Գթա ինձ Աստված, Դավիթների զարմ, աղջիկս դաժանորեն գժվում է”: Նա ոչ մի բառով չէր պատասխանում: Աշակերտները խնդրում էին. “Հեռացրու դրան, քանզի գոռում է մեզանից հետո”: Եվ նա ասաց խնդրող կնոջը. “Ես ուղարկված եմ միայն Իսրայելի Տան ոչխարների մոտ””:
Ինչպիսի՞ն պիտի լինի քրիստոնեական հոտի մտավոր ու հոգեւոր կարողությունը:

“Օրհնյալ են ՀՈԳՈՎ ԱՂՔԱՏՆԵՐԸ, քանզի նրանցն է երկնային արքայությունը”. այս է քարոզում Քրիստոսը: Շատ պարզ ու հստակ է, որ քրիստոնեությունը հաշվարկված է թուլակամների ու թուլամիտների համար: “Այս կերպ վերջիններն առաջ կգնան, իսկ առաջինները` հետ կմղվեն”: Լոկ սին հավատի վրա կառուցված կրոնները շատ են սիրում թուլամիտներին. դրանց հետ հեշտ է ու հարմարավետ:

Քրիստոնեության բարոյականի երկդիմությունն ու երեսպաշտությունը սահմաններ չունի. մի դեպքում շատ որոշակի, գնահատական լավի ու վատի, իսկ մյուս դեպքում ցանկացած պահին կարելի է դեն նետել բոլորն ու հայտարարել. “Մի՛ դատեք եւ դուք դատված չեք լինի. ինչով որ չափեք՝ նույնով կչափվեք”: Թվում էր, բարոյական չափանիշերը նրա համար են, որ գնահատվեն ոչ միայն այլոց՝ այլեւ սեփական արարմունքները: Հիսուսի այս կոչը դուրս է ամեն բարոյականից, մարդկային վարքի գնահատականից:
Ցանկացած հասարակարգում անհատի վարքը միշտ ենթարկվում է գնահատանքի, եւ եթե դա բացասական է, ապա անհատն էլ պիտի ենթարկվի ոչ լոկ դատական, այլ նախ բարոյական պարսավանքների: Այլ կերպ տանելի կարգ չես կառուցի: Բայց Քրիստոսի հետեւորդներին ձեռնտու է երկդեմ բարոյականը. այն թույլ է տալիս խուսափել պատասխանատվությունից, այդ անսկզբունք եւ այդո՛ւ հարմար բանաձեւի օգնությամբ:

Իսկ ի՞նչ բարոյական դիմագիծ ունեն Քրիստոսի տասներկու “սուրբ առաքյալները”: Հուդան երկար բանակցեց եւ երեսուն արծաթով ծախեց Քրիստոսին: Դա այն օրերին պատշաճ գումար էր՝ մի ողջ հողամաս Պաղեստինի մոտ: Իսկ նրա սիրելի աշակերտ Պետրոսը միայն երեք անգամ ուրացավ նրան, երբ իրեն փոքրիկ վտանգ սպառնաց. հարկավ երդվել էր երբեք չուրանալ, եւ նույնիսկ մեռնել “ուսուցչի համար”: Նույնն ասել էին մնացյալ առաքյալները: Այդքան էին համընկնում “սուրբ առաքյալների” խոստումներն իրենց վարքագծին: Նրանք առաջին իսկ վտանգի պահին վախեցան ու ցրվեցին, իսկ Պետրոսն իսկույն հրաժարվեց իր սուրբ Քրիստոսից: Խղճուկ վախկոտներ ու ստախոսներ, մորթապաշտներ ու երդմնազանցեր. ահա “սուրբ” կոչված առաքյալների իրական դեմքը: Այդ “առաքյալներ”-ն էլ՝ “ուսուցիչ” էին իրենց հռչակել ամբոխի համար: Սկսվեց նաեւ “բարիք խոստանալ, բայց չարիք բերել” գործելակերպը: Առաքյալները յուրացրել էին ուսուցչի վարքը:
Ողջախոհ մարդկանց զարմացնում է այն, որ համակարգով իրար հակադիր 2 կրոններ զետեղված են մեկ հորինվածքի մեջ՝ Աստվածաշնչում, որը նաեւ սուրբ, կանոնադրական երկ է հռչակված: Բայց զարմանալի ոչինչ էլ չկա: Աստվածաշունչը ամբողջական է, սահմանում է կարգ՝ համաշխարհային ճորտատիրական հասարակության: Ճորտատիրական հասարակարգը երկդասակարգ է. ճորտեր ու տերեր, ուր առաջինը ժողովուրդներն են, իսկ երկրորդը՝ հրեաները:

Ահա եւ ամբողջ Աստվածաշունչը՝ նրա ողջ էությունը: Այսու, երբ խոսում ենք Աստվածաշնչի մասին, ճիշտ կլինի ասել՝ հուդայաքրիստոնեության:
Մարդիկ վարժեցվող ու կառավարվող արարածներ են: Ինչու եւ ինչպես նրանց վարժեցնես, այնպես էլ նրանք կապրեն աշխարհում: Մի հին իմաստուն շատ ճիշտ էր ասել. “Մարդը նման է մի դատարկ կժի՝ ինչ գցես մեջը, այն էլ կզնգա՝ թե թափահարես”: Հուդայիզմն ու քրիստոնեությունը դաստիարակում, ձեւավորում են երկու հակադիր հոգետեսակներ: Հրեաների համար նախանշված հուդայիզմը ստրկատիրոջ աշխարհընկալում է դաստիարակում, իսկ մնացյալ ժողովուրդների համար նախանշված քրիստոնեությունը նրանց ստրուկի, լավագույն դեպքում ճորտի հոգի է տալիս: Ահա՛ ողջ խաղը: Այս նկատառումով բոլոր քրիստոնեական երկրներում իշխանություն է տրված հրեաներին:

Քրիստոնեությունը` հուդայիզմի “հինգերորդ շարասյուն”
1992թ. Նյու-Յորքում, րաբիններին ուղղված դիմումում, ամենայն Ռուսաց եւ Մոսկվայի արքեպիսկոպոս Ալեքսեյ II-ը անթաքույց գրում է. “…Մենք բոլորս Հին Կտակարանի զավակներն ենք, որ նորացված է Քրիստոսի կողմից: Երկու կտակարաններն էլ աստիճաններ են նույն աստվածամարդկային գործընթացում: Կտակարանների քարոզած աստծո հետ մարդու առնչման գործընթացում իսրայելցիները դարձան ընտրյալ ժողովուրդ, ում էլ վստահվեց ծնել օրենքներ ու առաքյալներ: Կտակարանների քարոզչության գլխավոր նպատակը դրանք համատեղելն ու դրանցում քարոզվող կրոնների համատեղումն ու հարազատությունն ապացուցելն էր: Հուդայիզմի ու քրիստոնեության միասնականությունն ունի եւ հոգեւոր եւ բնական հարազատության հիմքեր: Քրիստոնեությունն ընդգրկում է եւ հուդայականություն, իսկ հուդայիզմի ամբողջությունը՝ հենց քրիստոնեությունն է: Հրեաները հավատով շատ մոտ են մեզ. մեր օրենքները՝ ձեր սահմանածն են, առաքյալները հրեաներ են: Մեր եկեղեցու վերնախավը, հոգեւորական առաջնորդները վճռականորեն դատապարտում են հակասեմիտիզմը”:
Մարդու վարքը նախ գնահատվում է ոչ թե այլ մարդկանց՝ այլ առաջինը՝ ի՛ր արժեւորմամբ: Հիպնոսացրեք մարդուն եւ ներշնչեք, որ ինքը գորտ է, եւ նա կսկսի գորտի պես կռռալ: Հուդայիզմը բարձրացնում է հրեայի ինքնագնահատականը մեծ բարձրության. հետեւաբար եւ հոգեդրությունը: Հուդայիզմն ասում է հրեային. “Դու աստվածընտրյալ ժողովուրդ ես. մնացյալ բոլորը՝ գոյեր, կենդանիներ մարդկային տեսքով: Դու պետք է լինես տնօրինողը ամբողջ աշխարհի, կառավարողը:

Գոյերի ամբողջ կուտակած կայքը քո սեփականն է, որ առժամանակ դեռ նրանց մոտ է”:

Հրեաներն այս մարտական ոգով չեն գնում հանքից պղինձ հանելու եւ այն ձուլելու. նրանք գնում են բանկ, ֆինանսական ընկերություններ, առեւտրական կազմակերպություններ, պետական խոշոր պաշտոն են վերցնում, հեռատեսություն վարում… Քրիստոսը հակադարձ վարք է քարոզում հավատացյալին. “Դու լոկ ստրուկն ես Աստծո. դու փոքրիկ մարդ ես. ամեն ինչ աստծո կամքով է լինում. իշխանությունն էլ նա է սահմանում: Դու մեղսակիր ես. զսպիր պարծանքդ, հպարտությունդ: Հաշտվի՛ր եղածին, համբերի՛ր, տանջվիր, թեկուզ տառապիր: Թե չենթարկվես, ինքնակամ դառնաս, մյուս աշխարհում դժոխք կգնաս: Այտիդ խփեցին՝ մյուսն էլ դեմ տուր. շապիկդ են խլում՝ բաճկոնդ էլ տուր”:

Արդյունքում՝ քրիստոնյայի ինքնագնահատականը, նրա ոգին իջնում է գրեթե զրո աստիճանի եւ այդ մակարդակով նա գոյատեւում է ինչպես ողորմելի մի բութ արարած, այլ ոչ թե ապրում մարդու պես հպարտ: Քրիստոնյային դարձնում են հիվանդ, ինքնափնովող մի բութ արարած, ինքն իր մեջ զանցանք, մեղքեր պրպտող:

Քրիստոնեական կառավարները (ի մեծի մասի ծագումով ջհուդ) ոչ ամաչում են եւ ոչ էլ թաքցնում, որ արհամարում, մարդ չեն համարում հավատացյալին, այլ միայն ոչխար, որին ըստ այդմ եւ հոտաղ է պետք. չէ՞ որ դա “հոտ” է:
Հեթանոսի (բնապաշտի) մոտ “լավ մարդ” հասկացության մեջ մտնում է ազնվածին, խելացի, հպարտ, պատվասեր, գեղեցիկ, կրթված, ունեւոր, կենսախինդ եւ այդու երջանիկ մարդը: “Վատ մարդ” հասկացության մեջ՝ խառնածին, անկամ, վախկոտ, հիմար, տգեղ, ենթարկվող, հիվանդ, անդաստիարակ, աղքատ, անօգնական տառապյալն ու դժբախտը:
Քրիստոսի մոտ ամեն ինչ “թարս” էր. նրա հերոսը խղճուկ աղքատն էր, դժբախտ խոնարհը. նա՛ էր օրհնվում ու խրախուսվում, իսկ թե դրա հետ տգեղ էլ լիներ՝ Քրիստոսն ուրիշ արժեք չէր ուզի:

Բնական բարոյականի այդ ավերման մասին շատ լավ է գրել Ֆրիդրիխ Նիցշեն իր “Բարոյականության ծագումաբանություն” աշխատության մեջ: Քրիստոնեությունը միշտ էլ ատել է ազատությունը, հատկապես մտքի, խոսքի ու խղճի: Ազատությունը երբեք չի եղել քրիստոնեական արժեքների համակարգի մեջ: Զարմանալի չէ, քանզի այն կարգ է տրված ստրուկին՝ հրեաներից: Հոգեւոր ստրկությունը բացառում է այլամտությունը: Քրիստոնեական շարադրանքները մեծ սիրո մասին՝ լոկ դիմակներ են, որոնց տակ խորը նենգապահվել է ամենադաժան, հակամարդկային, նվաճողական մի սեւ գաղափար՝ ընդդեմ բնապաշտական, բնական ճիշտ գաղափարի:
Մարդիկ լավ գիտեն “մարդասիրական” արմատները խաչակիր վանքի. այն լոկ տասներեք մլն մարդ է խորովել խարույկի վրա, ըստ որում՝ միշտ էլ բացաչք՝ կենդանի: Եվ այրում էին ո՛չ պատահածին, այլ ընտրյալին. գիտնականներին, աստղագետներին եւ այլք ընտրյալների, այրում էին միշտ միմիայն նրանց, ովքեր հասու էին չարին ու բարուն:

Քրիստոնեությունն անշեղ հալածեց գիտությունը, արվեստն ու ընդհանրապես՝ ամբողջ մշակույթը: Քրիստոնեությունն հրահրեց նաեւ մեծ պատերազմներ ու արշավանքներ՝ կոչեցյալ “Խաչակրաց”: Քրիստոնյաները տասնհինգ դարեր եվրոպացիներին արգելեցին նույնիսկ բաղնիք գնալ` հայտարարելով այն հեթանոսական պիղծ ձեռնարկություն՝ գայթակղող օջախ: Մշակութային ուծացման ջհուդական վարքակարգի համաձայն՝ ոչնչացվեցին հին ձեռագրերը, գրադարանները. մինչշումերականը՝ Բաբելոնում, Ալեքսանդրականը՝ Եգիպտոսում, Էտրուսականը՝ Հռոմում, պապիրուսուինը՝ Մեմֆիսում, մեկն էլ Ցարգրադում (կավելացնենք` հայկական մատյանները, գիրը, հավատն ու տաճարները… (հայարիականը)` Հայք-Հայաստանում-խմբ.): Գողացան Յարոսլավ Մուրու եւ Իվան Գրոզնու գրադարանները, Աթենքում այրեցին կուտակման տաճարը եւ այլ բազմաթիվ նման արարքներ…: Այս բոլորն, իհարկե, միայն մի նպատակով՝ ոչնչացնել պատմական ելակետային աղբյուրները:

Բողոքական քրիստոնյաների դրդմամբ Պետրոս առաջինը հրամայեց կրճատել օրացույցը 5508 տարով եւ թվարկությունը սկսել “փրկչի” ծննդից: Բոլոր ժողովուրդների կրոնները հեթանոսական՝ բնապաշտական էին:
Քրիստոնյաները նպատակասլաց ոչնչացրեցին բնապաշտության տաճարներն ու հուշարձանները, հին ձեռագրերը: Քրիստոնեական եկեղեցու բյուր հանցանքների փաստական կողմը խորն է արծարծում Կառլ Հայնց Դեշները՝ իր քառահատոր “Քրիստոնեության հանցալից պատմությունը” աշխատության մեջ: 988թ-ին սրով ու հրով Ռուսաստանում քրիստոնեություն մխրճեց կիսահրեա (ջհուդուհի Մալկեի եւ ռուս Սվյատոսլավի որդին) իշխան Վլադիմիրը, որի անվան մեջ իսկ ջհուդական ձգտումն է դրված: Նա ոչնչացրեց ազգային աստվածների բոլոր պատկերներն ու քանդակները, ազգային բոլոր գրավոր արժեքները՝ հետեւողականորեն իրագործելով հուդայիզմի ֆիզիկական ու մշակութային գենոցիդի գլխավոր դրույթը: Ներկայումս հեռուստատեսությամբ ճառախոսում են քրիստոնեության քարոզիչները, բայց արգելված է դեմ խոսող մարդկանց ճառախոսությունը (“ազատություն” է):
Քրիստոնյաները շատ են գոռգոռում համաշխարհային “սեկտաների” դեմ, բայց չեն ասում, որ դրանց մեծ մասը իրենք են հիմնել՝ նույն Քրիստոսի պաշտամունքի վրա: Բավարար է, որ հիշատակվի լոկ “Մարիա-Դեվի-Քրիստոսի” “գլոբալ” սեկտան, որ ամորձատում են միմյանց:
Քրիստոնեական եկեղեցին կաթողիկոսներով կառավարվող շատ ավելի լուրջ մեծ հանցախումբ է՝ պետությունների սահման չիմացող:

ԿոմունիզմԿոմունիզմի գաղափարը հղացել էր Կարլ Մարքսը: Այդ գաղափարի իրագործողը Ռուսաստանում եղավ Լենինը (հայրը՝ կալմիկ, մայրը՝ հրեուհի): Հրեական օրենքներով՝ ժառանգի ազգությունը մայրական է: Մայրական գծով Լենինի պապի անունն էր Իսրայել Մովսեսի Բլանկ: Կոմկուսի ղեկավարության հիմնական կազմում էին նաեւ հատուկ հրեաներ՝ Տրոցկին, Զինովեւը, Կամենեւը, Սվերդլովը, Կագանովիչը եւ այլք:
Կարլ Մարքսը “Կոմունիստական կուսակցության մանիֆեստ”-ում գրում է. “Կոմունիստներն իրենց տեսությունը կարող են արտահայտել մեկ դրույթով՝ “մասնավոր սեփականության ոչնչացում”: Շատ կարճ ու դիպուկ է. դրանում է կոմունիզմի էությունը: Իր՝ կոմունիզմի կառուցման միջոցը բռնությունն էր: Ահա թե ինչ է գրում Լենինն այդ առնչությամբ. “Պրոլետարիատի դիկտատուրան՝ ոչնչով չսահմանափակված, ոչ մի օրենքով բացարձակապես չարգելված, անմիջական բռնության վրա հենված իշխանություն է” (տՏսվ. րՏոՐ. րՏփ. Ց.12, րՑ.320):

“Հավասարություն եւ եղբայրություն, ազատություն, սոցիալական արդարություն, մարդասիրական հասարակարգ”՝ միայն դիմա՞կ էր:
Կոմունիզմը գերհարուստ հրեաների պայքարն էր ողջ աշխարհի դեմ: Կոմունիզմը՝ հրեականության համաշխարհային իշխանության հասնելու գերնպատակն էր:

Հրեական համաշխարհային ֆինանսական վերնախավը ֆինանսավորում էր եւ է կոմունիստական կազմակերպություններին: Այդ փաստերն այժմ ավելի քան բավարար են: Կապիտալիզմը վաղուց էր հրեության ձեռքերում, բայց առկա էին եւ ոչ հրեա կապիտալիստներ. թեկուզ դեկորատիվ, բայց առկա էին անխուսափելի ազատություններ. մարդիկ ճորտ էին, բայց ո՛չ ստրուկներ…
Կոմունիզմն արարվեց լիարժեք ստրուկ ծնելու համար: Բայց հրեան իսկ ապահովված չէ ամեն փորձանքից՝ նա էլ կարող է բախվել գոյության աներեր պատին: Նա ինքը, սնեց ու առաջ մղեց անհենք, անանուն մի անզոր գոյի՝ Իոսիֆ Վիսարիոնովիչ Ջուգաշվիլուն, որը նույն ոճով կնքվեց Ստալին: Բայց “անմեկնելի են գործերն աստծո”. կասեր ցանկացած տերտեր ու րաբբին…
“Գերագույն” կնքված Մեծ Ստալինը՝ տեղյակ ջհուդա-մասոնական մեծ նպատակին եւ ինքն էլ վարձված այն իրացնելու՝ ծածուկ խաթարեց… Միայն Յահվեն չէր տիրում աշխարհին: Տիեզերքն անսահման է բոլոր առումներով եւ աստվածային: Հետագան պարզեց, որ Ջուգաշվիլին անկեղծորեն չէր պաշտել Յահվեին: Յահվեի կամքով երկնքին հասած՝ նա դավաճանեց հենց այդ Յահվեին: Պարզվեց՝ լոկ նա չէր իշխում աշխարհին: “Ժողովուրդների հայր” հռչակվելով՝ Ստալինն անշեղ սկսեց պատժել՝ բանտել ու կախել, գնդակահարել հրեաներին… սարսափը պատեց ջհուդա-մասոն բուն “ընկերներին”: Նրանք սկսեցին ամեն կերպ փախչել, դիմակավորվել, շյուղից իսկ կառչել…
Հարկավ սիոնը դա դիտարկում էր, խիստ տագնապում էր ու մտահոգվում, մտատանջվում էր…

“Ժողովուրդների հայր” հռչակվեց “խելագար դահիճ”, որն անմեղ մարդկանց բանտերն էր տանում, սպանում, ջնջում: Սա երկար տեւել չէր կարող: Ձեռնարկվեց չարին պատասխան չարը՝ “հայր”-ը թույն խմեց՝ թողեց աշխարհը… “Առաջնորդ” կարգվեց ուրախ տխմարը, որ բաժակ օղուն տվեց աշխարհը. երբ ունեցածում կարող էր լողալ եւ այլոց էլ դեռ լող սովորեցնել…, բայց այդ դեպքում չէր լինի տխմար: Այս անգամ ջհուդն էլ չէր սխալվել: Էլ կարիք չկար ուղիներ փնտրել, ուրիշի խնդրել. նշանակվածը ինքը կգտներ ավերման ճարը, որ պարզ էր ինչպես արեւոտ սարը: Դա միշտ ժպտադեմ ոչինչ չանելն էր՝ երկիրը այդ կերպ անկման տանելն էր… Երկիրը, որ կուռ ընդդիմացել էր համաշխարհային նվաճումների (Չինգիզ-Բաթուից մինչ Ադոլֆ Հիտլեր) գրավվեց առանց կրակոցների ու հատուկ ջանքի, հաղթվեց դոլարի անպատկառ վարքից… Հին ֆիզիկական ընդհարումները մարտական էին՝ բայց դե անհարիր նոր կենաց կացին. ինչքան էլ դրանք հաջող լինեին, կարող էին եւ դիպչել հաղթածին:

Դոլարն անաղմուկ երկիր գրավեց, կարգը տապալեց, իրեն տեր կարգեց, առանց ճչալու՝ այդ մասին ի լուր ազդարարելու՝ գրավվածներին վիշտ պատճառելու, ողբի մղելու: Շատերն այսօր դա չեն գիտակցում, բայց հարկավ կզգան հրեից ծոցում, երբ արդեն լծված նրանց սայլակին՝ քաշելիս կլինեն զառիթափն ի վեր… Սա հասկացավ խենթ Ջուգաշվիլին եւ ձեռնարկեց այն բարեփոխելու նույնքան խենթ ու մեծ գործընթացը:

Վերոշարադրյալի հիման վրա պահանջում ենք`
1.Հուդայիզմը ճանաչել հանցագործ գաղափար, որ խախտում է մարդկային բարոյականության բնական նորմերը: Հուդայիզմի գաղափարական հիմունքները սահմանում են հրեաների բացառիկություն ու գերազանցություն, մնացյալ ժողովուրդների՝ թերարժեքություն: Հուդայիզմը հարկ է արգելել:
2. Հրեական բոլոր կազմակերպությունները համարել հանցագործ եւ պատասխանատվության ենթարկել “նվաճողական գործունեության մասին” հոդվածի համապատասխան: Հարկ է արգելել սինագոգերը, հրեական հասարակական ու քաղաքական կազմակերպությունները, քանի որ դրանք հիմնված են հուդայիզմի նվաճողական սկզբունքների վրա:
3. Քրիստոնեությունը հռչակել հանցագործություն, որ աղճատում է բարոյականի բնական կարգը: Քրիստոնեության գաղափարները, սկզբունքներն ու սահմանումները հրահրում են ցեղական ու կրոնական թշնամանք, քարոզում են հրեաների բացառիկություն ու առավելություն, այլ ժողովուրդների թերարժեքություն: Ջհուդաքրիստոնեական “Աստվածաշունչն” ատելությամբ է լցված այլ ժողովուրդների ազգային ավանդական բնապաշտական կրոնների նկատմամբ: Քրիստոնեությունն ու եկեղեցին հարկ է արգելել՝ որպես հանցագործ կազմակերպություն:
4. Ջհուդաքրիստոնեական Աստվածաշունչը հարկ է ճանաչել հանցավոր պլան՝ ամբողջ երկրագնդում իշխանությունը դարձնել հրեական:
5. Մարդասիրական արտաքսմամբ դրանց ուղարկել իրենց ազգային տարածք-պետություն Իսրայել` բռնագրավելով աստ թալանվածը:
6. Իսրայելի եւ հրեական համաշխարհային հանցախմբի կատարած անթիվ հանցանքների համար վճար սահմանել:
7. Պատասխանատվության ենթարկել բոլոր ա՛յն անձանց, ովքեր ջհուդաքրիստոնեական քարոզով են զբաղվում:
8. Դատական գործեր հարուցել ընդդեմ՝ ա) եղեռնի, բ) մարդատյացության, գ) ռազմամոլության, դ) նվաճողության:
12.08.2002թ.

Հրեական հալածանքների ու ջարդերի ժամանակագրական տվյալներ
1113թ. հրեական ջարդեր Կիեւում եւ ապա իշխանների ընդհանուր ժողովի որոշումը՝ վտարել դրանց Ռուսաստանից:
1290թ. Էդուարդ I-ը վտարում է հրեաներին Անգլիայից:
1391թ. Կարլոս VI-ը վտարում է հրեաներին Ֆրանսիայից:
1492թ. հրեաները վտարվում են Իսպանիայից:
1493թ. Ֆերդինանդ թագավորը հրեաներին վտարում է Սիցիլիայից:
1629թ. Ֆիլիպ IV թագավորը հրեաներին վտարում է Պորտուգալիայից:
1648թ. հրեական հանցախումբն անկարգություններ է կազմակերպում, այնուհետ “անգլիական” հեղափոխություն, որն ավարտվեց արյունոտ ահաբեկչությամբ եւ ապա թագավորի ծիսական սպանությամբ:
1743թ. կայսրուհի Ելիզավետան վտարեց հրեաներին Ռուսաստանից՝ հետեւյալ “ՈւԿԱԶ”-ով. “Բոլոր հրեաները՝ տղամարդ, թե կին, անկախ նրանց դիրքից ու կայքից, պարտավոր են անմիջապես կորչել սահմանից այն կողմ…”:
1789թ. հրեամասոնական հանցախումբը Ֆրանսիայում կազմակերպեց Բաստիլի “գրավումը”, որտեղ այդժամ առկա էին յոթ քրեական հանցագործներ: Սկսվեց “ֆրանսիական հեղափոխությունը”, որն ավարտվեց ահաբեկչությամբ եւ թագավոր Լյուդովիկ XVI ծիսական սպանությամբ:

1801թ. հրեամասոնական դավադրության արդյունքում Ռուսաստանի կայսր Պավել I-ին իր ննջարանում խեղդամահ արվեց հրեա Պելենի ձեռքով:
1825թ. նոյեմբերի 19-ին հրեամասոնական դավադրությամբ Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր I-ը թունավորվեց 3 հրեաների կողմից` բժիշկ Վիլլեի, Վոլկոնսկու եւ Ստոֆրեգենի:

1881թ. մարտի 1-ին, 4 անհաջող մահափորձից հետո, ռումբի պայթյունով սպանվեց Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր II-ը: Ալեքսանդր III-ը հայտարարեց՝ թե Ռուսաստանը ռուսաց համար է, եւ ռուս ժողովուրդը պետք է իր երկրին տիրակալ լինի: Նա համարձակորեն ամրապնդել է ներքին ու արտաքին քաղաքականությունը, չնայած հրեամասոնական հանցախմբի ծածուկ դիմադրություն:

Ցավոք, պատմությունն ուսուցանում է, որ ոչինչ չի ուսուցանում: Ցավալի է, բայց փաստ: Ժողովուրդները շուտ են մոռանում հրեյոց հարցը. հարյուր կամ ավելի քիչ տարիներ հետո՝ նույն քարի առջեւ հայտնվում են միշտ…

“Լուսանցք” Թիվ 128, դեկտեմբերի 4 — 10, 2009թ.
“Լուսանցք” Թիվ 129, դեկտեմբերի 11 — 17, 2009թ.
“Լուսանցք” Թիվ 130, դեկտեմբերի 18 — 24, 2009թ.
“Լուսանցք” Թիվ 131, դեկտեմբերի 25 — 31, 2009թ

Մի՛ զիջեք սիոնիստներին

27 Նոյեմբերի, 2009


Իրանի պաշտպանության նախարար Ահմեդ Վահիդին կոչ է արել Ռուսաստանի Դաշնության եւ Արեւմուտքի երկրների իշխանություններին` չզիջել “սիոնիստների եւ արեւմտյան տերերի ճնշմանը” ու կատարել հակահրթիռային պաշտպանության հ-300 համակարգերի մատակարարման պայմանագիրը:

ԻԻՀ ՊՆ նախարարը համակարգերի մատակարարման դանդաղումը պայմանավորել է հատկապես այդ ճնշումներով:

Իսկ ավելի շուտ, մատակարարման ձգձգման առիթով, իր դժգոհությունն էր արտահայտել Իրանի խորհրդարանի ազգային անվտանգության եւ արտաքին քաղաքականության հարցերով հանձնախմբի ղեկավար Ալահեդդին Բուրուժերդին: Նա ասել էր, որ եթե Ռուսաստանը չկատարի պայմանագիրը հ-300-ի մատակարարման վերաբերյալ, ապա դա կդառնա “բացասական կետ” երկկողմ հարաբերություններում:

Իսկ ՌԴ փոխվարչապետ Սերգեյ Իվանովը շուրջ մեկ ամիս առաջ արդեն հայտարարել էր, որ մինչեւ հիմա ոչ մի մատակարարում դեպի Իրան չի իրականացվել:

Իրանի եւ Ռուսաստանի միջեւ պարբերաբար տարաձայնություններ են լինում թե՛ կառուցվող ատոմակայանի, թե՛ ռազմա-քաղաքական տարբեր հարցերի շուրջ, ինչը կապված է Մոսկվայի՝ Արեւմուտքի հետ ընթացող խաղերի հետ…

Նարեկ Առուստամյան

“Լուսանցք” Թիվ 127, նոյեմբերի 27 — դեկտեմբերի 3, 2009թ.

Թագավորի Թորան

13 Նոյեմբերի, 2009

Րաբբին կոչ է անում սպանել երեխաներին
ու ռմբակոծել գերեզմանները

Անցյալ շաբաթվա վերջին հրեա րաբբի Եիդզաք Շապիրան հրատարակեց մի գիրք “Թագավորի Թորան” անունով, որտեղ կոչ է անում սպանել երեխաներին եւ նույնիսկ նորածիներին, եթե նրանք վտանգ են սիոնիստական պետությանը: Գրքում րաբբին հատուկ չի նշում “արաբներին” կամ “պաղեստինցիներին”, այլ հստակորեն ասում է` “բոլոր ոչ հրեաներին”: “Նրանք, ովքեր խոսքով թուլացնում են մեր ինքնիշխանությունը, արժանի են մահվան, եթե նույնիսկ ուղղակիորեն չեն առնչվում այդ սպառնալիքին”,-գրքում նշում է րաբբին:
230 էջանոց գիրքը մանիֆեստ է ոչ հրեաներին սպանելու օրենքների մասին եւ, ըստ րաբբիի, այդ ուսմունքը հիմնված է մեծամասամբ Բիբլիայի վրա, որից էլ հաճախ մեջբերումներ է անում: Որոշ րաբբիներ արդեն այդ գիրքը հանձնարարել են իրենց աշակերտներին եւ հետեւորդներին:
Գրքում կա մի գլուխ “Դիտավորյալ վնաս անմեղ մարդկանց” խորագրով, որտեղ րաբբին նշում է, թե թույլատրելի է սպանել ուրիշ ազգի քաղաքացուն, եթե տվյալ տեղամասի բնակչությունը սատարում է հրեային վնաս տվողին:
Րաբբին հստակորեն նշում է նաեւ, որ թույլատրելի է սպանել երեխաներին եւ նորածիներին, “եթե պարզվի, որ նրանք երբ մեծանան, մեզ վնաս են հասցնելու”:

Հարկ է շեշտել նաեւ, որ հրեական “Մոմենտ մագազին” ամսագրի մայիս-հունիսի համարում պատասխանելով մի ընթերցողի այն հարցին, թե ինչպես վերաբերվել պաղեստինցիների հետ, րաբբի Մանիս Ֆրիտմենը պատասխանում է. “Ես չեմ հավատում արեւմտյան բարոյականությանը` մի սպանիր քաղաքացիներին կամ երեխաներին, մի քանդիր սրբավայրերը, մի ռմբակոծիր գերեզմանոցները, մի կրակիր, քանի դեռ քեզ վրա չեն կրակել, որովհետեւ դա անբարոյականություն է:

Միակ միջոցը բարոյական պատերազմ տալու` Հրեական ձեւն է` քանդիր սրբավայրերը, սպանիր մարդկանց, կանանց եւ երեխաներին (եւ անասուններին):

Ապրելով Թորայի արժեքներով` դառնալու ենք լույս բոլոր ազգերի համար, որոնք կրում են պարտություն մարդու հիմնած կործանարար բարոյականության պատճառով”:

Ռաֆֆի Պապիկյան

“Հայաստան-Սփյուռք կապերի նախաձեռնության” ղեկավար
“Լուսանցք” Թիվ 125, նոյեմբերի 13 — 19, 2009թ.

Նոր արշա՞վ Ահմադինեջադի դեմ

9 Հոկտեմբերի, 2009

Երկար ժամանակ է ԻԻՀ նախագահ Մահմուդ Ահմադինեջադն անզիջում պայքար է ծավալել սիոնիստական գաղափարախոսության եւ դրանով առաջնորդվող Իսրայել պետության դեմ: Նա հրապարակային ելույթներով եւ պետական պաշտոնյայի կտրուկ կեցվածքով տարիներ շարունակ խոսում է սիոնիզմի գործած եւ գործելիք չարիքների մասին: Արեւմտյան սիոնիստները եւ “սեմիտական պաշտպանները” ամեն կերպ փորձեցին վարկաբեկել Իրանի նախագահին՝ նրան ծայրահեղական կամ այլ որակումներ տալով: Սակայն, բան դուրս չեկավ: Մ. Ահմադինեջադը շարունակեց իր հակասիոնիստական քաղաքականությունը: Եվ ահա մի նոր “բացահայտում” են մոգոնել “սեմիտական պաշտպանները”, եւ Իրանի գործերին ակնառու խառնվող մի երկրի հայտնի պարբերականում տպագրվում է “զարմանահրաշ” մի հոդված: Բրիտանական “Դեյլի Թելեգրաֆ” թերթը օրերս հրապարակված մի հոդվածում համոզմունք է հայտնել, թե Իրանի նախագահ Մ. Ահմադինեջադը հրեական արմատներ ունի:
Լրագրողների վկայությամբ, այդ փաստի ապացույցը կարելի է գտնել նախագահի նկարի վրա, որը նա պահել էր 2008թ. մարտին կայացած ընտրությունների ժամանակ: Հոդվածում գրված է, որ Մ. Ահմադինեջադի անունն այդ անձնագրում եղել է Սաբուրիջան: Դա, ըստ թերթի, իրանական հրեաների շրջանում շատ տարածված ազգանուն է, ովքեր ապրում են Արադան կոչվող բնակավայրում, որն էլ ԻԻՀ նախագահի ծննդավայրն է:
Բրիտանական պարբերականի տվյալներով, նախագահի հարազատները իսլամ են ընդունել եւ փոխել իրենց ազգանունը: Պարբերականի պնդմամբ, Իրանի նախագահի ծնողները 1950-ականներին տեղափոխվել են Թեհրան, որտեղ իսլամ են ընդունել եւ փոխել ազգանունը: Մ. Ահմադինեջադն իր հերթին երբեք չի ժխտել իր ընտանիքի տեղափոխման փաստը, սակայն երբեք չի նշել կրոնը փոփոխելու իրողությունը: Մ. Ահմադինեջադի ծագման եւ նրա կրոնական նախասիրությունների վերաբերյալ միշտ էլ ամենատարբեր կարծիքներ են հնչեցվել: Օր.՝ նախկինում նշվում էր, թե նա զրադաշտականության կրող է եւ մինչ օրս շարունակում է հավատարիմ մնալ իր կրոնական մոտեցումներին:
Արաբական եւ իրանական հետազոտությունների կենտրոնի փորձագետ Ալի Նուրիզադեն կարծիք է հայտնել, որ նոր տվյալները բացատրում են Մ. Ահմադինեջադի վարքագիծը Իսրայելի եւ ընդհանրապես հրեաների նկատմամբ. շատ ընտանիքներ, ովքեր փոխել են իրենց կրոնը, ատելությամբ են լցված հրեաների նկատմամբ:
(Տարօրինակ տեսություն է, ժամանակին էլ Ադոլֆ Հիտլերի հրեական արմատներն էին վկայակոչվում` նացիստների հակահրեականության պարզաբանման համար, այնինչ բազում հակահրեաներ (իրականում` հակասիոնիստներ) կան, համաշխարհային ճանաչում ունեցող մարդիկ են, ովքեր որեւէ կապ չունեն հրեական արմատների հետ):
Եվ ամենահետաքրքրականն այն է, որ իբր ազգությամբ լինելով հրեա, Մ. Ահմադինեջադն աչքի է ընկնում Իսրայելի հանդեպ երբեմն անգամ իրանական հոգեւորականության տեսանկյունից անհարկի սուր քննադատությամբ: Նշեցինք, որ հոգեբաններն Ահմադինեջադի այսօրինակ խիստ վերաբերմունքը մեկնաբանում են այն իրողությամբ, որ նա իր հրեատյացության անձնական դրդապատճառներն ունի եւ դա իր էթնիկ ծագման հանգամանքով պայմանավորված “ծագման մեղավորության” բարդույթի արդյունք է:
“Հրեական արմատների” տեսակետը պնդողները նկատել են, որ Իրանի նախագահի մանկական ազգանվան “ջան” վերջավորությունն ապացուցում է, որ ընտանիքում պահպանվել են հրեական ավանդույթներ:
Լոնդոնում Իսրայելի դեսպանության ներկայացուցիչ Ռոն Գիդոռը հրաժարվել է մեկնաբանել այդ տեղեկությունը:
Կարծում ենք` իրանական կողմը չի լռի եւ կպատասխանի հերթական հրապարակային հարցադրմանը: Ի դեպ, Մ. Ահմադինեջադը, կանխազգալով իր անվան շուրջ այսօրինակ զարգացումների հնարավոր վտանգը, իր ելույթներից մեկում շեշտել է, որ արեւմտյան զլմ-ների հիմնական նպատակը քաղաքական քարոզն է, որն արտացոլում է արեւմտյան սցենարիստների շահերը:
Արման Դավթյան

“Լուսանցք” Թիվ 120, հոկտեմբերի 9 — 15, 2009թ.

Լոնդոնը հրեաների դե՞մ

9 Հոկտեմբերի, 2009

Իսրայելի փոխվարչապետ եւ ռազմավարական պլանավորման նախարար Մոշե Յաալոնը չեղյալ է հայտարարել իր այցը Մեծ Բրիտանիա: Ըստ BBC-ի, Մ. Յաալոնը Լոնդոն պետք է մեկներ նոյեմբերին` Հրեական ազգային հիմնադրամի հրավերով, որպեսզի մասնակցեր իսրայելցի զինվորների օգտին կազմակերպվող հանգանակությանը:
Սակայն, նա պաղեստինցիների կողմից համարվում է 2002թ. Պաղեստինի Գազայի հատվածում Սալահ Շհադեի սպանության պատասխանատուներից: Իսկ այդ դեպքի ժամանակ զոհվել են 14 խաղաղ բնակիչներ, որոնցից 8-ը` երեխաներ: 2006թ. Մ. Յաալոնը (նախկինում Իսրայելի պաշտպանության բանակի գլխավոր շտաբի պետ) քիչ էր մնում այս հարցով ձերբակալվեր Նոր Զելանդիայում, ինչն էլ անհանգստացրել է նրան:
Վերջերս Լոնդոնում էր Իսրայելի պաշտպանության նախարար Էհուդ Բարաքը: Պաղեստինցիները փորձեցին դատական կարգով ձերբակալել նրան` “Հալված կապար” գործողության համար, սակայն հայցը մերժվեց: Իսկ Մ. Յաալոնի խորհրդականները վստահ չեն, որ դիվանագիտական անձեռնմխելիություն չունեցող փոխվարչապետը չի ձերբակալվի:

Կարեն Բալյան
“Լուսանցք” Թիվ 120, հոկտեմբերի 9 — 15, 2009թ.

Օսմանյան հեղափոխության մութ ծալքերը

2 Հոկտեմբերի, 2009

(Արաբերեն թարգմանության շուրջ)

Այս գրքին հեղինակը՝ Մեվլան Զադե Ռիֆաաթ, միակը չէ այն թուրք գրողներեն, որոնք ժամանակակիցները եղած են “Իթթիհատ վե Թերաքքը” կուսակցության ղեկավարներուն եւ դատապարտած արաբ եւ հայ ժողովուրդներուն դեմ անոնց ի գործ դրած եպերելի ջարդերը, արարքներն ու արկածախնդրությունները, որոնք ի վերջո կազմալուծեցին Օսմանյան պետությունը:

Մեվլան Զադե Ռիֆաաթ իր այս գիրքը գրած է օսմաներեն լեզվով, եւ անոր մեջ ամփոփած է գիտական ճշմարտություններ եւ “Իթթիհատ վե Թերաքքը”-ի ղեկավարության գաղտնի ժողովներու արձանագրությունները, ցույց տալով, թե այս կուսակցության հետապնդած նպատակները կը ծառայեին սիոնականության շահերուն եւ կը փորձեին Թուրքիան դնել ամերիկյան հոգատարության տակ, որպեսզի կարելի ըլլար արաբական հողեն անջատել Պաղեստինը եւ զայն հանձնել սիոնականներուն:

“Իթթիհատ վե Թերաքքը” կուսակցությունը, հանձինս Ջավիդ բեյի, ջանադիր եղավ առավել ծանրացնելու Թուրքիո կախյալությունը նախ՝ Իստամբուլի հրեա մեծ առեւտրականներեն եւ ապա ֆինանսական համաշխարհային սակավապետութենեն… (այսինքն. Սիոնականություն): Հայոց ամբողջական բնաջնջումի որոշումը տրված էր արդեն պատերազմեն շատ առաջ, 1910թ. հոկտեմբեր 31-են ի վեր, երբ կը գումարվեր “Իթթիհատ վե Թերաքքը”-ի համագումարը:

Այս ոճրային նպատակը կÿորոճային իշխող եռյակի անդամները՝ Էնվեր, Թալեաթ եւ Ջեմալ, արդեն 1910թ.-ի օգոստոսի սկզբեն, ինչ որ կը հաստատվի Մոնասթըրի բրիտանական ընդհ. դեսպանի տեղակալ Ա. Ճիրիի նամակով, զոր այս վերջինը առաքած էր Իստամբուլի բրիտանական Հյուպատոսին, 20 օգոստոս 1910թ.-ին, եւ որուն մեջ կը տեղեկացներ բովանդակությունը այն զույգ մը ճառերուն, զորս արտասանած էին Թալեաթ փաշա Սալոնիկի մեջ, եւ Ջավիդ բեյ՝ Մոնասթըրի երկու գաղտնի ժողովներու ընթացքին: Ջավիդ բեյ, “Իթթիհատ վե Թերաքքը” կուսակցության ղեկավարության ականավոր դեմքը, սիոնական հրեա մըն էր, իսկական անունով՝ Դավիթ, միահեծան պատասխանատուն “Իթթիհատի”-ի ելեւմուտքին եւ ավելի ուշ, հաջողած էր ստանձնել քեմալական ալ կառավարության ելեւմտական նախարարությունը, ջանալով վատթարացնել Թուրքիո ելեւմտական վիճակը եւ խորացնել արեւմուտքեն կախյալության արմատները: Ջավիդ բեյ միակ սիոնականը չէր “Իթթիհատ վե Թերաքքը” կուսակցության ղեկավարության մեջ:

Անգլիացի պատմագիր Սեթոն Ուաթսըն 1917թ. Լոնդոն հրատարակած էր գրքին մեջ կը գրե.- “Իթթիհատ վե Թերաքքը”-ի կազմության մեջ ամենեն ակնբախ իրականությունը այն է՝ որ ան ոչ թրքական է եւ ոչ ալ իսլամական: Հիմնադրությունեն ի վեր անոր ղեկավար դասին մեջ չհայտնվեցավ ոչ իսկ մեկ անդամ որ զտարյուն թուրք եղած ըլլար…”:

Եվ Սեթոն Ուաթսըն կը շարունակի՝ “այս կուսակցության ետին գտնվող մղիչ ուղեղները կամ հրեաներ էին եւ կամ ալ՝ իսլամացած հրեաներ, իսկ նյութական նպաստը կուգար Սալոնիկի մեծահարուստ հրեա դեոմներեն, նաեւ՝ միջազգային դրամատիրութենեն՝ Վիենայեն, Բուտապեշտեն, Բերլինեն եւ հավանաբար ալ՝ Փարիզեն եւ Լոնդոնեն” (տես՝ Սեթոն Ուաթսըն, “Ազգայնականության Առաջացումը Պալքաններու Մեջ”, Լոնդոն, 1917թ., էջ 135-136, անգլերեն, նաեւ Զեյն Ն. Զեյնի վերոհիշյալ գիրքը, էջ 86-87): Պրոֆ. Ն. Զեյն իր վերոհիշյալ գրքին էջ 86-ին մեջ կըսե, թե արաբ ղեկավարներ կասկած ունեին “Իթթիհատ վե Թերաքքը” կուսակցության շուրջ. “Իթթիհատ”-ի բոլոր ղեկավարներն ու առաջնորդները, առանց բացառության մասոններ էին եւ Սալոնիկի հրեաները անբաժանելի մասն էին “Իթթիհատի”-ի: Նույնինքն Քյազըմ Կարաբեքիր փաշա իր “Իթթիհատ վե Թերաքքը” Կուսակցությունը՝ 1896-1909թթ.” գրքին մեջ (էջ 166) կընդունի թե Թալեաթ փաշա, Էտիրնե քաղաքի իսրայելական լիսեի աշակերտն էր, թե այն գաղտնի կեդրոնատեղին, ուր կը կատարվեին “Իթթիհատ վե Թերաքքը” կուսակցության նորադիրներու արձանագրությունն ու երդմնառությունը՝ հրեայի մը բնակարան էր (էջ 178), եւ թե “Իթթիհատի” հիմնադիր անդամներեն Էմմանուել Կարասսո հրեա մըն էր, ինչպես նաեւ բոլոր հիմնադիրները, Էնվեր փաշայի գլխավորությամբ մասոններ էին (էջ 175): Ծանոթ իրողություն է, թե սիոնական պարագլուխ Թեոդոր Հերցըլ Կարասսոյի պաշտոն տված էր խոսակցություններ վարելու սուլթան Աբդուլ Համիդ Բ-ի հետ՝ Պաղեստինի առընչութեամբ: Տակավին, Իստամբուլի մեջ, 1965-ին հրատարակված “Մասոնականությունը Թուրքիո եւ Ախարհի Մեջ” գրքի 60-րդ էջին վրա կը կարդանք հետեւյալը. “Իրականության մեջ՝ “Իթթիհատ վե Թերաքքը” կուսակցությունը մասոնական օթեակներու մեկ նմանական էր:

Եվ եթե հարցերուն այս անկյունեն նայելու ըլլանք՝ կը գտնենք թե մասոնները շատ մեծ դեր ունեցած են սուլթան Աբդուլ Համիդ Բ-ի գահընկեցության մեջ”: Այսպիսով հստակ կը դառնա, որ “Իթթիհատ վե Թերաքքը” կուսակցությունը թուրք ազգային շարժում մը չէր, այլ կը հանդիսանար սիոնական գաղտնի կազմակերպություն մը, որ կը գործեր “թուրանական” ծրագրին օգտին, զոր մշակած էին սիոնական ուղեղներ, որպես այլազան ստորաբաժանումներ ունեցող, բայց ամրակուռ ծրագիր մը, որուն երեսներն էին, օրինակ, իշխանության գրավումը եւ սուլթանականության քայքայումը, Պաղեստինի վերաբնակեցումը, Կեդրոնական Ասիո տիրապետումը, Ցարական Ռուսիո քայքայումը եւ իշխանության գրավումը արեւմուտքի մեծ տերություններու օգնությամբ, եւ այս բոլորը՝ “Թուրանական Կայսրության վերականգնումի”-ի կեղծ դրոշին ներքեւ…: Ուրեմն, “թուրանական” ծրագիրը իրականության մեջ՝ վերաբնակեցումի ծավալապաշտական ծրագիր մըն է՝ կեղծ կարգախոսի մը պիտակին տակ:

Կը տեսնենք նաեւ՝ թե սիոնականությունն էր որ “իթթիհատի” միջոցով Օսմանյան կայսրության մեջ հրահրեց մոլեռանդությունը: Հրեա Լեոն Քահունն էր նախակարապետը թրքության եւ հակաիսլամականության քարոզչության՝ ժթ. դարու վերջերուն: Ան էր, որ առաջին անգամ իր “Ներածություն Ասիո Պատմության — թուրքերը եւ մոնկոլները՝ իրենց ծագումեն մինչեւ 1405թ.” Ֆրանսերեն գրքին մեջ կը հայտարարեր, թե “Թուրքերը խելացի եւ առաջնակարգ ժողովուրդ էին, սակայն անոնք սկսան նահանջել եւ քայքայվել այն օրեն՝ երբ սկսան հրաժարվել իրենց յուրահատկություններեն եւ իսլամի կրոնքն ու քաղաքականությունը դավանեցան (տես՝ Ահմետ Էմին, “Արդի Դարու Բարենորոգութեան Առաջնորդները”, Կահիրե, 1948թ., էջ 187-199, արաբերեն):

Այնուհետեւ, բոլոր սիոնական հրեաներ, որոնք թրքական կեղծանուններով սկսան գրել, ջատագովեցին եւ տարածեցին թուրանական հակաիսլամական այս քարոզչությունը: Անոնցմե էին, օրինակի համար, լեհ հրեա Կոնստանդին Բոռժեցկին, որ Մուստաֆա Ջելալեդդին փաշա կեղծանունով հրատարակեց “Հին եւ Արդի Թուրքերը” գիրքը ֆրանսերեն, գերման հրեա Ալբերտ Կոհենը, որ Թեքին Ալփ կեղծանունով հրատարակեց իր “Թրքությունը եւ Համաթրքությունը” գիրքը ֆրանսերեն, ավստրիացի հրեա Ֆրանց Ֆոն Վերները, որ մշակեց թուրանական շարժման քաղաքական ծրագիրը, գործածելով Մուրադ Էֆենտի ծածկանունը: Սալոնիկեն ծանոթ հրեուհի Խալիդե Էդիպ, որ հռչակ առած էր իր “Սէնի Թուրան” (“Նոր Թուրան”) գրքով, հաջողված էր կորզել իր համար “Միլլեթ անասը” (ազգին մայր) հորջորջումը եւ կը վարեր Դամասկոսի աղջկանց վարժարաններու քննիչի պաշտոնը: Ավելի ուշ, մեծ ջանքեր թափելով Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը համոզել, որ ան ընդուներ ամերիկյան հոգատարությունը Թուրքիո վրա, ինչ որ ցույց կու տա, թե ամերիկյան հոգատարության ծրագիրը սիոնական ծրագիր մըն էր եւ ոչ ուրիշ բան:

 Հարկ է վերհիշեցնել, թե արաբական բարենորոգչական կազմակերպությունները Համաշխարհային Առաջին Պատերազմի նախօրյակին կը գիտակցեին “Իթթիհատ վե Թերաքքը”-ի ներկայացուցած վտանգը եւ նյութած դավերը արաբական երկրներուն դեմ: Այսպես, “Բասրայի Բարենորոգչական Կազմակերպությունը” իր հայտարարություններեն մեկուն մեջ կըսեր. “Իթթիհատ վե Թերաքքը” կուսակցությունը կանգնած է սիոնական շարժման ետին եւ առաջարկած է Պաղեստինը վաճառել հրեաներուն. այս կուսակցության անդամները իսլամներ չեն, քավ լիցի, ընդհակառակը, անոնք անհավատներ են, որոնք խաղի բերին իսլամությունը եւ փորձեցին պառակտել, հիմեն կործանել զայն… անոնք կը փորձեն թրքացնել մեզ եւ ի սպառ ջնջել մեր լեզուն”:

Էմին Ռիհանը՝ արբականությունը դավանող այս մտքի եւ գրչի մեծանուն ներկայացուցիչը, կը պնդե թե սահմանադրական ժամանակաշրջանին սահմանադրության անունով գործված ոճիրները ավելի բարբարոսական եղան քան Լենկթիմուրի, եւ ավելի ահավոր՝ քան Աբդուլ Համիդի արյունալի ոճիրները: Ան կը հաստատե, նույնպես “Իթթհատ”ականներուն հետեւորդական ճիգը՝ հայ ժողովրդի ամբողջական բնաջնջումին համար… Ան կը դատապարտե նաեւ ավելի քան երեք հարյուր հազար իսլամ եւ քրիստոնյա արաբներու սպանդը “Իթթհատ”ականներու ձեռամբ, եւ կը պնդե, թե իսլամի դրոշին ներքեւ արաբներու եւ թուրանական թուրքերու միջեւ ամեն հարազատության խոսք՝ անհիմն զեղծարարություն է (տես՝ Էմին Ռիհանի, “Ազգութեան Մասին”, Ա. հատոր, Պեյրութ, 1965թ., էջ 124, արաբերեն):

Թրքամետ պատմագետ Զեյն Ն. Զեյն, իր կարգին կը հաստատե՝ “Արդար ըլլալու համար պետք է ըսել, թե թուրքերը երբեք չփորձեցին ձուլել կամ թրքացնել արաբները, բացի այն ատեն ըսկսեալ, երբ “Իթթիհատ վե Թերաքքը” կուսակցությունը իշխանության գլուխ անցավ 1908թ.” (տես՝ Զեյն Ն. Զեյն, էջ 21): Ահա այսպիսով հստակորեն կերեւի, թե հիմնական արատը թաքնված է թուրանական ծրագրին (որ սիոնական ծագում ունի) մեջ, որ կսպառնա Միջին Արեւելքի (առանց բացառության) բոլոր ժողովուրդներուն, եւ ճիշտ այս է, զոր կուզե փաստել թուրք գրողը՝ Մեվլան Զադե Ռիֆաաթը, իր գրքին մեջ: Եվ եթե թրքական իրարահաջորդ իշխանությունները հետեւողականորեն կը մերժեն դատապարտել թուրանական ծրագիրը եւ անկե ճյուղավորվող ամեն քայլ, կը նշանակե, թե այդ ծավալապաշտ քանդիչ ծրագիրը առկա է տակավին եւ անոր սեւ էջը փակված չէ ոչ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի, ոչ Սուլեյման Դեմիրելի եւ ոչ ալ զինվորական սակավապետության ներկայի իշխանության օրով:

Ժամանակակից թուրանական գործիչ եւ գրող Նիհալ Աթսըզ՝ իր “Թուրք Պատմության Մեջ Հարցեր” խորագրով գրքին մեջ, որ հրատարակված է Իստամբուլի մեջ 1975թ.-ին, առանց բառերը ծամծմելու, տառացիորեն կը գրե հետեւյալը. “Թուրանականությունը մեզի համար սրբազնագույն նպատակ է: Թուրանականությունը վեհ գաղափար մըն է, քանի որ ազնվական նպատակ մըն է… երեկ հերթը Հաթայինն էր — Իսկենտերունի Սանճաքինը — այսօր Կիպրոսինն է, իսկ վաղը հերթը պիտի գա Արեւմտյան Թրակիո եւ Քերքուքի, եւ հետեւյալ օրն ալ՝ Ատրպեյճանի եւ հուսկ ուրեմն ավելի անդին: Այս է հաստատ ճշմարտությունը: Եվ ոչ ոք թող իր գլուխը պահե ավազի մեջ” (Տես՝ էջ 50 եւ 51):

Եվ հայասպան ցեղասպանությունը զոր գործեցին “Իթթիհատ վե Թերաքքը” ղեկավարները, ուրիշ բան չէր՝ եթե ոչ թուրանական ծավալապաշտ (սիոնական) ծրագրին մեկ երեսը միայն:

Պատմագետ Իսմայիլ Ռահին (Թեհրանի համալսարանի պատմության դասախոսը) իր “Հայկական Ջարդերը Օսմանցի Սուլթաններու Օրերուն” գրքի մեջ (Թեհրան, 1972թ.) հետեւյալը կը գրե գրքի 44-րդ էջին վրա. “Թուրքերու ծրագիրն էր վերացնել Հայաստանի վտանգը թուրանական ծավալողական եւ զավթողական ծրագրին առջեւեն եւ Ասիո հետ անմիջական կապ ստեղծել՝ Ատրպեյճանի ճամբով…”:

Վերջապես, հարկ է դիտել տալ, թե թուրանական ծրագիրը իր մեկնակետով, գործելակերպով եւ նպատակով ներհակ է իսլամի վարդապետության: Եվ արդեն, արաբ հավատավոր իսլամներ ընդդիմացան այդ ծրագրին եւ այդ գեհենի կրակներեն փախստական գաղթական հայերուն ընձեռեցին կարելի ամեն պաշտպանություն եւ ասպընջականություն՝ Համաշխահրհային Առաջին Պատերազմի այդ թեժ օրերուն: Ծանոթ է, թե Հաշեմական տունեն Հուսեյն Պըն Ալին, Արաբական երկիրներու թագավորը եւ Մեքքեի Շերիֆը, ընդդիմացավ “Իթթիհատ վե Թերաքքը”-ի թուրանականներուն, դատապարտեց անոնց գործադրած բարբարոսային ջարդերը եւ հրահանգեց Ֆայսալ եւ Աբդուլ Ազիզ իշխաններուն պաշտպանել Հայկական Հակոբյան համայնքի զավակները, օգնել անոնց եւ պաշտպանել զանոնք այնպես, “ինչպես կը պաշտպանեք ձեր անձերը, ձեր սեփականությունները եւ ձեր զավակները… քանի որ “անոնք արժանի են իսլամի զիմմային” (տես՝ Սալեհ Զահրետտինի վերոհիշյալ գրքին հավելվածների բաժինը, էջ 280):

Այս հրամանագրին նախորդած էին նաեւ երեք կարեւոր քաղաքական հռչակագրեր:

Առաջինը՝ 16 հունիս 1916թ., որուն մեջ Հուսեյն Պըն Ալին կը դատապարտեր “Իթթիհատ վե Թերաքքը”-ի կառավարությունը, որ շեղված էր իր իսլամությունեն եւ իր բոլոր կապերը խզած իսլամական աշխարհեն, Ղուրանեն եւ իսլամի վարքեն: Ան կը դատապարտեր “Իթթիհատ”-ը, որ “հեղաշրջումի ճամբով խլած էր պետական իշխանությունը եւ զայն հանձնած անձերու, որոնց մեծ մասը խոր արմատ չուներ թուրք ժողովուրդին ծոցին մեջ, ոչ ալ իսլամի ուսմունքին ծանոթ էր կամ՝ բարի գործ կատարած իսլամի գծով… ինչպես է պարագան Էնվեր փաշայի, Ջեմալ փաշայի եւ Թալեաթ բեյի…”, ընդհակառակը, “արաբներու դեմ իր ատելությունը հասցուցած էր անոնց մեռելներն անգամ անպատվելու աստիճանի, եւ անոնք համաձայն էին սրբապղծել՝ Ապտել Քարտեր Հիվսոնի Շերիֆի, այդ Մուճահիտ իշխանի գերեզմանն անգամ…”, եւ շարունակելով կը դատապարտեր “թուրանական գաղափարը՝ որ զիրենք մղած էր գործելու այս օրերուն հանրածանոթ դարձած ջարդերը հայոց այրերուն, կիներուն եւ մանուկներուն դեմ”, եւ հարց կու տար թե արդյոք այս վարմունքը կը համապատասխանե՞ր մեծագույն Առաքյալի ուսմունքին եւ պատվիրանին:

Երկրորդը՝ 12 նոյեմբեր 1916թ.-ին, որուն մեջ Հուսեյն Պըն Ալի կը դատապարտեր այն ջարդերը որոնք գործադրվեցան հայոց, հույներուն եւ արաբներուն դեմ եւ Մետինե քաղաքին մերձակայքը…

Երրորդը՝ 5 մարտ 1917-ին, որուն մեջ Հուսեյն Պըն Ալի Մեքքեի Շերիֆը կոչ կըներ թրքական իշխանության տակ գտնվող բոլոր իսլամներուն, բանակին եւ անոր հրամանատարության, ըմբոստանալու “անհավատ թուրանականներու կառավարության” դեմ, երկիրը ազատելու համար “թուրանականության ավազակախմբի մարդոցմե” (տես՝ “Ալ-Քուպլե” օրաթերթի 6 մարտ 1917թվակիր 258-րդ համարը):

Եթե Մեվլան Զադե Ռիֆաաթ առիթը ունեցած ըլլար ծանոթանալու օսմանյան եւ բրիտանական արխիվներուն՝ ձերբազատված պիտի ըլլար շատ մը պատրանքներե եւ խուսափեր բարոյական դատումներե, քանի որ անդրադարձած պիտի ըլլար, թե չարյաց աղբյուրը կը գտնվեր այն փաստին մեջ, թե “Իթթիհատ վե Թերաքքը” կուսակցությունը պարզապես գործիք մը դարձած էր համաշխարհային սիոնականության ձեռքը եւ կը գործադրեր թուրանական ծրագիրը, որ խորքին մեջ երբեք “թուրանական” կամ “թրքական” չէր եղած, այլ՝ էր եւ կը շարունակե ըլլալ կոսմոպոլիտ:

Իրենց կարգին Թոյնպի եւ Քըրքուտ միասնաբար հրատարակած “Թուրքիա” խորագրյալ գրքին մեջ կը հաստատեն, թե թուրանական քարոզչությունը ծավալապաշտական եւ թշնամական է իր բնույթով եւ կեզրակացնեն.- “Կը բավե հիշել՝ որ թրքախոս ժողովուրդներու երկու երրորդը կը բնակին ոչ թե Թուրքիո՝ այլ ռուսական սահմաններու ետին, եւ արդեն մեզի համար հստակ կը դառնա այս քարոզչության նշանակությունը: Կարծեք թե թուրանական շարժման բուն նպատակն է Ռուսական կայսրությունը կործանելու գործոն մը հանդիսանալը”:

Հետեւաբար, “Իթթիհատ վե Թերաքքը” կուսակցությունը իր էությամբ ոչ թրքական էր եւ ոչ ալ, մանավանդ, իսլամական: Այլ՝ գործիք մըն էր համաշխարհային սիոնականության ձեռքին:

Գասպար Տերտերյան Հասարակական գործիչ,

 իրավաբան Լիբանան

“Լուսանցք” թիվ 118, սեպտեմբեր 25- հոկտեմբեր 1 2009թ.

“Լուսանցք” Թիվ 119, հոկտեմբերի 2 — 8, 2009թ.

Հայ ազգայնականները պահանջում են

25 Սեպտեմբերի, 2009

Հայ ազ­գայ­նա­կան­նե­րի հա­մախմ­բու­մը սեպ­տեմ­բե­րի 23-ին Հայ ա­րիա­կան մի­ա­բա­նութ­յան գրա­սեն­յա­կում հրա­վի­րել էր մա­մու­լի ա­սու­լիս՝ ՀԱՄ ա­ռաջ­նորդ Ար­մեն Ա­վե­տիս­յա­նի դեմ կա­տար­ված վրաեր­թի քր­գոր­ծը կար­ճե­լու եւ հայ-թուր­քա­կան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի մա­սին թե­մա­նե­րով: 

Ար­մեն Ա­վե­տիս­յա­նը նախ ներ­կա­յաց­րեց իր դեմ կա­տար­ված “վրաեր­թի” քրգոր­ծը եւ հա­մա­նե­րու­մով այն կար­ճե­լու “հիմ­քե­րը”: 

— Այդ քրգոր­ծը փնթի է կազ­մ­ված, ա­ռանց հա­մոզիչ հիմ­քե­րի, նույնիսկ պաշ­տո­նա­կան գր­ագ­րութ­յան ակ­նա­ռու հա­կա­սու­թ­յուն­նե­րով,-նկատեց Ա. Ավետիսյանը: 

Ըստ նրա՝ քր­գոր­­ծում ա­մե­նա­հե­տաքր­քիր հա­կա­­սութ­յուն­նե­րից մեկն այն է, որ պա­տա­հա­րից 1 ա­միս անց ոս­տի­կա­­նութ­յան փաս­տաթղ­թե­րում նշ­վում է (փաստա­թղ­թերի պատ­ճեն­ները խմբագ­րու­թ­յունում ենխմբ.), որ հայտ­նի չէ վրաեր­թի մե­ղա­վոր վա­րոր­դը եւ չկան վկա­ներ, բայց  այս­պես կոչ­ված վրաեր­թից ըն­դա­մե­նը օ­րեր անց, երբ ին­քը հի­­վան­դա­նո­ցում էր, իր ըն­կեր­նե­րին եւ հա­րա­զատ­նե­րին է մո­տե­նում ոմն Շո­ղա­կաթ Ա­միր­խան­յան եւ ներ­կա­յա­նա­լով որ­պես պա­տա­հա­րի մե­ղա­վոր, ինչ-ինչ ա­ռա­ջար­կ­ներ է ա­նում՝ մեղ­քե­րը քա­վե­լու հա­­մար: Ի դեպ, հե­տո քրգոր­ծում նշ­­վում է՝ իբր վա­րոր­դը ոս­տի­կա­նութ­յան աշ­խա­տա­կից­նե­րի կա­տա­­րած հա­մա­պա­տաս­խան աշ­խա­­տանք­նե­րի շնոր­հիվ, զգա­լով իր մեղ­քը, հան­դես է ե­կել մե­ղա­յա­­կա­նով: Իբր մե­ղա­վոր վա­րոր­դը տե­ղե­կա­ցել է, որ ոս­տի­կան­ներն ի­­ր­են են փնտրում (կար­ծես դա չէր հաս­կա­նում) ու ներ­կա­յա­ցել է Շա­հում­յա­նի ոս­տի­կա­նութ­յան բա­ժան­մունք, որ­տե­ղից նրան ու­ղար­կել են Է­րե­բու­նու բա­ժան­մունք: Այ­ս­ինքն՝ ա­ռա­վո­տից մին­չեւ ուշ գի­շեր Ար­մեն Ա­վե­տիս­յա­նին փնտրող կու­սա­կից­նե­րը, նաեւ գնալով ոս­­տի­կա­նութ­յուն, չեն ի­մա­նում նրա տե­ղը, իսկ այդ ավ­տո­վա­րոր­դը հան­կարծ ի­մա­նում է եւ ոս­տի­կա­նութ­յան մի բա­ժան­մուն­քի աշ­խա­տա­կից­նե­րի կող­մից (վրաեր­թի դեպ­քը հայտ­նե­լուց հե­տո) բա­րե­կա­մա­բար բաց է թողն­վում եւ ըն­կե­րա­բար ու­ղարկ­վում է ոս­տի­կա­նա­կան մեկ այլ բա­ժան­մունք:   

Հե­տաքր­քիր է, որ այս­պես կոչ­ված վրաեր­թի ժա­մերն էլ­ են տար­բեր նշված եւ նույն անձի` Շ. Ամի­ր­խանյանի ցուց­մունք­նե­րում կան միմյանց հա­կա­սող բա­ցատ­րութ­յուն­ներ: Սկզբում նշվում է ժա­­մը 11-12-ը՝ որ­պես վրաեր­թի ժամ, սա­կայն երբ պարզ­վում է, որ ՀԱՄ ա­ռաջ­նոր­դը ժա­մը 13:10-ին զան­գա­հա­րել է իր մա­մու­լի խոս­նա­կին եւ ա­սել, որ գա­լիս է գրա­սեն­յակ, ա­պա հան­կարծ վրաեր­թի պա­հը դառ­նում է ժա­մը 14:00-ի սա­հ­ման­նե­րը: Այս ամ­բողջն էլ հա­կա­­սութ­յան մեջ է ոս­տի­կա­նութ­յան տր­ա­մադ­րած հեր­թա­կան փաս­տա­թ­ղ­թում, ըստ որի, մա­յի­սի 4-ին (իբր վր­աեր­թի օ­րը) ոս­տի­կա­նութ­յան հա­­մա­պա­տաս­խան բաժ­նում առ­հա­սա­րակ վրաերթ չի գրանց­վել Ա­­գա­թան­գե­ղո­սի փո­ղո­ցում: Հե­տո հան­կարծ վրաեր­թի փո­ղո­ցը դառ­նում է Տի­տոգ­րադ­յանը, սա­կայն այն­­տեղ էլ չեն գտնվում վկա­ներ: Քրգոր­ծում ներ­կա­յաց­ված են իբր եր­կու վկա­նե­րը՝ Է­րե­բու­նի պո­լիկ­լի­նի­­կա­յի քույրն ու պա­հա­կը: Մինչդեռ նրանք ցուց­մուն­քով հրա­ժար­վում են վկա լի­նե­լուց՝ ա­սե­լով, որ Ար­մեն Ա­վե­տի­ս­յա­նի մա­սին ի­րենց տե­ղե­կաց­րել են տա­րած­քում գտնվող մի քա­նի անձինք, իսկ իրենք պար­զա­պես ե­կել են օգ­նե­լու ար­յու­նա­քամ լի­նող ՀԱՄ ա­ռաջ­նոր­դին, ո­ր­ին գր­ան­ցել են որպես անհայտ անձ: Պարզ­վում է` Շո­ղա­կաթ Ա­միր­խան­յա­նը վրաեր­թից ո­րոշ ժա­մա­նակ անց է միայն Ա­գա­թան­գե­ղո­սի փո­ղո­ցից իր մե­քե­նա­յի մեջ դր­ել Ար­մեն Ա­վե­տիս­յա­նին եւ բե­րել ու ա­ռանց բժիշկ­նե­րին հանձ­նե­լու թողել է (ինչ-որ մարդ­կանց հետ) պո­լիկ­լի­նի­կա­յի դի­մա­ցի այ­գու մեջ ու փա­խել: Հե­տո փաս­տա­թղ­թե­րում նշվում է, թե Տի­տոգ­րադ­յան փո­ղո­ցում ար­յան նման հե­ղու­կի հետ­քեր կա­յին, ո­րը չի են­­­թարկ­վում զննութ­յան, քան­զի չի ար­ձա­նագր­ված քրգոր­ծում, իսկ իբր վրաեր­թի փո­ղո­ցում (Ա­գա­թա­ն­­գե­ղո­սի) բա­ցա­կա­յում են ար­յան հե­տ­քե­րը: Սա այն դեպ­քում, երբ Ար­մեն Ա­վե­տիս­յա­նը ոտ­քից գլուխ կոտր­վածք­նե­րից եւ ջարդ­վածք­նե­րից ար­նա­քամ լի­նե­լուց է ե­ղել: 

Չեն պահ­պան­վել նաեւ ՀԱՄ ա­ռաջ­նոր­դի հե­ռա­խո­սա­յին վեր­ջին զրույց­նե­րի հե­ռա­խո­սա­հա­մար­նե­րը, քրգործում չկան դրանց վերծանումները, նույ­նիսկ հե­ռա­խո­սը որ­­պես ի­րե­ղեն ա­պա­ցույց չի ներգ­րավ­վել քրգոր­ծում, այն դեպ­քում, երբ ըստ վա­րոր­դի՝ տու­ժո­ղը հե­ռա­խո­սով խո­­սե­լիս է ե­ղել, ո­րը հար­վա­ծից հե­տո բո­լո­րո­վին չի վնաս­վել: Ուշա­դրու­թ­յուն դարձնենք` ամենեւին չի վնասվել, չնայած տուժողի ստացած` կյանքին վտ­անգ սպա­ռ­նացող կոտրվածքների ու վն­ա­ս­վ­ած­ք­նե­րի: 

Մի դիտարկում էլ. քննության արձա­նա­գրութ­յուններում նշվում է, թե վա­րոր­դի կող­քին մին­չեւ քսան տա­րե­կան տղա է եղել, հե­տո… հերք­վում է դա: Իսկ այդ վա­րոր­դի տղան, ով հայտն­վել է հի­վան­դա­­նո­ցում եւ բա­նակ­ցել այնտեղ ներ­կա մարդ­կան­ցից ո­մանց հետ, հենց այդ տա­րի­քին է: Նա, մի քանիսի ասելով, նույ­նիսկ պար­ծե­ցել է, թե Լա­վան­դա­յի Ա­րա­յի­կիկող­մից հո­վա­նա­վոր­վում է ի­րենց գոր­ծը՝Սիթի քեփՍՊԸի (տաքսի ծառա­յու­թյուն), ուս­տի ի­րենք ա­պա­հով­ված են եւ ոչ մեկից էլ չեն վախե­նում

ՀԱՄ ա­ռաջ­նոր­դը հայտ­նեց, թե կա­րող է է­լի ան­հե­թեթ դրվագ­ներ ներ­կա­յաց­նել քր­գոր­ծից, բայց բա­վա­րար­վե­ց այս­քա­նով. “Քրգոր­ծը կարճ­վում է ա­ռանց վկա­նե­րի ու դեպ­քե­րի հա­վաս­տա­լից հիմ­նա­վոր­ման, բայց ոչ մի պաշ­տոն­յա կամ գոր­ծա­րար ոչ մե­կի հա­մար չեն կա­րող վա­հան կամ պա­շտ­պան լի­նել, իսկ փաստերը ճշտվե­լու դեպ­քում հենց հովանավորողները խո­ցե­լի կդառ­նան”: Ուս­տի ՀԱՄ-ը իր հե­տաքն­նութ­յու­նը շա­րու­նա­կում է եւ ստիպ­ված է հայ­տա­րա­րել, որ իշ­խա­նութ­յուն­նե­րի նման պահ­ված­քը պար­տադ­րում է ի­րա­վա­կան հար­թութ­յուն (ԱԺ) մտցնել “վեն­դե­տա­յի”-վրե­ժի մա­սին օ­րեն­քը, որ­պես­զի մար­դիկ, իտալացիների նման, օ­րի­նա­կան ձե­ւով ի­րենց հար­ցե­րը լու­ծեն: Այ­լա­պես՝ պաշ­տոն­յա­­ներն ու այ­լաբ­նույթ վեր­նա­խա­վա­յին խա­ժա­մու­ժը, այս­պես թե այն­պես, ա­ռաջ­նորդ­վում է վրե­ժի ի­րա­վուն­քով, ուս­տի դա պետք է բո­լո­րի հա­մար գրել ու ի­րա­գոր­ծե­լի դարձ­նել: Միեւ­նույնն է, դա ինք­նա­բե­րա­բար լի­նում է:… 

Թշնամի երկրի հետ` ո՛չ մի հարաբերություն 

ՀԱՄ ա­ռաջ­նոր­դը ներ­կա­յաց­րեց Հայ ազ­գայ­նա­կան­նե­րի հա­մախմբ­ման տե­սա­կե­տը հայ-թուր­քա­կան հոր­ջորջ­վող հա­­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի մա­սին: Նա նշեց, որ այդ ար­ձա­նագ­րութ­յուն­նե­րը ա­ռա­վե­լա­պես օ­­տար եւ ի­րենց աշ­խար­հի տե­րե­րը հռչա­կած ու­ժե­րի շա­հե­րից բխող պար­տադ­րանք են, քան՝ հայ­կա­կան ու թուր­քա­կան կող­մե­րի բա­րի կա­մե­ցո­ղութ­յան արդ­յունք: Եր­կու կող­մե­րը պնդում են, որ այդ նա­խա­պայ­մա­նա­գիրն ըն­դուն­ված է ա­ռանց նա­խա­պայ­ման­նե­րի, ին­չը հա­վա­սար հնա­րա­վո­րութ­յուն­­ներ է ստեղ­ծում հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յան հա­մար: Ե­թե նույ­նիսկ հա­մա­գոր­ծակ­ցե­լու հա­­վա­սար պայ­ման­ներ ստեղծ­վեն էլ, միեւ­նույնն է, նա­խա­պայ­մա­նագ­րի շա­րադ­րան­քը հե­տա­գա­յում ա­ռաջ է բե­րե­լու տասն­յակ նա­խա­պայ­ման­ներ, ինչն այ­լեւս կող­մե­րի հա­­մար վե­րահս­կե­լի չի լի­նե­լու, քան­զի շո­շա­փե­լու է ոչ միայն եր­կու երկր­նե­րի շա­հե­­րը նե­րա­ռող հար­ցեր: Բա­ցի այդ, ներ­կա նա­խա­պայ­մա­նագ­րա­յին փաս­տաթղ­թում առ­կա են մի շարք հիմ­նա­հար­ցեր, ո­րոնք կարճ ժա­մա­նակ անց դառ­նա­լու են հիմ­նախն­դիր­ներ եւ խո­չըն­դո­տե­լու են հա­յութ­յան պայ­քա­րին՝ մեր ի­րա­վունք­նե­րի ու խն­դիր­­նե­րի պաշտ­պա­նութ­յան մեջ: Հա­յաս­տա­­նի Հան­րա­պե­տութ­յու­նը չու­նի դի­վա­նա­գի­տա­կան հա­րա­բե­րութ­յուն­ներ Թուր­քիա­յի Հան­րա­պե­տութ­յան հետ, չի ճա­նա­չել այդ երկ­րի տա­րած­քա­յին ան­ձեռ­նմ­խե­լիութ­յու­նը, ուս­տի ան­հաս­կա­նա­լի է “հայ-թուր­քա­կան սահ­մա­նի բա­ցում” ձե­ւա­կեր­պու­մը: Այդ այս­պես կոչ­ված սահ­մա­նի եր­կու կող­մե­րում էլ հայ­կա­կան տա­րածք­ներ են՝ Ա­ր­եւ­մտ­­յան եւ Ա­րե­ւել­յան Հա­յաս­տան­նե­րը, եւ դա Հա­յաս­տա­նի եր­կու հատ­ված­նե­րի մի­ջեւ ար­­գե­լա­փակ­ված սահ­մա­նի բա­ցում է ի­րա­կա­նում: Այս ի­րո­ղութ­յու­նից ել­նե­լով՝ “հայ-թուր­քա­կան պայ­մա­նա­գիր” ձե­ւա­կեր­պու­մը նույն­պես չի հա­մա­պա­տաս­խա­նում ի­րա­կա­նութ­յա­նը: Սա հիմ­նա­կա­նում Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տութ­յուն-Թուր­քիա­յի Հան­րա­պե­տութ­յուն հա­րա­բե­րութ­յուն­ներն են նա­խան­շում, քան­զի հա­յութ­յան զգա­լի մասն այ­սօր սփյուռ­քում է ապ­րում, իսկ սփյուռ­քա­հա­յութ­յան եւ հա­յաս­տա­նա­հա­յութ­յան (նաեւ` ար­ցա­խա­հա­յութ­յան, ջա­վախ­քա­հա­յութ­յան) զգա­լի հատ­վա­ծը դեմ է սույն նա­խա­պայ­մա­նագ­րին եւ այն չի կա­րող հա­մար­վել հայ-թուր­քա­կան: Այս փաս­տա­թուղթն ա­ռանց նա­խա­պայ­ման­նե­րի վա­վե­րաց­նե­լով՝ ՀՀ-ն կճ­ա­նա­չի Թուր­քիա­յի ներ­կա­յիս սահ­ման­նե­րը, ա­ռանց Ա­րեւմտ­յան Հա­յաս­տա­նի խնդի­րը եւ հա­յութ­յան ի­րա­վունք­նե­րն­ ար­ծար­ծե­լու: Նա­խա­պայ­­մա­նագ­րում նշ­­ված է, որ կող­մե­րը հա­մա­գոր­ծակ­ցե­լու են ա­հա­բեկ­չա­կան պայ­քար­նե­րի դեմ: Ակն­հայտ է, որ հայ­կա­կան ՀԱՀԳԲ (Ա­ՍԱ­ԼԱ) կազ­­մա­կեր­պութ­յու­նը եւ քրդա­կան ՔԲԿ-ն թուր­քե­րը հա­մա­րում են ա­հա­բեկ­չա­կան կա­ռույց­ներ, ին­չը դժվա­րին կա­ցութ­յան մեջ է գցե­լու ՀՀ­ իշ­խա­նութ­յուն­նե­րին՝ հե­տա­գա­յում ա­զա­տագ­րա­կան պայ­քար­նե­րը (նաեւ՝ ար­ցախ­յան) պաշտ­պա­նե­լու հար­ցում: Ճա­նա­չե­լով Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տութ­յան տա­րած­քա­յին ան­ձեռ­ն­մ­խե­­լիութ­յան ի­րա­վունք­նե­րը՝ Թուր­քիա­յի Հան­րա­պե­տութ­յու­նն­ օ­րի­նա­կա­նաց­նե­լու է ոչ միայն բուն Հա­յաս­տա­նի ա­րեւմտ­յան հատ­վա­ծի բռնա­զավ­թու­մն­ իր կող­մից, այ­լեւ՝ Ար­ցախ-ԼՂՀ-ն եւ ա­զա­տագր­ված տա­րա­ծք­նե­րը դի­տար­կե­լու է հա­յե­րի կող­մից բռ­նա­­զավթ­ված հո­ղեր, եւ այս պայ­մա­նագ­րի ե­րե­ւան գա­լուց ան­մի­ջա­պես հե­տո պաշտ­պա­նե­լու է Ադր­բե­ջա­նի Հան­րա­պե­տութ­յան տա­րած­քա­յին ան­ձեռ­նմ­խե­լիութ­յան հար­ցը: Այ­սինքն՝ սույն պայ­մա­նագ­րով ՀՀ-ն վա­վե­րաց­նե­լու է Հա­յաս­տա­նի ա­րեւմտ­յան ու ա­րե­ւել­յան հատ­ված­նե­րի (նաեւ՝ Նա­խի­ջե­ւ­ա­­նի ու Ջա­վախ­քի) բռնա­զավ­թում­նե­րը: Վա­վե­րաց­նե­լով այս նա­խա­պայ­մա­նա­գի­րը՝ ՀՀ-ն, կա­մա թե ա­կա­մա, նպաս­տե­լու է Ա­ր­եւ­մտ­­յան Հա­յաս­տա­նի թուր­քաց­մա­նը, ին­չը առ այ­սօր տե­ղի չի ու­նե­նում հայ­կա­կան տա­րածք­նե­րում՝ թույլ զար­գա­ցած տնտե­սութ­յան եւ քրդա­կան դի­մադ­րութ­յան պայ­ման­նե­րում: Բազ­մա­թիվ թուր­քեր էլ ի վեր­ջո սպ­ա­սում են, որ հա­յե­րը մի օր հետ կպա­հան­ջեն ի­րենց հո­ղե­րը, ո­րոնց վրա նրանք այդ­պես էլ չեն բնա­կվում հիմ­նա­կա­նում: Այս­պես կոչ­ված հայ-թուր­քա­կան սահ­ման­նե­րի բա­ցու­մից հե­տո տնտե­սա­կան զար­գա­ցումն ան­խու­սա­փե­լի կդառ­նա, եւ հայ­կա­կան հո­ղե­րը կթուր­քաց­վեն՝ պայ­մա­նա­վոր­ված ֆի­նան­սա-տնտե­սա­կան գոր­ծո­նով, բայց բա­ցի տնտե­սա­կան գոր­ծո­նից կփոխ­վի նաեւ հո­գե­բա­նա­կան գոր­ծո­նը, որ այդ հո­ղե­րն­ ի վեր­ջո հայ­կա­կան են, եւ կդիտ­վեն այ­լեւս թուր­քա­կան: Նա­խա­պայ­մա­նագ­րում նշված տա­րաբ­նույթ հանձ­նա­ժո­ղով­նե­րի քննար­կում­նե­րում մի­տում­նա­վոր կեր­պով կաս­կա­ծի տակ կդրվեն Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նութ­յան ճա­նաչ­ման հար­ցը, մշա­կու­թա­յին ու պատ­մա­կան տար­բեր ի­րո­ղութ­յուն­նե­րը, ին­չը էա­պես կթու­լաց­նի հայ­կա­կան դի­վա­նա­գի­տութ­յա­ն ­հիմ­քե­րը եւ, առ­հա­սա­րակ, հայ­կա­կան ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նութ­յու­նը տա­րա­ծաշր­ջա­նում:

Հայ ազ­գայ­նա­կան­նե­րի հա­մախմ­բու­մը մտա­հոգ­ված այս նա­խա­պայ­մա­նագ­րի բաց­վող վտանգ­նե­րից, կոչ է ա­նում ՀՀ­ իշ­խա­նութ­յուն­նե­րին, ԱԺ պատ­գա­մա­վո­րա­կան խումբ-խմբակ­ցութ­յուն­նե­րին՝ զերծ մնալ ա­ռաջ քաշ­ված փաս­տաթղ­թի վա­վե­րա­ցու­մից եւ հայ-թուր­քա­կան պայ­մա­նա­գիր ա­ռա­ջար­կել հա­յութ­յան կեն­սա­կան շա­հե­րը պաշտ­պա­նող մի շարք նա­խա­պայ­ման­նե­րից հե­տո՝ ինչ­պի­սիք են օ­րի­նակ Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նութ­յան ճա­նա­չումն ու դա­տա­պար­տու­մը, հայ­կա­կան պատ­մա­կան տա­րածք­նե­րի խնդի­րը եւ հա­յութ­յան ի­րա­վունք­նե­րը Թուր­քիա­յում: Իսկ, առ­հա­սա­րակ, Հայ ազ­գայ­նա­կան­նե­րի հա­մախմ­բու­մը դեմ է թշնա­մի երկ­րի հետ ո­րե­ւէ հա­րա­բե­րութ­յան հաս­տատ­մա­նը: Ե­թե Եվ­րո­պա­յին կամ Ա­րեւ­մուտ­քին մի­ջազ­գա­յին ճա­նա­պարհ­նե­րը կամ խո­ղո­վա­կա­շա­րե­րը օգ­տա­գոր­ծել է պետք, ա­պա թող ստի­պեն Թուր­քիա­յին բա­ցե­լու սահ­ման­նե­րը, ին­չն­ ա­րել եւ ա­նում են Ի­րա­քում, Աֆ­ղանս­տա­նում կամ Հա­րավս­լա­վիա­յում: Մե՛նք չենք փա­կել սահ­ման­նե­րը, եւ աշ­խար­հի գեր­տե­րութ­յուն­նե­րը կա­րող են Ան­կա­րա­յին ստի­պել այն բա­ցե­լու: Բայց չէ, Թուր­քիա­յի ցան­կութ­յունն է Հա­յաս­տա­նին ներ­քա­շել ի­րեն հու­զող հար­ցե­րի հոր­ձա­նու­տի մեջ եւ լու­ծել դրանք մի­ջազ­գա­յին ճնշում­նե­րով: Այ­սօր Վրաս­տա­նի հետ էլ իբր հա­րա­բե­րութ­յուն­ներ ու­նենք, սա­կայն, երբ ու­զում` ճա­նա­պարհ­նե­րը փա­կում են, երբ ու­զում՝ բա­ցում են, ու դեռ սահ­մա­նա­յին խնդիր­ներ էլ են ար­­ծար­ծում ու Ջա­վախքն էլ հա­յա­թա­փում են: Իսկ մենք պե­տա­կա­նո­րեն լռում ենք, քա­նի որ պայ­մա­նա­գիր ու­նենք: Այն­պես որ Ան­կա­րան իր նպա­տա­կին հաս­նե­լուց հե­տո կա­րող է ա­րագ փա­կել սահ­ման­նե­րը ու` վերջ “եղ­բայ­րութ­յա­նը”, իսկ պայ­մա­նա­գի­րը ար­ձա­նագր­ված փաստ է ու կմնա: 

…Ոչ` հայ-թուրքական եղբայրական կտերին

 Հայ ազ­գայ­նա­կան­նե­րի հա­մախմբ­ման խորհր­դի ան­դամ, պատ­մա­կան գի­տու­թ­յուն­նե­րի թեկ­նա­ծու Գե­ւորգ Յա­զըճ­յա­նը ներ­կա­յաց­րեց հատ­կա­պես այն վտանգ­նե­րը, ո­րոնք հա­կա­սութ­յան մեջ են ներ­քա­շե­լու Հա­յաս­տա­նի եւ սփյուռ­քի հա­յե­րին: Թուր­քիա­յին մի բան հստակ հա­ջող­վել է, ար­դեն պա­ռակտ­ման է հասց­րել հա­յութ­յա­նը հայ­րե­նի­քում եւ սփ­յու­ռ­քում: Հատ­կա­պես Հա­յաս­տա­նում հա­կա­հայ­կա­կան քա­րոզ­չութ­յուն է տե­ղի ու­նե­նում, թուր­քա­կան քա­րոզ­չութ­յուն, ո­րը կա­տա­րում է ԱԳ նախ­կին նա­խա­րար Վար­դան Օս­կան­յա­նը: “Մոսկ­վա” կի­նո­թա­տ­­րո­նում շա­րու­նակ­վում է “Սի­րե­լի եղ­բայրս. հա­յե­րը Թուր­քիա­յում 100 տա­րի ա­ռա­ջ” խո­րա­գի­րը կր­ող բա­ցիկ­նե­րի հա­վա­քա­ծո­ւի ցու­ցա­հան­դե­սը, ո­րի հո­վա­նա­վո­րը հենց “Սի­վի­լի­թա­ս” հիմ­նադ­րամն է, ո­րի խորհր­դի նա­խա­գա­հը Վ. Օ­ս­­­­կան­յանն է: Բա­նա­խո­սը նշեց, որ ցու­ցա­հան­դե­սում հայ­կա­կան տե­ղա­նուն­նե­րը ներ­կա­յաց­ված են թուր­քա­կան ա­նուն­նե­րով. “Ի­հար­կե, թուր­քե­րը կա­րող են փո­խել այդ ա­նուն­նե­րը, բայց մենք ի­րա­վունք չու­նենք ներ­կա­յաց­նել այդ­պես: Մենք պետք է հայ­կա­­կան տե­­ղա­նուն­նե­րը նշեն­ք”: 

Ըստ նրա, Հա­յաս­տա­նում սկս­վել է հա­յոց ու­ղե­ղալ­վաց­քի ուղ­ղու­թ­յամբ ահ­ռե­լի մի ճնշու­մ, ո­րում իր դե­րա­կա­տա­րութ­յունն ու­նի նաեւ Վ. Օս­կան­յա­նը, ով այդ դա­վադ­րա­կան խմբա­կի ան­դամ է: “Հաս­կա­նա­լի է, որ սի­րե­լի եղ­բայ­րը թուր­քե­րի հա­մար հա­յերն են: Մեզ հի­մա­րաց­նե­լու հեր­թա­կան ձեւն է: 1909թ. Ա­դա­նա­յի ջար­դե­րից ա­ռաջ այս­պի­սի սի­րե­լի եղ­բայ­րա­կան կո­­չե­րով էին մեզ հի­մա­րաց­նու­մ”,-ա­սաց պա­տ­մա­բա­նը՝ հա­վե­լե­լով, որ այն մար­դիկ, ով­քեր պա­հան­ջ­ում են ներ­կա­յիս ԱԳ ­նա­խա­րար Էդ­վարդ Նալ­բանդ­յա­նի հրա­ժա­րա­կա­մը, պետք է գի­տակ­ցեն, որ ա­մեն ինչ սկսվել է տա­ր­ի­­ներ ա­ռաջ` այ­սինքն հենց Վ. Օս­կան­յա­նի նա­խա­րար լի­նե­լու տա­րի­նե­րին:

Իսկ “սի­րե­լի եղ­բայրս” մո­տե­ցու­մը շատ նման է մա­սո­նա­կան հայ-թուր­­քա­կան օթ­յա­կա­յին եղ­­բայ­րութ­յա­նը՝ ինչն ավարտվեց Հայոց ցեղա­սպանությամբ: Հա­յա­ս­­տա­նում տե­ղի է ու­նե­նում թուր­քա­­կան քա­րոզ­չութ­յուն, ո­րը կա­տա­րում է ԱԳ նախ­կին նա­խա­րար Վ. Օս­կան­յա­նը: 

“Ուղեղալվացքի” գործուն մա­ս­նակիցներից Գ. Յա­զըճ­յա­նը նշ­եց վեր­լու­ծա­բան Անդ­րա­նիկ Միհ­րան­յա­նին, Լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րի Կո­վ­կաս­յան ինս­տի­­­տու­տի տնօ­րեն Ա­լեք­սանդր Իս­­կան­դար­յա­նին, ինչ­պես նաեւ՝ Հա­յ­կա­կան բա­րե­գոր­­ծա­կան ընդ­հա­նուր միութ­յան նա­խա­գահ Պերճ Սեդ­րակ­յա­նին: 

… Չխոսե՛լ ամբողջ հայության անունից

ՀԱՀ խորհրդի անդամ, հայ­րե­նիք-սփ­յուռք կա­պե­րի նա­խա­ձեռ­նող Րաֆֆի Բաբակյանը նշեց, որն ներկա Հա­յաստանը ամբող­ջա­կան Հա­յա­ս­տանի մի փոքրիկ հատվածն է միայն: Հայ ժողովրդի զգալի մասը ապրում է սփյուռ­քում: Մեծ մասը ժառանգներն են ցեղասպան­ված­ների, եւ նրանք ոչ մի պատճառով չեն պատրաստ­վում մոռանալ Ար­եւ­մտյան Հա­յա­ս­տանը: Որեւէ իշ­խա­­նու­թյուն ՀՀ-ում չպետք է  խո­սի ամբողջ հայու­թյան կամ ամ­բող­ջական Հայաս­տանի անունով: Այս Հայաստանը պետք է կոչվի Ար­­­եւելյան Հայաս­տան, հստակ ա­սե­­լով, որ կա նաեւ Արեւմտյան Հա­­յաստան: Սրանով մի քանի հար­­ցեր են լուծվում: Նախ՝ մեր ներ­­­­սում, եւ որ ավելի կա­ր­եւ­որ է՝ Ա­րեւմուտքում, որպե­ս­զի չփոր­ձեն ան­­հար­կի ճնշումնե­րով ազ­դել ՀՀ որ­եւէ իշխանության վրա՝ առանց սփյուռքի կարծիքը հար­ց­նելու: Չի կարելի անտեսել սփ­յուռքահա­յե­րի կարծիքը այն պարզ պատճա­ռով, որ նրանց մեծ մասը հայտ­նվ­ել են սփյուռքում ոչ իրենց մեղ­քով: Դա նրանց դժբախ­տ­ութ­յունն է եւ ողբերգությունը, ո­րի պատճա­ռը ցեղասպանու­թ­յունն է: Արեւմտ­յան Հայաստանը եւ ցե­ղասպա­նու­թ­յունը չի կարելի միմ­յան­ցից ան­ջատել: Նրանք, ովքեր օրնիբուն աշ­խատում են ցեղաս­պա­նու­թյան ճանաչման գործով, պարտավոր են նույն պահին հի­շե­ց­նել մեր պատ­­մա­կան երկրի հո­ղային պա­հա­ն­ջ­ները: 

Ցեղասպանությունը արտեր­կի­րը ճանաչում է իբրեւ ոճրագոր­ծու­­թ­յուն, իսկ մենք պետք է շեշ­տ­ենք նաեւ հողային պահանջը: Ցե­ղասպանության ճանաչումը ինք­նա­նպատակ չէ: Մենք պետք է վե­րաբնակեցնենք մեր տարած­ք­նե­րը, իսկ այսօր դա չենք անում նույ­­նիսկ մեր ազատագրված տա­րածքներում: 

Այս տեսակետը միանշանակ պն­­­­­­­­դեցին նաեւ ասուլիսին ներկա ՀԱՀ խորհրդի ան­դամներից Վազ­գեն Ղազարյանը, Աշոտ Բա­դալ­յա­նը, իսկ Արմեն Ավետիսյանը եզ­րա­փակեց ասուլիսը` ընդգծելով, թե Հայ ազգայնականների համա­խմ­­բումը կտրականապես դեմ է ո­ր­­եւէ հարաբերության հաստատ­մա­նը թշնամի պետության հետ: Այն պետության հետ, որ հիմնված է մեր տարածքների ու արյան վրա:

 Անի  Մարության

Վահագն  Նանյան 

“Լուսանցք”  թիվ  118,  սեպտեմբեր 25-  հոկտեմբեր 1  2009թ.

Դոկտոր Հասսան Ալի Հալլաք. “Հրեաների եւ միջազգային ուժերի դերը սուլթան Աբդուլ Համիդ Բ.-ի գահընկեցության մեջ (1908-1909թթ.)”

11 Սեպտեմբերի, 2009

Դոկտոր Հասսան Ալի Հալլաք. “Հրեաների եւ միջազգային ուժերի դերը սուլթան Աբդուլ Համիդ Բ.-ի գահընկեցության մեջ (1908-1909թթ.)”

“ալ-Դար ալ-Ջամիրյյա” հրատարակչություն, Բեյրութ, տարեթիվ չկա (շատ հավանաբար՝ 1975թ. կամ 1976թ.), 150 էջ (16,9X23,9 սմ) արաբերենից թարգմանված ծանոթագրություններ թարգմանչի կողմից.

Ուղղահայաց փակագծերում բերվում են Հալլաքի գրքից հղումների էջերը [ ]: Երբեմն թարգմանիչը կատարում է անհրաժեշտ լրացումներ կամ տալիս բացատրություններ, որոնք կնշվեն մահիկաձեւ փակագծերում՝ վերջում նշելով “թարգմանիչ” ( ):

“(Արմինիուս, — թարգմանիչ) Վամբերի (պանթուրքիզմի գաղափարախոսներից,-թարգմանիչ).- Օսմանյան լրտես, հունգարացի արեւելագետ, ծագումով հրեա, ամուսնացել էր մի օսմանյան իշխանուհու հետ եւ սերտացրել իր կապը Բարձրագույն դռան հետ” [էջ 14, ծանոթագրություն 1]:

* * *
-“Երբ դեպքերն ապացուցեցին սուլթանին հետ սիոնական կապերի ձախողումը, սիոնիզմի առաջնորդները գտան, որ հարկավոր է գործակցել եվրոպական մեծ տերությունների հետ՝ նրանց օժանդակությամբ եւ օգնությամբ Պաղեստինն ստանալու համար, քանի որ ստեղծվելիք “հրեական պետությունը” դառնալու էր եվրոպական շահերի խարիսխ Օսմանյան կայսրության մեջ:

Մինչ սիոնիզմն իր թշնամանքը ցույց էր տալիս օսմանյան դիրքորոշմանը, Օսմանյան պետության հրեաները նույն ժամանակաշրջանին ցույց տվեցին իրենց վրդովմունքը սուլթան Աբդուլ Համիդից եւ սկսան պետության յուրաքանչյուր թերությունը շահագործել՝ դրանցից օգտվելու համար:

Համաշխարհային սիոնիզմ ու մի քանի եվրոպական պետություններ համաձայնության եկան “դեոնմե” հրեաների հետ եւ անհրաժեշտ համարեցին վերջ դնել սուլթան Աբդուլ Համիդի իշխանության, քանի որ Պաղեստինի նկատմամբ սիոնիզմի նկրտումները կարելի չէր իրագործել այնքան ժամանակ, որ նա կմնա իշխանության մեջ”… [էջ 31]:

“Տարօրինակ է, որ Օսմանյան պետության բոլոր փոքրամասնությունները ապստամբություններ կամ հակապետական շարժումներ կատարեցին բացի հրեաներից, որոնք սպասում էին իրենց ազդեցության աճին եւ մի շարք ազդեցիկ ուժերի հետ միասին նորեն ծրագրում էին տապալել սուլթան Աբդուլ Համիդ Բ-ին մասնավորաբար այն բանից հետո, երբ նրանց պարզ դարձավ, թե չեն կարող իրենց նկրտումներին հասնել նրա իշխանության ընթացքում”: [էջ 37]:

“Մասոնական օթյակները “դեոնմե” հրեաների հետ ազդեցիկ դեր ունեցան սուլթանը տապալելու ծրագրավորման մեջ՝ հանդես գալով որպես ծրագրավորող ուղեղ, մինչ օտար պետությունները հանդես էին գալիս որպես ֆինանսավորող, քանի որ մեծ ազդեցություն ունեին Բարձրագույն Դռան եւ թուրք երիտասարդության շրջանակներում (1):

Մասոնությունը Օսմանյան պետության տարածքում սկսել էր տարածվել երկար ժամանակից ի վեր” (1.-S. Mardin: The Genesis of Young Ottoman Thought, New Jeroey, 1962, pp. 116-117) [էջ 39]:
“Մասոնությունը երկու մասից է՝ հրեական մասոնությունը եւ գոյերի, — այսինքն՝ ոչ հրեաների,- մասոնությունը, որի օթյակների նախագահությունն ու տարբեր նպատակները, այնուհանդերձ, հրեական ազդեցության ենթակա են” [էջ 40,ծան. 2]: 

“Այս առնչությամբ աչքի է ընկնում տարբեր աղբյուրների եւ փաստաթղթերի հաստատումը սիոնիզմի եւ մասոնության սերտ կապերի մասին: Բալ քաղաքում սիոնական առաջին համագումարի (1897թ.) փաստաթղթերը հաստատում են այս կապերը՝ գրելով. “…մինչեւ կգա այն ժամանակը երբ կհասնենք իշխանության՝ պիտի փորձենք ստեղծել ու բազմապատկել մասոնական բջիջները աշխարհի բոլոր կողմերում եւ նրանց ներքաշենք բոլոր երեւելի մարդկանց կամ նրանց ովքեր այդպիսիք կարող են լինել: Այս բջիջները լինելու են այն գլխավոր վայրերը, որոնցից կստանանք մեր ցանկացածը. նրանք դառնալու են քարոզչության լավագույն կենտրոններ”” (1) (1.-Մուհամմադ Խալիֆա ալ-Թունեսի. “Հրեական վտանգը. Սիոնի իմաստունների պրոտոկոլները”, 15-րդ պրոտոկոլը, էջ 173-174) [էջ 41]:
“Բազմաթիվ ապացույցներ կան, որոնք հաստատում են սերտ կապը սիոնիզմի եւ մասոնության միջեւ, եւ հաստատում են, որ մասոնությունը սիոնական շարժման ծնունդներից է: Այս մասին են վկայում 1906թ. Ամերիկյան հանրագիտարանը, Հրեական հանրագիտարանը (ռուսերեն է՝ Еврейская Энциклопедия,- թարգմանիչ) եւ տարբեր ժամանակներում տարբեր տարիներ լույս տեսած մի շարք հրեական թերթեր: Օրինակ՝ հրեական “Լա վերիտե իսրաÿելիտ” ամսագիրը 1861թ. նշել է, որ եվրոպական մասոնության ոգին հրեության ոգին է (3) (3.-Հրեաների եւ սիոնիզմի հետ մասոնության կապի մասին ավելի հանգամանալից ու փաստաթղթավորված խոսելու ենք 1908թ. հեղափոխության եւ 1909թ. սուլթանի գահընկեցության մեջ հրեաների դերն ուսումնասիրելիս): Խախամ (վերջ էջ 41-ի,-թարգմանիչ) Իցհակ Վայզը (Isaac Wise) (1819-1900թթ.) 1866թ. օգոստոսի 3-ին “դը իսրաÿելիտ օֆ Ամերիկա” (The Israelite of America) ամսագրում հայտնել է, որ մասոնությունն ըստ իր պատմության, աստիճանակարգերի, ուսմունքի, գաղտնախոսքերի եւ բացատրությունների՝ հրեական հաստատություն է. նա սկզբից մինչեւ վերջ հրեական է (1) (1.-Տես Աուդե Բութրոս Աուդե, “Պաղեստինյան դատը արաբական իրականության մեջ”, Կահիրե, 1970թ. էջ 143-144) [էջ 42]:
“Թուրք հրեաների մասնակցությունը մասոնական օթյակներին՝ հակասական դրսեւորումներ ուներ. նրանք էությամբ հրեա էին, արտաքուստ՝ մուսուլման, օթյակներում՝ մասոն:

Մասոնության մեծ վարպետի աստիճանին արժանացած Յուսեֆ էլ-Հաժժը, խոսելով մասոնության սկզբունքների եւ ուսմունքի մասին, գրում է, որ “այս խմբավորման սկզբունքը, ուսմունքը, աստիճանները եւ նպատակը բոլորն էլ միտված են սրբացնելու Թորայում նշվածները, հարգելու հրեական կրոնը եւ Պաղեստինում վերականգնելու հրեական թագավորությունը՝ հրեական ազգային հայրենիքի անվան տակ” (3):

Այսպիսով, սիոնական շարժումը կարողացավ մասոնական օթյակների հետ շարունակել քաղաքական գործունեությունը՝ իրականացնելու համար սիոնական ծրագիրը՝ Պաղեստինում վերաբնակեցումը: Դեոնմե հրեաները սիոնական-միջազգային -մասոնական ծրագրերի գործադրման առաջին թթխմորն էին” (3.-Յուսեֆ էլ-Հաժժ, “Սողոմոնի տաճարը կամ հրեաների ազգային հայրենիքը”, մաս Ա, Բեյրութ, 1934թ., էջ 35) [էջ 42]:

“Կարելի է ասել, որ “Միություն եւ առաջադիմություն” խմբավորումը իսկապես ծնվել է “սելանիկցի հրեա Կարասոյի” հիմնած “Մակեդոնիա Ռիզտորա” (Macedonia Ristora) կոչվող մասոնական օթյակում” (1) (1.-Ջեվադ Ռիֆաթ Աթիլխան, “Իսլամը շրջապատած վտանգը՝ սիոնիզմը եւ նրա պրոտոկոլները”, Թուրքերենից արաբերեն թարգմանությունը՝ Բաղդադ, 1965թ., էջ 150) [էջ 43]:

“Քանի որ սուլթանն էր դեպի Պաղեստին սիոնիզմի ճանապարհի խոչընդոտը, բնական է, որ սիոնական շարժումը պիտի ուղղվեր շահագործելու օսմանյան իշխանության դեմ դավադրությունները, ապստամբություններն ու հեղաշրջումները, եւ թափանցել օսմանյան կառավարության վրա անմիջական ազդեցություն ունեցող կյանքի բոլոր ոլորտները” (1) (1.-Աուդե Բուտրոս Աուդե, նշվ. աշխ., էջ 225) [էջ 48-49]:

“Սիոնական-մասոնական գործակցության արդյունքում, ֆրանսիական “Մեծ Արեւելքը” 1900թ. որոշեց սուլթան Աբդուլ Համիդը գահից հեռացնել: Այս նպատակով, սկսեց իր կողմը քաշել “երիտթուրքերի” շարժումը՝ նրա հենց սկզբից (2): Իրականում, հրեության եւ մասոնության սկզբունքները շատ են ազդել “Միություն եւ առաջադիմություն” կազմակերպության անդամների վրա, որոնք այդ սկզբունքներն ու ավանդույթները պահպանեցին նույնիսկ հեղափոխությունից հետո: Խորը ուսումնասիրելու եւ մտորելու արժանի մի հարց կա. այն, որ “Միություն եւ առաջադիմություն” խմբավորման անդամակցած հրեաները այս կազմակերպության բարձրագույն խոսքի եւ ազդեցության տերը դարձան (3):

1908թ. “Միություն եւ առաջադիմություն” կազմակերպությունը ընդլայնվեց ու նրա վտանգը մեծացավ մասնավորաբար նրան հրեաների եւ հատկապես Սալոնիկում բնակվող “ծածուկ դեոնմե” հրեաների (Cryptic Jew) անդամակցությունից հետո (4): Այս քաղաքը նրանց դավերի եւ դավադրությունների հիմնական կենտրոնն է, քանի որ այդ քաղաքում էր Թուրքիայի հրեաների մեծ մասը, եւ, մյուս կողմից, մեծաքանակ դեոնմեներ է պարունակում” (5) (3.-Ջեվադ Ռիֆաթ Աթիլխան, նշվ. աշխ., էջ 151) (4.- Lord Eversley: The turkish Empire, Lahor, Pakistan 1917, third impression 1959, p. 370: Տես նաև՝ H.M. Kallen, ՛՛Zionism and Wirld Politics, London, 1921, p. 111՛՛ ) (5.Ամին ալ-Հուսեյնի, “Ճշմարտություններ Պաղեստինի պատմության մասին”, Կահիրե, 1954, էջ 120) [էջ 50]:

“(Ջեվադ Ռիֆաթ Աթիլխանը,- թարգմանիչ) իր “Իսլամությունը եւ իսրայելացիք” գրքում ավելացնում է. “Հրեաներն էին երկրի ներսում անիշխանությունը տարածողները. նրանք կազմակերպեցին Թուրքական իշխանության դեմ ուժը՝ Օսմանյան կայսրությունը քանդելու նպատակով, արտասահմանում զինեցին երիտթուրքերի անդամներին, նրանց շարքերը կազմակերպեցին եւ նրանց փող մատակարարեցին, ինչպես նաեւ Բալկանների սլավոնական հրոսակախմբերը կազմակերպեցին” (2): “Մակեդոնիա Ռիզթորա” մասոնական օթյակը երկար ժամանակ մասնակցել է այս աշխատանքներին. այսպես, հուլիսի (1908թ., -թարգմանիչ) հեղաշրջումից երկու տարի առաջ հրեա Կարասոն արտոնություն ստացավ “Միություն եւ առաջադիմություն” կազմակերպության հավաքներն իր օթյակում կայացնելու: Այս ճանապարհով, այս կազմակերպության ներքին հանձնախմբերը ստեղծելու (3):

Կարելի է ասել, որ հրեաները էական դեր խաղացին 1908թ.-ի հեղափոխության մեջ: Սեթոն-Վաթսոնը (Seton-Watson) հաստատում է այս ճշմարտությունը՝ գրելով, որ 1908թ. “Միություն եւ առաջադիմության” հեղափոխության շարժիչ ուղեղները հրեաներն ու դեոնմեներն էին: Դրամական օժանդակությունները նրանց հասնում էին դեոնմե եւ սելանիկցի հրեա ֆինանսիստների միջոցով” (4) (1.-ին ծանոթագրության մեջ,- որի հղումը կարեւոր չէ, — դոկտ. Հասսան Ալի Հալլաք տեղեկություններ է տալիս հեղինակ Ջեվա Ռիֆաթ Աթիլխանի մասին. “Աթիլխանը ժամանակակից էր սուլթան Աբդուլ Համիդ Բ-ի իշխանության եւ Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ օսմանյան ընդհանուր ապահովության գրասենյակի տնօրենը: Նա գիտակցեց սիոնական շարժման նպատակները 1908-1909թթ.-ի հեղափոխությունից առաջ եւ հետո սիոնական գործունեության ընթացքում: Այս առաջնորդը հետագայում ենթարկվեց սիոնական սպառնալիքների, քանի որ քողազերծել էր շատ տեղեկություններ, որոնք վերաբերում էին Պաղեստինում հրեաների նկրտումներին եւ արաբական ու իսլամական աշխարհին ներկայացրած նրանց վտանգին: Նրա հեղինակներից են՝ “Իսլամը սարան Թեհլիքե” (“Իսլամը շրջապատած վտանգը”), “Թուրք օղլո՛ւ, դյուշմանընը թանը” (“Թրքորդի՛, ճանաչի՛ր քո թշնամուն”), “Մասոնության գաղտնիքները”, “Քիզլի դեուլեթ” (“Գաղտնի պետությունը”), “Մուսա Դաղը”, “Այնելի Ֆիջի”, “Իսլամը եւ իսրայելացիք”, “Մասոնական դիմակի պատառոտումը” եւ այլն: Նա հրատարակում էր “Իսթիքբալ” (“Ապագա”) թերթը եւ մի անգլերեն թերթ՝ “United Islam Nation”-ը) (2.-Ջեվադ Ռիֆաթ Աթիլխան, “Իսլամը եւ իսրայելացիք”, արաբերեն մեքենագիր թարգմանություն, անտիպ, էջ 151-152) (3.-J.Haslip, The Sultan — The Life of Abdul Hamid II, London 1958, 2nd edition 1973, p.284) (4.-W. Seton-Watson, “The Rise of Nationality in the Balkans”, London 1917, p.134) [էջ 51]:

“Սիոնիստ պատմաբան Կալլենը (Kallen) խոստովանում է, որ “Միություն եւ առաջադիմություն” կազմակերպության անդամների մեծամասնությունը “դեոնմե” եւ աքսորավայրում ապրածներից էր, որոնք եվրոպական քաղաքականության սանիկներն էին” (5) (5.-H.M. Kallen, Zionism and World Politics, London, 1921, pp. 111-112) [էջ 53]:

“Թայմզ” (Times) թերթը իր 1911թ. հուլիսի 11-ի համարում տպագրեց տեղեկություններ “Միություն եւ առաջադիմություն” կազմակերպության մասին, որ ասվում է. “Սալոնիկի կոմիտեն հիմնվեց մասոնական հովանավորության տակ եւ Թուրքիայի հրեաների ու դեոնմեների օժանդակությամբ, որոնց կենտրոնը Սելանիկն էր: Հրեաները, ինչպես Կարասոն, Սալեմ, Սասսոնը, Ֆարջին, Մազլյանը եւ դեոնմեները, ինչպես Ջավիդը եւ Բալջի ընտանիքը էական դեր խաղացին հիշյալ կոմիտեի կազմակերպման ու նրա կենտրոնական մարմնի բանավեճերում Սելանիկի մեջ” [էջ 62]:
“Հաստատված է, որ այս օթյակների ղեկավարները հրեաներ էին: Այս իրողությունը լուրջ կասկածներ է առաջացնում մասնավորաբար նրանց մոտ, ովքեր գտնում են, որ մասոնությունը համաշխարհային հրեության մի փորձ է աշխարհին տիրելու համար” (4) (4.-Էռնեստ Ռամզոր, “Երիտասարդ Թուրքիան եւ 1908թ.-ի հեղափոխությունը”, անգլերենից արաբերեն թարգմանություն, Բեյրութ, 1960թ., էջ 125) [էջ 63]:

“1908թ. դեպքերի մերօրյա փաստաթղթերը հաստատում են, որ հրեաները մասնակցել են հեղափոխությանը եւ Օսմանյան մայրաքաղաքում ցույցեր կատարել սուլթանի դեմ, որոնք մինչեւ Յըլդըզի պալատ հասան (5): Նրանց նպատակն էր բարենպաստ մթնոլորտ ստեղծել սուլթան Աբդուլ Համիդ Բ-ն տապալելու եւ իշխանության լծակները իթթիհատականներին փոխանցելու համար՝ օգնությամբը մասոնական օթյակների եւ դեոնմեների, որոնք այսպիսի շարժումների համար բարենպաստ միջավայր էին ստեղծել” (5.-Հեղափոխության եւ նրա իրադարձությունների մասին առավել մանրամասն տես La Revolution en Turquie հոդվածը “Revue du Monde Musulman” ամսագրի 5-րդ հատորում, 1908թ., էջ 718-744) [էջ 64-65]:

“Խոսելով հրեական-երիտթուրքական կապերի մասին, Էռնեստ Ռամզորը հայտնում է, որ կարելի է վճռական ձեւով ասել, թե թուրքական հեղափոխությունը գրեթե ամբողջապես հրեա-մասոնական մի դավադրության գործն էր (2)” (2.-Էռնեստ Ռամզոր, “Երիտասարդ Թուրքիան եւ 1908թ.-ի հեղափոխությունը”, էջ 126: Ռամզորը ծնվել է Կալիֆոռնիայում 1915թ. եւ մինչեւ 1960թ. ԱՄՆ արտաքին գործերի նախարարության բարձրաստիճան պաշտոնյա էր: Նա կարեւոր պաշտոններ է վարել Ստամբուլում, Բեռնում, Տորոնտոյում, Վաշինգտոնում եւ Բեյրութում: 1948-1950թթ. եղել է ԱՄՆ փոխհյուպատոս Ստամբուլում: Թուրքիայում նա հնարավորություն է ունեցել հանդիպելու 1908թ.-ի հեղափոխությանը մասնակցած մի խումբ մարդկանց հետ) [էջ 66]:
“Հեղափոխությանը ժամանակակից արաբական թերթերը հաստատում են մասոնության եւ հեղաշրջականների կապի փաստը՝ գրելով. “Ժամանակը թույլատու եղավ մասոններին հեղաշրջումից հետո, որոնք ծանոթ ձեռագիր ունեին: Նրանք հիմնեցին “Օսմանական Մեծ Արեւելքը”, որի մեծ վարպետ Թալաաթ Բեկը արտաքին գործերի նախարարն էր, ղեկավարները՝ “Միություն եւ առաջադիմություն” կուսակցության առաջնորդներից էին, իսկ համակիրները՝ հրեաներ…” (3): (Օթյակի,-թարգմանիչ) տնօրեն մարմնում ընտրեցին Դավիթ Կոհենին, Ռաֆայել Ռեժիին, Նիկոլա Ֆորտեին, Մարքս Օնային, Ջակոբ Սուհամիին, Ժորժ Սաբերսաքին, որոնք կազմակերպության նշանախոսքերը շահագործեցին իրենց սեփական նպատակներն իրագործելու համար (4)” (3.-“Ալ-Մաշրեք”, Բեյրութ, մայիս 1911թ., թիվ 5, էջ 383) (4.-Եթե նայենք սիոնական պրոտոկոլներին,- որոնց ճշմարտացիությանը ոմանք կասկածում են,- ապա կտեսնենք, որ դրանք բացահայտում են սիոնական նպատակների էությունը: Այսպես, 9-րդ պրոտոկոլում ասվում է. “Մասոնության նշանախոսքերից է ազատությունը, արդարությունը եւ հավասարությունը, որոնք երբ մեր թագավորությունը հաստատենք, փոխելու ենք բառերի, որոնք այս նշանախոսքային իմաստը չունեն… Դրանց միակ իմաստը կդարձնենք իդեալական վիճակ ներկայացնող դատարկաբանությունը”: Այս մասին տես՝ Աջջաջ Նուայհեդ, “Սիոնական իմաստունների պրոտոկոլները”, Լիբանան, 1967թ., բ մաս, էջ 216) [էջ 67]:
“Ջեվադ Ռիֆաթ Աթիլխանը իր “Իսլամը շրջապատած վտանգը” գրքում, էջ 137, ամբաստանում է հրեաներին, որ նրանք էին այս տակնուվրայությունները (նկատի ունի, մասնավորաբար, երիտթուրք-դեոնմե Հուսեյն Ջահիդ Բեկի մահափորձը 1909թ. ապրիլին,-թարգմանիչ) ստեղծողը՝ որպես նախաբան սուլթանի տապալման” [էջ 70, ծան. 3]:
“Իթթիհատականները մի գաղտնի ժողով գումարեցին, որի ընթացքում որոշեցին գահընկեց անել սուլթան Աբդուլ Համիդ Բ-ին եւ կազմակերպության ղեկավարներից պահանջեցին կապ հաստատել հրեա տարրերի հետ՝ այս ժողովին ներկա լինելու եւ անհրաժեշտ քայլերը ձեռք առնելու համար: 1909թ. ապրիլի 5-ին հեռագիր ուղարկվեց “”Միություն եւ առաջադիմություն” կազմակերպության կենտրոնատեղի, որով հրեա անդամներից պահանջվում էր ներկայանալ Խադըմ քեոյ՝ ժողովներ գումարելու (2): Եվ իսկապես, հրեա անդամներն ուղղվեցին Խադըմ քեոյ եւ այնտեղ հավաքեցին: Իսկ երբ զգացին, որ իրենց ժողովները կարող են բացահայտվել, տեղափոխվեցին Ստամբուլի Այա Ստեֆանոս արվարձանը, որտեղ եւ գումարեցին սուլթան Աբդուլ Համիդին գահընկեց անել որոշած համագումարը” (2.-Հեռագրի թուրքերեն բնագիրն ու նրա պատճենը տես այս գրքի 8-րդ հավելվածում: Նրա արաբերեն թարգմանությունը հետեւյալն է.
“Խնդրում ենք տեղեկացնել Հուսեյն Ջահիդ, Ջավիդ, Ռահմի Բեկերին եւ Կարասո Էֆենդիին, որոնք իմացել ենք, թե ձեր մոտ են գտնվում, ինչպես նաեւ մյուս պատգամավորներին, որ առաջին իսկ գնացքով անհրաժեշտ է գալ Խադըմ քեոյ: Ջեմալ Սալահէդդին Հուսեյն Իզզեթ” [էջ 72]
“Թուրք ղեկավար Ջեվադ Ռիֆաթ Աթիլխանը հույժ կարեւոր տեղեկություններ է հայտնում հակահեղափոխության (1909թ. ապրիլ,-թարգմանիչ) հանգամանքների մասին, որոնք հակասում են Լոութըրի (Կ. Պոլսում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանը,-թարգմանիչ) տեղեկագրին եւ այլ տեղեկագրերի: Նա պնդում է, որ հրեաներն էին այս ըմբոստության սադրանքի հեղինակը՝ սուլթանի գահընկեցությանը հասնելու համար: Նա ավելացնում է, որ դեպքի փաստաթղթերի ու այդ դեպքի առթիվ կազմված զինվորական հատուկ դատարանների արձանագրությունների մեծագույն մասը պահպանվում են “Միություն եւ առաջադիմության” ղեկավարներից Մեդհեթ Շյո-քրիի մոտ (3): Նա ավելացնում է նաեւ, որ հրեաներն ու “Միություն եւ առաջադիմության” սեւագործները սպանեցին մարդկանց փողոցներում, անարգեցին կրոնավորներին եւ թալանեցին ու կողոպտեցին պալատները: Անատոլուի վաթսուն հազար թուրքեր Մակեդոնիայի բաշիբոզուկների թիրախը դարձան հեղափոխության անցքերի ժամանակ (4)” (4.-Ջեվադ Ռիֆաթ Աթիլխան, “Իսլամը եւ իսրայելացիք”, էջ 172) [էջ 73]:
“Գեներալ Հուսամէդդին էրթյուրքը, որը Անկախության պատերազմի ժամանակ Մ.Մ. (Մպլլի մուդաֆաա՝ Ազգային պաշտպանություն,-թարգմանիչ) բաժանմունքի պետն էր եւ Օսմանյան կայսրության հետախուզության քարտուղարը,-հայտնում է, որ իր գործընկերը՝ լեյտենանտ Դեբրիլին իրեն ասել է, որ իրեն հանձնարարել էին հսկել գահընկեց արված սուլթան Աբդուլ Համիդի վրա: Սուլթանը նրան շատ խորը ցավով ասել է, որ իրեն ամենից շատ ցավ է պատճառել այն (վերջ էջ 74-ի,-թարգմանիչ), որ մասոնների ծառա, հրեա Կարասոն է իրեն հայտնել գահընկեցության որոշումը, եւ որ սուլթանը երբեք չի մոռանա Էմմանուէլ Կարասոյի ներկայությունը Յըլդըզի պալատում, ինչը անարգանք է խալիֆայության հեղինակությանը: Լեյտենանտ Դեբրիլին ավելացրել է, որ սուլթան Աբդուլ Համիդ Բ-ն իրեն պատմել է սիոնական ղեկավար Հերցելի եւ Թուրքիայի խախամապետի հետ իր վերջին հանդիպման մասին, որի ընթացքում պահանջել են հրեական ազգային հայրենիք ստեղծել՝ ակնարկելով Երուսաղեմին: Հերցելը սուլթանին ասել է. “Նորին վեհափառություն մեր սուլթանին հայտնում եմ մեր պատրաստակամությունը նրա նշանով ձեռ տրամադրել ոսկով որեւէ գումար, որ դուք հարմար եք գտնում Երուսաղեմի համար”: Սուլթանը լեյտենանտ Դեբրիլիին ասել է, որ երբ այս առաջարկը լսել է, բարկացել է, “եւ արյունը եռաց երակներումս: Պատկերացրո՛ւ, պարոն լեյտենանտ, որ այս երկու հրեաները իմ առաջ ներկայացան՝ մեր սուլթանությանը կաշառք տալու համար: Նրանց երեսին գոռացի. “Դո՛ւրս կորեք այստեղից: Հայրենիքը փողով չի վաճառվում”: Պալատականներից,-որոնք շտապել էին մեր գտնված տեղը,- պահանջեցի, որ այդ երկուքին պալատից դուրս հանեն անմիջապես: Դրանից հետո հրեաները թշնամիներս դարձան: Ինչ որ հիմա այստեղ՝ Սելանիկում կրում եմ կալանքի տառապանքները, պարզապես նրանց ինձ հասցրած պատիժն է, քանի որ չցանկացա նրանց այսպես կոչված պետության համար հող հատկացնել” (2):
Անհրաժեշտ է նշել, որ իթթիհատականները պնդեցին սուլթանը բանտարկել Սելանիկում, քանի որ նա հրեական-դեոնմեական-մասոնական-իթթիհատական-միջազգային կենտրոնն է”… (1.-Ջեվադ Ռիֆաթ Աթիլխան, “Իսլամը եւ իսրայելացիք”, էջ 154) (էջ 75):
(Դոկտ. Հասսան Ալի Հալլաք վկայակոչում է Աբդուլ Համիդ Բ-ի Դամասկոսում շեյխ Մահմուդ Աբդուլ Շամաթին գրած մի նամակը, որում ասված է նաեւ,-թարգմանիչ). “”Այս իթթիհատականները վրաս ճնշեցին որպեսզի համաձայնությունս տամ Սուրբ երկրում՝ Պաղեստինում հրեական ազգային հայրենիքի հիմնումին: Հակառակ նրանց պնդումին, հիմնովին մերժեցի այս առաջարկությունը: Վերջում խոստացան 150 միլիոն անգլիական ոսկի տալ: Այս առաջարկն էլ հիմնովին մերժեցի ու նրանց պատասխանեցի հետեւյալ վճռական պատասխանով. “Եթե ոչ միայն 150 միլիոն անգլիական ոսկի, այլեւ աշխարհի չափ ոսկի էլ տաք՝ ձեր առաջարկը չեմ ընդունելու ոչ մի դեպքում…”… Այս վճռական պատասխանից հետո՝ որոշեցին ինձ գահընկեց անել եւ ինձ հայտնեցին, որ ինձ հեռացնելու են դեպի Սելանիկ: Նրանց այս առաջարկն ընդունեցի”” [էջ 79]:
“Հայտնի է, որ Ջավիդ Բեկը համաձայնվել էր իր իթթիհատական ընկերների հետ հրեական փողեր ապահովել՝ Պաղեստին հրեական գաղթն ու վերաբնակեցումը հեշտացնելու փոխարեն: Լոութըր հաստատում է այս ճշմարտությունը Գրեյին (Մեծ Բրիտանիայի արտգործնախարար,-թարգմանիչ) հղած իր 1910թ. օգոստոսի 31-ի նամակում, ուր ասում է, թե բարիզի ֆինանսական տների հետ Ջավիդ Բեկի կնքած դրամական գործարքը կապ ունի գաղթի ծրագրերի հետ, մանավանդ որ Ջավիդ Բեկը հրեա է եւ երկար տարիներ աշխատում է հօգուտ սիոնական դատին (3)”: (3.-Ջավիդ Բեկին հաջողվեց սիոնական շարժման եւ հրեական բանկերի օգնությամբ մի քանի դրամական գործարքներ կնքել հօգուտ իթթիհատական իշխանության՝ Պաղեստինում սիոնական ծրագրի իրականացմանը սերտորեն առնչվող տնտեսական ճնշումներ գործադրելու համար: Նա իսկապես կարողացավ օսմանյան վեց միլիոն լիրա գնահատվող մի գործարք կնքել Բարիզի հրեական ֆինանսական տների հետ, ինչպես Կրեդի Մոբիլիե, Բեռնարդ, Դրեյֆուս, Յարիսլավսկի: Ջավիդը շահագործեց ֆինանսների նախարարի իր պաշտոնը եւ սկսեց առք-վաճառքի պայմանագրեր ստորագրել օտար ընկերությունների հետ՝ շահույթներ եւ միջնորդչեքներ վերցնելով) [էջ 80]:
“Թուրքիայի հրեաների եւ դեոնմեների կապը շատ ուժեղ եւ հեշտ էր Եվրոպայի հրեաների հետ՝ սիոնական շարժման սկզբունքների տարածման շնորհիվ” [էջ 81]:
“(Արաբ լրագրող Ռեշիդ Ռիդան ստամբուլ այցելելուց հետո գրել է,-թարգմանիչ). “…Մի քանի անկախ եւ ընդդիմադիր պատգամավորներ (Օսմանյան խորհրդարանում,-թարգմանիչ) ելույթներ ունեցան՝ ցույց տալով հրեաների սիոնական կազմակերպության վտանգը օսմանյան թագավորության համար” (3) (3.- “Ալ-Մանար”, Կահիրե, հատոր 14, մաս 2, 1911թ. մարտի 1, էջ 159) [էջ 82]…
“Դոկտոր Մուհամմադ Ալի ալ-Զուղբին իր “Մասոնության իսկությունը” գրքի 175-րդ էջում գրում է, որ Հայիմ Նահումը ազդեցիկ դեր է ունեցել սուլթան Աբդուլ Համիդի գահընկեցության մեջ: Նա նշանակվել է ԱՄՆ-ում Թուրքիայի դեսպան, ապա քողարկվել Եգիպտոսում ռաբբիի քաղամիդի տակ, որտեղ էլ տասնյակներով մասոնական օթյակներ է հիմնել: Նրա Եգիպտոսում գտնվելու ժամանակ՝ հրեա եւ մասոն Քաթթաուի փաշան Եգիպտոսի ֆինանսների նախարար դարձավ, եւ Եգիպտոսի մասոններից ութ միլիոն ֆունդ ստերլինգ հավաքեց Պաղեստինի հրեաներին օգնելու համար: Հրեա հեղինակ Ալմեր Բերգերը իր “Իսրայելը անօրինական է եւ պետք է վերացվի” գրքի 20-21-րդ էջերում հայտնում է, որ Եգիպտոսի խախամների պետ Հայիմ Նահումը այս պաշտոնին նշանակվելուց առաջ նույն պաշտոնն էր զբաղեցնում Թուրքիայում՝ օսմանյան դարաշրջանին, եւ թե Նայիմ Նահումը երբ դեռեւս Օսմանյան սուլթանության հրեաների գլխավոր խախամն էր, մի օր նրա մոտ է գալիս սիոնական առաջնորդ Նահում Սոկոլովի գլխավորած պատվիրակությունը, որը նրանից խնդրեց միջնորդել սուլթանին մոտ որպեսզի վերջինս սիոնականներին թույլ տա Պաղեստինի հողերը գնել. խախամապետը համաձայնվեց և այս ուղղությամբ իր միջնորդությունը կատարեց” (Ալմեր բերգերի նշվ. աշխ. արաբերեն թարգմանությունը լույս է տեսել Կահիրեում, 1955թ., -թարգմանիչ) [էջ 83, ծան. 2]:
“Լոութըրի Մեծ Բրիտանիայի արտգործնախարարությանը հղած իր տեղեկագրերում հաստատում է հրեաների դերը այս իթթիհատական-թուրանական քաղաքականության որդեգրման մեջ՝ ասելով, որ որպեսզի հրեաները երիտթուրքական ազդեցիկ պաշտոնների հասնեն, նրանք (հրեաները,-թարգմանիչ) թուրքական ազգայնական ուղղություններն են քաջալերում (3)” (3.-Պաղեստինի փաստաթղթերի թղթածրար, NoF.O. 78 (London, Foreign Office), հ. 1, էջ 155) [էջ 86]:
“”Միության եւ առաջադիմության” հեղափոխության եւ նրա հաջողության գործոններում սիոնիզմի, հրեաների դեոնմեների եւ մասոնության դերը կարելի է բացահայտել Բարիզում լույս տեսած “Նահդաթ էլ-Արաբ” (“Արաբական զարթոնքը”,-թարգմանիչ) թերթի 1909թ. համարներից: Օսմանցի իսլամ մի բարեպաշտ” ստորագրությամբ “Իսրայելականությունը “Միության եւ առաջադիմության” մեջ” հոդվածից եզրակացվում է իթթիհատականների հեղափոխության նկատմամբ արաբական կասկածների հիմնավորվածությունը: Հոդվածը ցույց է տալիս հոդվածագրի մոտ քաղաքական եւ ազգային գիտակցության ու արթնամտության առկայությունը: Նա գրում է. “Մարդիկ շշնջում էին (վերջ էջ 92-ի,-թարգմանիչ) “Միություն եւ առաջադիմություն” կազմակերպության հետ իսրայելցիների եւ մասոնների ունեցած կապի եւ կազմակերպության ծննդոցում վերջիններիս մասնակցության ու կազմակերպությանը նրանց օժանդակության մասին, այն աստիճանի, որ ոմանք այդ հեղափոխության հաղթանակը համարում էին իրենց ջանքերի արդյունքը: Քիչ հետո նրանք ավելի առաջ գնացին՝ ասելով. “Երբ հրեաները նախկին վարչակարգի օրով համոզվեցին, որ Պաղեստինի հողերին տիրանալու և, ինչպես բոլորին ծանոթ է, այնտեղ հրեական թագավորություն հաստատելու իրենց հույսերը ապարդյուն են, դիմեցին մասոնության, որտեղ նրանք բացահայտորեն մեծ կշիռ ունեն, եւ այն որպես գործիք ծառայեցին այդ կողմերում իրենց նպատակները տարածելու համար: Այս գծով նրանք դիմեցին մասոնության եւ նրա հետևում թաքնվեցին: Մասոնությունը “Միություն և առաջադիմություն” կազմակերպությանը գաղափար ու փող մատակարարեց եւ նրա ակումբները իր ապաստարանների վերածեց: Գահընկեց արված սուլթանի կողմնակիցներին արգելվեց մտնել մասոնական օթյակներ, որոնց անդամագրվեցին զինվորական հրամանատարներ: Մասոններն սկսեցին կազմակերպության հետ տարածել իրենց սկզբունքներն ու գաղափարները մակեդոնական նահանգներում, իրենց ներքաշեցին շատերին եւ տիրացան ուժի, որն էլ իրենց հնարավորություն տվեց տիրանալ բացարձակ իշխանությանը եւ այն փոխարինել սահմանադրությանը”:
Հեղինակը շարունակում է. “Հայտնի է, որ “Միություն եւ առաջադիմություն” կազմակերպության անունը Սալոնիկի մասոնական լոժայի անունն է: Ազատականների երեւալու մեջ մասոնության մասնակցության մասին երկու կարծիք չկա: Դրանից վախ ու սարսափ չպետք էր զգալ եթե արդյունքը ազատության, հավասարության եւ ազգի ու երկրի բարիքի կողմնակից լինելը լիներ: Սակայն, ինչ որ կասկածանքի ու մտավախության տեղիք է տալիս, դա նրա ետին կանգնած իսրայելական շարժումն է. հրեաների նպատակն է պետության մեջ խռովություններ հարուցել ու աշխատել այն քանդել՝ Օսմանի տան ավերակների վրա իրենց երազել շարունակած իսրայելական թագավորությունը հաստատելու համար” (1) (1.-Անհայտ հեղինակ, “Իսրայելականությունը “Միություն եւ առաջադիմություն” կազմակերպության մեջ”, “Նահդաթ Էլու Արաբ”, Բարիզ, թիվ 6, 1909թ. մայիսի 14, էջ 2)[էջ 93]: (Դոկտ. Հասսան Ալի Հալլաք էջ 94-ի թիվ 1 ծան. մեջ գրում է այս հոդվածագրի մասին հետեւյալը,-թարգմանիչ). “Թերթը չի հայտնել նրա անունը, սակայն թվում է, որ նա եղել է “Միություն եւ առաջադիմության” եւ սուլթանի դեմ հեղափոխության կողմնակիցներից, բայց երբ տեսել է հեղափոխության շուրջի պայմաններն ու հանգամանքները, որոշել է ասել ճշմարտությունը եւ դատապարտել հրեաների եւ իթթիհատականների արարքները” [էջ 94, ծան. 1]
“Կարելի է ասել, որ 1908թ.-ի հեղափոխությունը եւ սուլթանի գահընկեցությունը 1909-ին առաջին ու ամենազդեցիկ դեր խաղացին Պաղեստինում “Իսրայելի թագավորության” հաստատման սիոնական հույսերի վերակենդանացման մեջ: Դրանց հաջորդած իրադարձությունները ցույց տվեցին հրեական գաղթի մեծացումը (վերջ էջ 95-ի,-թարգմանիչ) դեպի Սուրբ երկիր” [էջ 95]:
“Մեր ձեռքին գտնվող փաստաթղթերի ուսումնասիրությունից եզրակացնում ենք, որ “Միություն եւ առաջադիմության” հեղափոխությունը ավելի շուտ հրեական-միջազգային հեղափոխություն էր, քան թուրքական կամ օսմանյան հեղափոխություն, քանի որ իթթիհատականների Սալոնիկի կոմիտեն ստեղծվեց մասոնական-միջազգային հովանավորությամբ և հրեաների ու դեոնմե հրեաների աջակցությամբ, եւ հրեա տարրեր, ինչպես Կարասոն, Սալեմը, Սասսոնը, Ֆարջին, Մազլյահը, Ջավիդը եւ Բալջին, հիմնական դեր խաղացին այս (վերջ էջ 100-ի,-թարգմանիչ) կոմիտեի կազմակերպման եւ հեղափոխության հաջողության մեջ: Հրեաների մեծագույն մասը անօրինակ խանդավառություն ցուցաբերեցին դեպի մայրաքաղաք արագորեն արշավելու եւ այն գրավելու անհրաժեշտության հարցում: Դեպի մայրաքաղաք արագորեն արշավող զորքը գտնվում էր դեոնմե հրեա գնդապետ Ռեմզի բեյի հրամանատարության տակ: Ավելին. Պաղեստինի սիոնականները մեծ հետաքրքրություն ցույց տվին հեղափոխությամբ՝ հույս ունենալով իրականացնել այն, ինչ չկարողացան իրականացնել սուլթան Աբդուլ Համիդի իշխանության ժամանակ: Այս ճշմարտությունները հաստատում են բոլոր բրիտանացի դիվանագետները ինչպես Լոութըրը, Բելղը եւ Մառլինգը:
Շեյխ Մահմուդ Աբդուլ Շամաթին Համիդի ղրկած նամակը,- որի ճշմարտացիությունը ապացուցված է,- հաստատում է, որ սուլթանը գահընկեց արվեց պարզապես որովհետեւ մերժեց հրեական ազգային հայրենիք հիմնելու փոխարեն 150 միլիոն ոսկու առաջարկը” [էջ 101] (Աբդուլ Համիդ Բ-ի՝ օսմաներեն գրված նամակի պատճենը բերված է այս գրքի էջ 115-116-ում, իսկ արաբերեն թարգմանությունը՝ էջ 117-118-ում):
Ծանոթ. թարգմանչի.-Դոկտ. Հասսան Ալի Հալլաքը դասախոս է Բեյրութի Արաբական համալսարանում:

Թարգմանեց Գեւորգ Յազըճյանը
Պատմական գիտությունների թեկնածու

«Լուսանցք», թիվ 113, Հուլիսի 17-23, 2009թ.

«Լուսանցք», թիվ 114, Հուլիսի 24-30, 2009թ.

“Լուսանցք” Թիվ 115, սեպտեմբերի 4 — 10, 2009թ.

“Լուսանցք” Թիվ 116, սեպտեմբերի 11 — 17, 2009թ.

Թուրքերը, ադրբեջանցիները եւ հրեաները` մեր դեմ

4 Սեպտեմբերի, 2009

Թուրքական հանրության ֆեդերացիայի նախագահ Կայա Բոզտեպեն “Hurriyet”-ին հայտնել է, որ Թուրքիայի կառավարությունը մտադիր է ուժեղացնել ԱՄՆ-ում թուրքական սփյուռքի աշխատանքը` հատկապես հայոց ցեղասպանության հերքման հարցում: Նրա հավաստմամբ, այժմ ԱՄՆ-ում բնակվում է է 2,5 մլն թուրք: Այդ նպատակով Թուրքիայի ԹՀՖ-ն նույնիսկ ուսումնասիրելու է նաեւ հայկական լոբբիի փորձը: Ավելին, թուրքերը որոշել են իրենց այդ աղտոտ ու ստի վրա հիմնված քարոզչությանը մասնակից դարձնել ոչ միայն թուրքերին, “իրենց փոքր եղբայրներ” ադրբեջանցիներին, այլեւ՝ հրեաներին: Ադրբեջանական սփյուռքը եւս մտադիր է աջակցել այդ գործին: Իսկ թուրքերը մտադիր են մեծ թափով համագործակցել հրեական լոբբիի հետ: “Այսինքն մենք սկսելու ենք հզոր գործ:

Ես կարծում եմ, որ շատ շուտով մենք կտեսնենք մեր աշխատանքի պտուղները, — ասել է Կ. Բոզտեպեն:

Եվ ցեղասպանություն տեսած հրեա զանգվածը շարունակելու է օգնել մեկին, ով ժխտում է այն: “Դա հերթական ադրբեջանա-թուրքական պրովակացիա է”, — Panorama.am-ի թղթակցին հայտնել է Հայաստանում հրեական համայնքի ղեկավար Ռիմա Վարժապետյանը, սակայն ամերիկյան հրեական լոբբին տասնամյակներ շարունակ աջակցում է թուրքերին եւ կասեցնել է տալիս հայոց ցեղասպանության ճանաչումը, ուստի Ռ. Վարժապետյանը կամ այլոք զուր հայտարարություններ եւ մեկնաբանություններ թող չանեն: Իսրայելն էլ իր դաշնակիցների շարքերում տեսնում է Թուրքիային եւ Ադրբեջանին, բայց ոչ երբեք Հայաստանին:

Վահագն Նանյան

“Լուսանցք” Թիվ 29 (115), սեպտեմբերի 4 — 10, 2009թ. Հրատարակման Գ տարի